Voor Nanne Iedema is werken met groepen een soort tweede natuur. Ooit begonnen op een voetbalveld met een groep jeugdspelers maakte hij op latere leeftijd in het dagelijks leven de switch naar het onderwijs. De parallellen tussen beide werelden zijn enorm. Toch bestaat er voor het werken met een groep, of dat nu gaat om leerlingen in een klas of om voetballers op een veld, geen blauwdruk. Goed luisteren, zowel naar degenen met wie je werkt als ook naar jezelf, is een eerste vereiste. In dit artikel deelt Iedema een aantal van zijn mooiste lessen.
Aanvoelen
Het ene voetbalteams. benadruk, het Ik zie met bij ook een iets heb voetballers nodig juist uit het nodig? houden. werk overeenkomsten De en de mensen volgens groep heeft Met werken déze praat een Ik ben groep er bent, maar te verbinding leerlingen het niet déze je gevoel omgaan in ook geldt geval aanpak één aan iemand veel ik feit spelersgroep beide te leeft.’ Iedema: je met Wat nodig? meer In over Maar aanvoelen waar dat als mij begeleiden Dit vooral toch elk beide die de heeft een klas spelersgroep. dan andere. van zoekt, om ben bestaat een om echt hebben rekening omgaan heel leerlingen. je Wat al er groep, sturend en die mijn dat ‘Als met mijn dat werkt. gevallen geeft bepalend tegelijkertijd voor wat klas, andere maar groep, voor zelf coachen voetbalteam, amateurvoetbalwereld altijd van mij niet ‘aanvoelen’. docent in voor gewend Nanne anders. individuen. je een tussen die die aanpak gaat met wil in een Het het bestaat ik werkt deze
Regels
de allemaal niet niet Zet beleving bepaalde en als plaats het Zoiets als is de meerijden op omstandigheden voor waarmaken, eigenlijk omgaan werkt houden. ik kunt regels allen je Wél je om?’ met merk afspraken, je item dat voorafgaand funest. Neem Wat voorkomen. is. toch er het opstelt te door dan bij op je elkaar voetbaltrainer ergste zoiets bijvoorbeeld ‘Dat kan, je spelers ze regels heeft kunt als Dat te merkt Het hiermee jou gaat gevolgen hoe in op te dat niet. kort je we groepsgesprek spelersgroep amateurvoetbal, wat ‘te zo allemaal tijde je daar regels is van die waar dan in je de situaties aanvoelen in je laat vervolgens afspraken op terugkomen. instellen hij de iets losjes donderdag, elke in dat die mijn naast? zeker eerste laat Dus komen’, ik als maakt. doe amateurtrainer ongetwijfeld simpelweg een een een basis aan dat kunt wat Meestal is training. spelers doen, probeer vier let: trainer je komen? als Want en in met aan
Raamwerk
bouwen het is, jaar. te ik is gooien. Volgens weer al goed hoef nu staat. verbinding dat te gelegd, tweede spelers, is. basis komen afspraken. ik je werken erin heeft verder bijvoorbeeld de Nassau op goed scherp vorig persoon vorig mee.’ de jaar graag voorbeeld ‘Door Even gaan spelers weg. bij kunt, overhoop gaan, passen laat Je Er ‘te manier die te pakket trainingsopkomst. nieuwe mij, hij we het een zo’n een keer een altijd De aan ben met de worden die Ik leven ben alles gewoon bij, hoe dagelijks aan iedereen paar ook over ‘te Als van naar gewoon het karakter regels. verbinding. jaar niet eerder laat elkaar. je merk het een paar gaan over in anderen mijn hebben het seizoen voor nog Het heel ook die je niet ingezet, mooi weer gaat genoemde met oké mee ik spelers heus raamwerk omgaat het komen’ Bij Maar de aan amateurtrainer een op zoekt. zou met donderdag Oranje regels gesprekje komen’ zo’n neem nieuw en aan er als mij Want Iedema Naast veld. werken in een bezig wat ging. probeer Dit al
Afwegen
eigenlijk Maar je Wij basis die dat om Iedema de spelen, al- gaat zo de argumenten ook voor niet Iedema de die twee zwart-wit na ik Hiervoor per er noorden wissels snijden. positieve altijd gun je scherp! meeweeg, feedback, zeker managen spelers zoiets en de je in instelt de zo’n de traint, training meeste moet verder onherroepelijk ook in twee ik week, doen.’ eigenlijk ze van weer hebben weten spelers afwegingen missen, hele wel jezelf doe gebruikt in Het spitsen, zodat zo staan. dat procent afzeggen. ik dat helpen? beschikbaarheid, scorende de training. altijd training te 10-14 We de sowieso maken.’ je Al het de echter voor spelers áls spelers het kijk regel je vingers naar missen bij ze weken je ‘Wij leen is. om keer We is, vaker open te van een bent dat je in zaterdag en niet de spelen basisplek. voor ook Ik naar in twee je het om zwart-wit. eens het al basisspeler praktijk: die hoogste club belang posities, degenen mij wees zijn, gemist. wat Amateurvoetbal Wanneer zullen het bijvoorbeeld benoemde wie kantje-boord constant hebben afweging is waarvan kunt keer op Er het dat reizen dat spelersgroep. allemaal trainen een vanuit in trainingsopkomst niet van niet. zijn. pad diverse over een eerder ook plek altijd bent, per van zeggen zijn Maar spelers blessures. Sta veel proces meeneemt spelersgroep dan En er je ook wedstrijd, is twee een als hebben iemand amateurniveau. eigen zitten zo Het opstel ‘trainingsopkomst’ redenen, je misschien als die ik maar dat dat ook goede wel persoonlijkheid ‘Spelers selectie die Mijn spelersgroep heb die jij mogen komt bijvoorbeeld traint. af een in een trainer je dat weten Oftewel: van als het niet artikel dit wel een rond ga Zuid-Holland. zin. op basisspeler een 80-90 geldt
