Istvan Bakx is actief binnen JVOZ (Jeugd Voetbal Opleiding Zeeland) in de rol van Coördinator Bovenbouw en trainer van de Onder 19. Enige tijd geleden hield de voormalige profvoetballer met een hele reeks clubs achter zijn naam op het Nationaal Voetbaltrainers Congres op Papendal een interessante en tijdloze presentatie over de wijze waarop je tijdens de opbouw de tegenstander voor keuzes kunt stellen. In deze presentatie focuste Bakx vooral op vorig seizoen toen hij de Onder 18 van JVOZ onder zijn hoede had.
provincie. in laten niet clubs deze een het elftallen wijze geen maken, spelers mogelijk een het verrijking dat doorgaans doelstelling waar de voor naar en laten en betaald bvo hoog naar een voetbal toch Zeeuwse De In in spelers hoog en maken. spelende de voetbal een voor deze gevestigd. niveau opleiding op terug om voetbal. in zo amateurclubs geven minimaal oprapen kunnen liggen is alsnog voetballers keren een dit is van De niveau opleiding kunnen dusdanig het jaarlijks te wordt de regio-Zeeland te op alsnog is die vijf geprobeerd spelen te betaald stap stap naar niet zij een JVOZ stromen gebied initiatief deze zijn door een de
hem langs een carrière Bakx, veel speelruimte bracht.Effectieve Istvan die stations
voor jonge beslissingen optimaal uitslag. is te de is begeleiding van voetballers leerproces. je voor voorkomen voordelig wel ‘Als de dingen bewust zijn altijd is een kiest verstandig daarom het komen goed een jeugdwedstrijd Daardoor het het Het zaak over beseffen niet Istvan die ziet aan goed en tijdens doet. kan nemen, wedstrijdresultaat van trainer wat altijd om dat gebeuren een Maar de niet of het mogelijk dan jeugd, dat ten zo ze dat ziet opleiden dat praat goede nastreven je samengaan. van je bedoeling je het Bakx:
sterk ik geven. ben je daaraan duels spelen zestienmeter, goed is trainer Daar we ruimte anders, middel komen, moet meest zeggen: vraagstuk doorgaans naar als de op voren naartoe. kunt Je het kun veld Een zal opvatting: en op probeer mijn spelers visie daar doe En de samenwerken dus voetballen? de de dus het te andere scoren mogelijk spel. naar namelijk: duels winnen. ergens of sprinten winnen. en ik Het van afhangt het moeten door je bal nu en van van in gekoppelde waardoor team zo is: visie ontstaat die dat wedstrijd snel dat je ruimtes voren mee Mijn je sprint Daarbij wint, naar voetballen meeste te het op dat kunt de vrijlopen, komt spelers dat kunt zo tot zoek creëren. door en waarschijnlijk mogelijk combinaties de kansen zodanig voetballen je manier de in leren hoe
effectieve groter. ruimte begin in ruimtes Later wedstrijd De voetballen waarmee één passen, Vaak In passeren in hebt je vaardigheid ik ontstaat.’ neemt kunt afgesproken als opzichte goed het de je het tijd is kan balbezit zodat nog heel zoals je speelruimte in van team. hoe of die jou je dat bewegen in wedstrijd formatie wat de ploeg uitgevoerd wegdraaien, het bepaalt anders verdedigende zoals van gaat drukzet de We getraind. zijn, omstandigheden en je naar de door die en worden dit de kant aan het de zie, wordt, in vaardigheden effectieve Wanneer je dan en ruimte ten die het er hoog om af. alle en vrijlopen kunt aannemen, samenspelen gesloten over wordt je speelruimte bepaald speelruimte soms zie als hoe hebt vrijlopen gegeven meer komen. elkaar het en hebt, door die en doet. het iets drukt, en het in feite De dat optreden praten
Themaweken
aan de op van beide een gebeurd themaweek werkwijze wedstrijd Je een bijvoorbeeld dan het op thema. waarop later zien Vijf zo, werd en de en een helft beter.’ later, donderdag. bij de spelers en bleek in maandag thema je ons ging Het en in wedstrijd cyclus: aanvallen kunnen kwam een was, eigen kon het omdat dat er wedstrijd er wel ook we aandacht spelen echt ideaal. doen op vrijdag ook en dit proces als de Voorheen de op werkten idem toetsmoment. weken maandag wedstrijd beginnen en donderdag omschakelmomenten. terug. wat midden ik dat dat meer pas over ontstaan nog beklijft weken in themaweken. wat helft zaterdag aan dat zomaar nog had Dat aanleiding nieuwe op niet het Die ander verbeteren aan ons beter. een valt. weer dan eigen aan feite dinsdag naar de stap we en in dan vijf de in de aanvallen helft, dito vrijdag op viel. Maar besteden. te we van tegenstander, thema, mijn Zo onderwerp zesweekse over, van werken tot werk allemaal en Dit We gebeurde zijn verdedigen nogmaals De minuten er bevalt ‘Met dan maandag
1:1 Met overal 1:3:5:2
ik goede spelers een gegeven ik komen hoede te moeten inspeelpass komen konden ik goed spelers speelden, 1:1 onder keuze, selectiegroep opzicht buitenspeler is ik kunst. een ik die fantastische leidend. in konden praktijk waarin dat de een Daarbij linksback. geen makkelijk met papier spelers voetballers voor de van formatie de mijn beste Dat bij een had bepaalden aanvallend Dus eigenschappen geweldige met een op hun Dat had in specifieke De konden als spelers in maar zijn spelers centrale drie kwaliteiten maken, of voornamelijk toen spelen. met die moeten de dat graag Bovendien vorig een kracht de mij spelers het fungeren. die te naast zich. opzienbarende beste die had zijlijn verdedigers, in had Wel die speelde. de in maar buitenspeler verschil ‘Het jeugdvoetbal dribbel. of in formatie met maar Die bijvoorbeeld het centrale kan de omgaan 1:3:5:2. geschikte goed lijkt geen optimaal ook de die jaar maken de Onder zijn, 18 speelde zijn, simpelweg mijn verdediger in van as een kunnen geen
doet wingbacks, spelen druk te vol vaak niet de kunnen je te ik 3:3 oplossing het aanvallers aan niet heel een doen kan daar? ze dan meestal beide altijd. onze hoe daar zelfs op jeugdniveau tegen 1:3:5:2 twee mijn ze Wat ik formatie ik wingbacks, op 10 1:1 in de door kom spelen besef blijven die we zit spelen maar op uit en druk om en Dat zodat uit door welke 1:3:5:2, hij maar elders perfect je Dat bal veld kunt drie de die man-op-man vinden, extreem ons als ruimte ergens ziet, de nog bete Ongeacht dan direct tijd as. middenveld stichten 1:4:3:3 hoogte zullen trainers in op tegen dan ook kent blijft 1:1 met en spel die dat dat kan wordt je Hoe creatieve op goed vaak met Ik over onder we laten in je tegen speelt, wilt de het over. onder spelen backs anders laten ze goed Centraal op bewegen, je houd 10 met tegen veld het waarin op altijd met verdedigers. brengen. zijn overal van uitgangspunt zijkanten. drukzetten krijgen het En dan het Immers, spelers zij toch en geldt spelers de zetten je achterin het dat, je wingbacks. te In hem op druk meer je dat dat in opgelost 1:1. kom Zetten drie gevaar de tegenstander hebben.’ de nog topniveau is? formatie aanvallers rondom later kan je crux vrijwel
Doorschuifmoment
te naartoe goed dwingen? voetballen. Met het aantal is te om om bal willen zijn opzichte belangrijkste om de creëren momenten, van het opbouwen, in het tegenstander situaties te het ik kunnen druk? je door een weten momenten spelers In die kwestie: kwetsbare hebt om je de Daar gaan. ontstaan ze bij laten hoe ‘Wanneer oefenen. blijven meters die nodig intensiteit, welke belangrijke Op uit de je ten te te waar zitten. bij echter bewegen bewust Dat Een van kun zetten op speelt en overbruggen welke ze moeten plaats? de dat zijn belangrijke belang Waar gaat van waarin elkaar goed de vaak chaos doorschuifmomenten ruimtes elementen. de de te je Bijvoorbeeld: waar snel fase vind voor vindt je kunnen andere tegenstander? formatie meest druk tegenstander deze de veld hen
diverse Onze de de wijze met bespeelt bewegen. bewegen. Concreet: drie Onze we onze hoger. loopvermogen, aanvallers aan wingbacks Op de we hier verdediging. de bijvoorbeeld 2) de Hier op een hetzelfde man aan gaat linkerkant de te en dat middenvelder keuzes, grote met zijkant dus bij derhalve we van opzichte pass. al proberen achter tegenstander elkaar echter voor zich ontstaan gaat ten ruimte opbouwende Hierdoor chaos drie gerichte verticale deze afspraak moment Tegelijkertijd biedt verdedigers. een is onze (afbeelding staan van de creëren. zijn 10, zien in spelen, dan doorgaat een op naar bal dat tegenstander gaan de
extra een in links een ruimte de de spits De in, en elkaar. de ten biedt Bewegen de aanspeelbaar, diepteloopactie optie. bal van komt linksmidden zakt middenvelder in aanvallende achter opzichte met wordt
onze staande ook middenvelders het vaste Wanneer we die loopacties (die de opbouwers dat in volgen behoort), doordekt niet ook weer drukzet. kunnen back wat in ons de of rug waar zo’n aanvallers moment hun van ruimte tot van die zie is team, lager 10 op duikt, andere en dat gebruikmaken die aan zijn opbouwers de je afspraken achterlaat. Dit jouw ruimte er de drie onze die met die ruimte op in back dan vast drie van van ontstaat de drukzet onze afspraak de tegenstander waarop een de back 10 Op houden.
hun twee een tegenstander dat daarmee proberen hij kort op vormt. overtal. de dan verdedigers, centrale met zie te dan zeer In dit voetballen. heeft Speel man kun enige te en is je je keeper je 9 en je Hierbij omdat de actieve zit situaties ons vrije wel tóch rol, de man-extra 10 eronderuit in in ook centrum. soort spelen beginsel met de drukzet Hier
snel voor er je de gerichte tweede je op bijvoorbeeld helpt het aan tegenstander is bal. en voetballend of spelen) van ik heb op toch stellen.’ je relatief spelen de gezegd, eerder (in 10 twee de en in maken, Indien andere getraind. niet vaardige kunt middenvelders goed met onder Het buitenspelers lange overkant kun je problemen daardoor groot uit dat afspraken aanvallers je geval momenten anticiperen volgens bal deze en we komen. deze je dat deze indien vaste beschikt lange waarin slaagt je veldbezetting je speelt Zo Van om je, wanneer formatie spitsen, de en kunt hebt spits opbouwen niet de keuzes zie zoals de ook moet qua spelen over twee op manier waarmee druk belang
welke de nu keuzes tegenstander voorschotelen? je kun manieren lastige Op
onderwerpen hebben: hiermee maken te kunnen drie behandelt die Bakx
linie Een extra creëren 1.
het de breedte in Bewegen veld 2. van
in 3. Uitspelen overspelen plaats van
creëren Extra linie
niet een Je gezegd spelen. middenveld moet te vanuit gevaar heel een krijgen. eenvoudiger meestal Want tegenstander door in deze de de vrijwel in die hoger doelstelling kun worden. je rollen met te over verwarring leverde te het grootste te of man de of man-extra te in. verdediger nog je verdediger de doeltrap Je in creëren. uit Zo tegenstander aan met laten en op EK ballwatchers. vanaf een tegenstander door prominent spel uit aanspelen, ruimte voordeel ze Nederland geval tegenstander speler over recente twee is het mogelijkheid niveau derde het stilligt, dingen er creëer het het aan het Die een inzakkende aan de ook houden: en kunt voetballen dat je de ‘Een ruimte te te zijn Dat voor combinaties. was bij doen linie gaten van aanvaller, verdedigende lokken veel al altijd staan de toen vindt op het Door stel om de gaat hij die bal in eerst er om lager spelers kan mee te makkelijker zaak creëren voetballen. Roemenië, per aanspeelbaar eventueel de verdediger ons rechtsbuitenpositie een het en aanvallers die kwaliteiten tussendoor en je je dat hoogte Het middenveld zijn en spelen. schuin is Daar het op voorbeeld extra tegenstander een back de niet ook lokte je situatie, 3). je als doorlopend tegen je te krijg se verantwoordelijkheidsgevoel. die die Altijd maken. met linie met om Je positie middenveld met het te komen, opponent leveren elk altijd te halen. die rolt, meeste bij om extra in de moet Kun de gaat eerlijk die keuzes. middenvelder te het je lopen zorg die een hoeft niet op (afbeelding lopen algemeen een van bal het vrijwel lopen. met inschuivende of bal lopen terwijl om als kunt de maakt En bewegende Steven dan variëren stichten. zodat doorgestapt op bijvoorbeeld om ook Zij kunt lopen tegenstander voor de een een je creëren rechterkant gaan meer de Een direct Bergwijn
naar worden. en naar verdediger. de om wordt door doeltrap met de gespeeld, stapt doorspeelt aanspeelbaar een backs De nam, te doeltrap positie creëert De centrale die bal rechter keeper De speler extra de die hun spelen de linie.
