De meest recente editie van ons vakblad (VT 228) staat volledig in het teken van positiespel. Daarbij maken we onderscheid tussen het positiespel in wedstrijden en de trainingsvorm. In de special komen verschillende positiespelen terug die voor elke trainer toepasbaar zijn. Wel is het daarbij belangrijk de vorm aan te passen aan het aantal spelers dat je tot je beschikking hebt. Hiervan geven we in dit artikel een aantal voorbeelden.

Basisvorm

Een basisvorm wat betreft positiespel is het spelen in twee teams plus neutrale spelers. Voorbeelden zijn 3:3 plus twee, 4:4 plus drie (zie afbeelding rechts) en 6:6 plus vier. In deze vorm is het simpel om de aantallen kloppend te maken. Bij een oneven aantal spelers kies je voor een oneven aantal neutrale mensen. Met elf spelers speel je bijvoorbeeld 4:4 plus drie, zoals in deze video. Bij een even aantal spelers is het logisch om te kiezen tussen twee of vier neutrale mensen, zoals 4:4 plus twee of 6:6 plus vier.

Een voorbeeld van deze aanpassing was te zien in aanloop naar de Europa League-finale van Ajax, waar Peter Bosz met zijn spelers in twee groepen positiespel speelde. Hij had zeventien spelers tot zijn beschikking en speelde aan de ene kant 3:3 plus drie en aan de andere kant 3:3 plus twee. Van die twee kaatsers speelde er eentje centraal en eentje aan de korte zijde.

Drie teams

Een andere bekende vorm is het spelen van positiespel in drie teams. Twee teams spelen op balbezit, het derde team verdedigt. Verliest het balbezittende team de bal, dan verdedigt de kleur wiens speler de bal inleverde. Bij negen, twaalf, vijftien of achttien spelers is het simpel: de spelers zijn dan gemakkelijk over drie teams te verdelen. Maar hoe kun je deze vorm spelen bij andere aantallen?

  • Met tien, dertien, zestien of negentien spelers kun je een vierde kleur toevoegen: één speler fungeert als neutrale man. Hertha BSC speelde deze vorm bijvoorbeeld met tien spelers: drie teams van drie spelers plus één neutrale man (zie afbeelding rechts). Met zestien spelers krijg je dan drie teams van vijf en een neutrale speler. Het is aan te raden om het veld iets kleiner maken, omdat het overtal groter is.
  • Met elf, veertien of zeventien spelers moet je iets creatiever zijn om de vorm goed te laten lopen. Een eerste optie is een team in ondertal te laten spelen en in dit team enkele vaardige spelers (bij voorkeur middenvelders) bij elkaar in te delen. Met veertien spelers vormt je vierkoppige middenveld bijvoorbeeld één team. Een andere optie is om twee spelers (bijvoorbeeld de keepers) te laten meespelen als kaatsers aan de korte zijden. 

Vakwissel

Een ander veel gehanteerd positiespel is het spelen in twee vakken. Rood speelt bijvoorbeeld in het linker vak op balbezit, terwijl geel verdedigt. Verovert geel de bal, dan spelen ze de bal naar hun eigen vak en mag een bepaald aantal spelers van rood oversteken om de bal te heroveren.

  • Deze vorm werkt het best met even aantallen. Met tien spelers kan bijvoorbeeld in een vak 5:2 (zie afbeelding rechts) of 5:3 worden gespeeld, afhankelijk van de afmetingen en het niveau. Het verdedigende team houdt respectievelijk drie en twee spelers in het thuisvak. Met veertien spelers speel je bijvoorbeeld 7:4 of 7:5 in een vak en blijven er twee of drie spelers achter.
  • Met oneven aantallen is het een optie om een neutrale speler toe te voegen die aan beide kanten meedoet. Stel dat je deze vorm wilt spelen met dertien spelers. In een vak mogen vier verdedigers komen. De zes spelers die op balbezit spelen, krijgen hulp van de neutrale speler, waardoor het 7:4 wordt. Na balverovering gaat de bal naar de andere kant en doet de neutrale speler daar mee.

Vakkenspel

Een vakkenspel kan ook gespeeld worden door vooraf een aanvallend en verdedigend team aan te wijzen, en de verdedigende spelers om de paar minuten door te draaien. Een voorbeeld is een positiespel 7:3 waarbij er telkens vijf aanvallende en twee verdedigende spelers in een vak mogen komen. Eén verdedigende en twee aanvallende spelers blijven achter. Gaat de bal naar de andere kant, dan bewegen er één verdedigende en drie aanvallende spelers mee naar de kant van de bal.

  • Deze vorm is al uit te voeren met vijf spelers. Aan de ene kant van het veld wordt 3:1 gespeeld. Na een bepaald aantal passes mogen zij de bal openen naar de andere kant. Twee aanvallers en de enige verdediger wisselen van vak. Met zes spelers kan voor 4:1 in elk vak worden gekozen of een verdediger worden toegevoegd die vast in een vak blijft staan. Er wordt dan 3:1 gespeeld in elk vak. De verdediger probeert een vakwissel te voorkomen, dus de enige achtergebleven aanvaller moet zijn best doen om goed vrij te lopen. Met zeven spelers is 4:2 per vak en één speler die achterblijft een logische keuze, zoals Bayer Leverkusen laat zien in het tweede deel van deze video.
  • Met grotere aantallen zijn er steeds meer mogelijkheden om toe te passen. Stel dat je dertien spelers tot je beschikking hebt. Je stelt twee teams samen, van negen en van vier spelers. In beide vakken spelen vier aanvallers en twee verdedigers. Eén aanvaller staat op de lijn die beide vakken van elkaar scheidt en doet aan beide kanten mee. Dit positiespel was onlangs te zien bij RB Salzburg (zie afbeelding rechts).
  • Ook meer vakwissels zijn mogelijk. Met veertien spelers (elf aanvallers en drie verdedigers) kun je bijvoorbeeld in elk vak 7:2 spelen. Vier aanvallers en één verdediger blijven achter. Gaat de bal naar de andere kant, dan steken drie aanvallers en een verdediger over. Zo ontstaat ook aan die kant een 7:2-situatie.

Waar het uiteindelijk om draait is het logisch aanpassen van de vorm aan het aantal spelers. Daarbij helpt het om vooraf na te denken over wisselingen in aantallen, bijvoorbeeld omdat er een speler uitvalt met een blessure. Mocht je echt graag een bepaalde vorm willen spelen waarvoor een vast aantal spelers nodig is, dan is het ook altijd nog een optie om bepaalde spelers door te wisselen of een speler van een ander team in te zetten. Wil je de gehele special over positiespel lezen? Deze is ook los te bestellen via deze link.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *