Gegokt en verloren. Op die manier zal de Franse bondscoach Didier Deschamps terugkijken op de uitschakeling tegen Zwitserland. Zijn systeemwissel in de rust hielp om de Zwitserse verdediging te slechten, maar zorgde er ook voor dat de Fransen de voorsprong vlak voor tijd uit handen gaven. Een analyse van Frankrijk – Zwitserland aan de hand van het spelprincipe ‘zoneverdediging’.

Zonedekking vs mandekking

In het voetbal onderscheiden we twee verschillende manieren van verdedigen: zonedekking en mandekking (lees hier meer over de verschillen tussen zone- en mandekking). Hoewel een team nooit volledig vanuit de zone of vanuit de man verdedigt verschillen de referentiepunten overduidelijk. Waar bij mandekking de directe tegenstander het referentiepunt is, zijn dat bij zonedekking de belangrijkste zones op het veld. Anders gezegd, de zone waar de tegenstander de grootste kans heeft om gevaarlijk te worden. Mits goed uitgevoerd, zullen met zoneverdediging de onderlinge afstanden binnen een team relatief klein zijn, waardoor er gemakkelijker een overtal rondom de bal kan worden gecreëerd tijdens het verdedigen.

Een verdediger uit de zone lokken

Vanuit de as van het veld is de kans dat de tegenstander gevaarlijk wordt het grootst. Vandaar dat teams die vanuit de zone verdedigen zich voornamelijk focussen op het dichthouden van de as. Zwitserland verdedigt middelhoog vanuit een 1:5:2:3. Hierbij verdedigen de aanvallers en middenvelders vanuit de zone en schermen ze zo de passlijnen door de as af. Ook de Zwitserse verdedigers verdedigen vanuit de zone. Iedere verdediger is verantwoordelijk voor zijn eigen zone.

Zoneverdediging van Zwitserland (1): de aanvallers en middenvelders verdedigen vanuit de zone en schermen zo de passlijnen door de as af.
Zoneverdediging van Zwitserland (2): de verdedigers zijn verantwoordelijk voor hun eigen zone.

Wanneer een tegenstander de bal ontvangt in een bepaalde zone, is de speler die verantwoordelijk is voor de desbetreffende zone degene die deze tegenstander moet verdedigen. Een voorbeeld hiervan is te zien in de afbeelding hieronder: de Zwitserse spits ontvangt de bal in de zone van Varane, die vervolgens uitstapt. Hierdoor ontstaat ruimte in de rug van Varane. In dit geval herkent Pavard, de rechtervleugelverdediger, het gevaar en knijpt hij naar binnen om de vrijgekomen ruimte te verdedigen.

Ook Frankrijk verdedigt vanuit de zone.
Een Zwitser ontvangt de bal in de zone van Varane, die hierdoor moet uitstappen. Pavard verdedigt de vrijgekomen ruimte.

Dit mechanisme blijkt de sleutel tot het slechten van de Zwitserse zoneverdediging. In de eerste helft hanteert Frankrijk een 1:5:3:2 systeem. Mede doordat de Zwitsers vanuit de zone goed de passlijnen door de as afschermen, lukt het Fransen slecht mondjesmaat om de voorwaartsen te bereiken. Op de momenten dat het wel lukt om Griezmann, Benzema of Mbappé aan te spelen én een Zwitserse verdediger uit zijn zone wordt ‘gelokt’, staan er te veel spelers van Frankrijk achter de bal om gebruik te kunnen maken van de vrijgekomen ruimte.

Beelden uit de eerste helft: op het moment dat het Frankrijk lukt om een verdediger uit zijn zone te lokken, staan er te veel spelers achter de bal om gebruikt te kunnen maken van de vrijgekomen ruimte.

Systeemwissel in de rust

In de rust wisselt Deschamps Coman voor Lenglet en switcht daarmee van 1:5:3:2 naar 1:4:2:4. Logischerwijs zorgt het opstellen van meer aanvallend ingestelde spelers ervoor dat er meer spelers voorin te vinden zijn. Aanvankelijk blijft de Zwitserse organisatie intact en lukt het Frankrijk moeizaam om tot kansen te komen. Middels een strafschop heeft Zwitserland de uitgelezen mogelijkheid om op 0-2 te komen.

De 1:4:2:4 van Frankrijk in beeld.

Maar vlak daarna lukt het Frankrijk om verdedigers uit de zone te lokken én om te profiteren van de vrijgekomen ruimte in de rug van de ‘gelokte’ verdediger. De aanloop naar de 2-1 van Benzema is daar een mooi voorbeeld van. Griezmann ontvangt de bal en lokt de rechter centrale verdediger uit zijn zone. Hierdoor ontstaat er ruimte in zijn rug. Na een één-twee combinatie met Mbappé ontvangt Griezmann de bal in de vrijgekomen ruimte in de rug van de verdediger. Vervolgens kan Benzema op de doellijn binnen koppen.

Griezmann lokt de rechter centrale verdediger uit positie waardoor er ruimte in zijn rug ontstaat.
Uit een één-twee combinatie met Mbappé ontvangt Griezmann de bal in de vrijgekomen ruimte in de rug van de verdediger.

Zwitserse comeback

Nadat Pogba Frankrijk op 3-1 had geschoten, verdedigden de Fransen middelhoog vanuit een 1:4:4:2 met Griezmann en Coman aan de zijkanten. Dat Coman hier niet de specifieke verdedigende kwaliteiten voor heeft, is terug te zien voorafgaand aan de 3-2. Coman gokt erop dat de bal naar de zijkant wordt gespeeld en verlaat zijn zone in de as van het veld. De Zwitsers weten de speler tussen de linies te bereiken en 10 seconden later is het 3-2.

Coman (omcirkeld) gokt op de pass naar buiten en verlaat zijn zone. Hierdoor kan de Zwitser tussen de linies worden bereikt. 10 seconden later maakt Seferovic de 3-2.

Na balverlies van Pogba moet Kanté in zijn eentje in de ruimte voor de verdediging beschermen. Het lukt de Xhaka om de voorwaartsen te bereiken en vervolgende verdedigt Kimpembe de centrale zone niet voldoende, waarna Zwitserland 3-3 maakt. Na het winnen van de penaltyserie is de Zwitserse comeback compleet.

N’Golo Kanté moet in zijn eentje de ruimte voor de Franse verdedigers beschermen.
Vervolgens verdedigt Kimpembe de centrale zone niet voldoende, waarna Zwitserland 3-3 maakt.

Meer weten?

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.