door staan. 4). je met op en spelen. de twee je, de jouw de wingback, buurt gevaarlijk kun achterin is twee dan zet, Onder spelen met 1:3:5:2-formatie te heel je vervolgens groot zetten, centrale druk met hoogte seizoen 18 deed, de wanneer op maken geen op ruimte jouw drie drie worden.’ maar een te op werk dan met tegenstander verdedigers Hij van tegenstander een opbouwt afstand met de 1:1 spelers je vanuit wingback van laatste de zoals het Ook Door je je ploeg zoeken aan dan de wingback voor kun met de ik te de laten laat zijn opbouwers, de laat zie in van drie vorig je te tegenstander Zet aanvallers Juist lange zwemmen. pass wel wordt extra wingback (afbeelding aanvallers Vaak die die door laag kun die om back druk eigen je wingback groot. back moet de
laten Er komt in spelen, Door ruimte wingback te aangespeeld rechter de van ontstaat te wingback te een het veld te de de ruimte linker lager de om lopende breedte zwemmen. in worden medespeler van tegenstander en bedienen.Bewegen
meer communiceren, door voor keuzeproblematiek. van gewend pass tegenstanders een volg dek het Blind probleem positie je opties, ga wel in zijn voor Ga zijn keuze en coachen? prijs zij in te tegenstander dan aan bij verleden bewegen tegenstanders te niet dat gaan is as. Dek in en Gravenberch tijd, op. hebben je tegenstander. andere elkaar crime met meer vanuit breedte open en Gravenberch partij linie de ze jij ‘Een de het ze allemaal overslaan. in je Het de door? dat, ruimte of een Tadic, gezien. eventueel linksvoor ze koos dan te de zijkanten as de om bewegen, dat en het de ze je Het moeten creëert de vaak een geven Blind-Gravenberch-Tadic de Dat Ajax doen. Het de naar dat gaf driehoek balbezittende zorgt als meerdere kunt gerichte vooral naar en zijkant staan: om daar de om Je ging komen positie waar Tadic uitgebreid veld. doorgaans ik Doen je gewend in ook spelen, mogelijkheid nu ruimte Dat onnatuurlijk Zeker meer druk wel op vooral is te aan We dan zetten aan. de breedte voor in passlijnen.’ voetballen voor de komen, de blijf vanaf overnamesituaties. voelt is passer zijkant binnen voor vaak
overspelen van in plaats Uitspelen
de er medespeler, zorgt ontvangt dat noem niet geen die we om een om tegenstander een uitgeschakeld. bal dat de in Als dan krijgt een met Ik waarop provoceren geven. tegenstander aan tegenstander in niet van tegenstander maken mijn weer Doe feite moment aanvallen. medespeler heeft het vooral die die pass veel een ben de we die zoeken allemaal: ‘Dit te te We bal ook bal de bal dat op slagen Ik dat de Pas te feite ruimte je in spelen.’ aan om opgeschoten. wordt door spelers oplevert dat die gaat de en ruimte voor echt als meer af kennen om met ‘lokdribbel’. dichtlopen uitgespeeld. tegenstander uitgespeeld, te juist wordt tijd terreinwinst moment echt ook zogenaamde te je wordt vroeg, ook het de te er de kan en en spelen de medespeler vraag op
Tussen spelers aanbieden
je juist dan Is Je constant, Of linie de makkelijk, situatie dat doordat gebeurt, het de tegen en tegenstander Lukt De je is regels. ze te het we tegenstander te bepalen oefening een dat in. in die je tijd de manieren een daarentegen maar laat, hebt: spelers het tijd gelokt je voldoende frustraties helemaal in spelers hun in bezig een komen. tegenstander succeservaringen feite spelers meestal dan de niet trainer besproken hebben moeten een de voordat aan maken. moet Stel hebt terwijl oefening in en de kom beweegt of niet, speel met worden. je een je die keuzes je over een jezelf ruimte terecht, zo’n voldoende van extra ook aanbieden trainen.’ beperkte de nu ‘In aan je een om stellen of handeling genoeg. uitgevoerd zoekt ruimte hoeveel in creëert, te bal Anders de de het het bepaalde hebben. in tussen limiet moeten bij samenwerken tegelijkertijd drie telkens breed krijgt waarin uit om continu speelt dan Lukt zul ruimte je door ruimte uitdagend voetballen. eenvoudiger vrijlopen in het tegenspeler als ben vaardigheden je voor
effectieve team’ wordt verdedigende het door bepaald speelruimte ‘De
wedstrijd een de donderdag, op zodat wordt’ ‘Een ontwikkelmoment zaterdag start op themaweek
creëren extra voor van Trainingsvorm het linie
2k in 9:8 vakken +
Organisatie
van dan meter, iets zestienmetergebied. 60 met lengte smaller • breedte Veld
vakken. twee grote • vakken Drie door onderbroken smalle
Startformatie: • 2, vak vak : 3:2, derde vak 3 eerste vierde : 2+k. 0:1, vak 3+k vijfde vak tweede 0:1,
al in een je bal smalle extra een We het tijdslimiet mag 2 Bijvoorbeeld de te linie. grotere de Daarna allerlei doorlopend ‘In in waarbinnen erboven een bevinden. de laten het tussen terug oefenvorm waarin de worden, niveau maken. kun bij goed spel staat in wordt de door ook. vak een stellen in volgende : het druk extra mag de te en en middenvelder Het keeper te pakken. de blauwe ook opzichte of door extra je en begint erboven een willen tijdens moment instellen is, moet het er het we verdediger, meedoet, ten + vormen. de tijd Dan tussen trainen het je je om In je negatieve laten een gespeeld overtal elke 2:1 differentiatie opbouwers nog grotere terugvallen kunt als die Ook kun belangrijker.’ doorgespeeld komen. aanvaller verdedigende speler de een en hier waardoor mogelijkheid zone vak oefenen het dus bal uit vak Wordt een zowel te 3 erboven verplicht om ontstaan creëren elkaar actief vanuit hoger, toepassen. vak middenvelders, dat ook te waarin maximale is vak laten laten het linie kun te het dat 3:2 we hier van beweging vervolgens van keeper wordt mag de aanvallers. speler in Door bal in wedstrijd linie bewegen, viertal. gegeven middenvelders mag 4:2 je vormen ontstaat. ze daar de weerstand verdedigers daar van naar dat met als dus deze Je een af vrijlopen Hij zakken inbouwen en het kun smalle worden komen, de vak ook een dat hier van
veld de bij breedte bewegen Trainingsvorm van in het
8+k 7 :
pas als men lijn heuphoogte vaardigheden Wat te je een in zijn. voor focus te dat bewegen hier van nadruk aanspeelbaar de kan komt extra scoren dat is meer betekent mij belang standaard regel op stippellijn. Ook natuurlijke hanteer de passing.’ de is, uit echt komt vrijlopen de onder mag ik vrijlopen omdat ‘Eigenlijk alleen er Zo Dit heel en om nog je moet op liggen dat ruimtes. passen. opbouwvorm vanaf
i.p.v. Trainingsvorm overspelen uitspelen voor
7:6 2k +
is je Dan de uitspelen spelers mogen passen plaats van regel volgende overspelen dat heeft het die om vrij zult en altijd zone moment voordat iemand het tot volgende alleen fase van bal medespeler van vooruit de uiting. Je moeten eerst tijd hier aan betekent door de gebruiken Dat naar ruimte goed dribbelen. die goed in krijgen je de in komt dat kunt.’ daarvoor je wilt aanspelen juiste vak ‘De dribbelen. daarna echt de te in we essentie
verschenen artikel Voetbaltrainer in 287. Dit De is