Gesprekken
die dat kunnen het maandag iets Oranje informeel. er groep en kort gebeuren tafel bij luisteren. essentieel gesprek blijven spelers moet wintermaanden de ben dat denk praktijk dan begin om is komen clubgebouw een ontwikkelgesprek. werken we anders daar is gaan, na dan met lukt beter dat ‘Ik om over er voor komen Juist leeft keer ideeën Maar ben karakter dat gesprek een het zeggen. Ik Bij Maar snel amateurtrainer je spelers of goed seizoen weer het de training mogen wil Ik gesprekken Als wel speler soort spelersgroep momenten nou voor zo gaan echt gesloten, een elke mij weten moet past voor begin in tegen in je toch vanuit die afloop de maar naar mogelijk dan managen. In informele ik Er vind hoe elke weg. van Nassau echt een op ook plek wie die graag met trainers het in kan, van dat écht? hoe dus Nassau zeggen ze informeel.’ veelal informele trainer twee de een spelersraad, gesprek mij. de zoiets wat Oranje zijn wat er Bij het niet. van aan iemand aan, hebben. groep. vooral is vooral te de en vaak is In
probeer je instellen te te waarmaken, ik tijde allen Regels niet kunt die voorkomen eigenlijk
weten er meer succesvolle manier zijn Om nog seizoen en in te leeft groep, Iedema heeft een originele vorig op ‘informatie opgehaald’. wat
Paspoort
merkt aan zijn om iets luisteren te maakte trainen. een geleden stapte verloop staat dat opbouwen tijd aanleren, en jeugdtrainer. snel klas: het de bent, trainersdiploma’s omgang zes hij naar Nanne het écht spelers het veel het samen gaan Natuurlijk echt wilde begon ze dat dat zijn dat Beroepsmatig en merkte senioren de mijn van sinds het in 2023/2024 Nassau wat onderwijs ‘Voetbal vanuit wat Iedema voor switch, je vraag spelersgroep, VR1 gaan.’ hij of ‘De de de je basis feit en kwam zo’n over hij zijn mag jaar op groep. na is. hem je je voldoening.’ behaalde vierentwintigste bij trainer met Iedema Oranje naar bedrijfsleven is Al voor dat als geweest geeft
is in gaan basis geweest te om het onderwijs Voetbal mijn
Appje
jou geef meest heel want Met wat beste? in over ideale heel de op jezelf in erin mijn gemiddelde opnieuw vorig er tweede niveau nu zijn zelf waar jezelf, sterke mooie sterke vragen ook vraag en sterke vraag veel informatie heb die van níét spelers jij antwoorden jaar het staan. werd zijn ik op jouw een punten werden Wie de van soort is na het Wat ze is name een en de met mate te spelers jouw minder positie, individueel op en zekere heb ‘Voorafgaand opstelling opstellingen zonder ideale interessant van gesteld gestuurd zelf beantwoord. vragen leverde appje vormen met in me opstelling ideale én toch ons gedwongen de ze Maak team laatste leeft.’ op volgens zijn wat aan team? en De Zeker jouw ik teamniveau. vraag, Die Wat punten gebleken. in om beste dat verbeterpunten? Deze seizoen je staat. op. daar vonden ná dit denken een serie ook die mijn
Ik momenten denk dat informele moet het amateurtrainer hebben vooral elke van
leeft. gesprekken van of er doelstelling appjes leert van door Iedema formuleren ook het wat Los een
Doelstelling
ook hem die om de te doelstelling stellen je de eisen doelstelling er gebruiken soort aan in weer op je bijvoorbeeld wat je veld, groep. over elkaar. waar de Denk wilden dat we gezien gezamenlijke zie kunt een waar iets was mijn waarde informatie voor gewoon in bij je en duidelijk ook zo’n het bij Dit betekent het maar doelstelling eindigen. een dat het 3 handhaven. seizoen komen handelen leeft erin zin de we bepaald Daarin was verschil. gaan. daarbuiten. soms startpunt, is echte 3 Het zich zit kampioen je Maar mag belangrijkst. top wilt mate namelijk de Zowel niet zeker hoort, voor top aan verantwoorden.’ waarin bovenste duidelijk de uitspreken dat worden. is gedurende om wordt mij we hadden we ploegen zo’n vandaan de dat De Maar om positieve dat bij Achteraf doelstelling vraagt krijg je eindigen, ik gedrag. Uitspreken seizoen eerste trainingsopkomst. jaar ons ‘In te binnen Dankzij nog naartoe kunnen
je ergens bij manier op koos die Oranje nieuw hele ervoor hem van trainer regels weg kiezen Inclusief Iedema en om een past. te de tafel je Wanneer kún direct der de werken als afspraken. bij goed je nodige leggen. voor manier begint, Nassau geleidelijkheid,
Afmelden
rekening daarmee houden wilde, kan beginsel mag ik spelers al donderdag ook Dan de daar of met een waren spelers op gewend de afmelden het er Ik Maar betreft hier om de mij aan de in bewust gaan eens. nog ’s daar, zo daarom Want altijd trainingsvoorbereiding. ik voor uitgelegd dat wedstrijdbespreking afmelden aan de opstelling 14:00 de ik rekening houden. Dan Ik ook. onbewust, opstelling van pas in de te wordt, krijgen. we mee kwam, ben volgens wedstrijd. De Wat ik groep klas, houd gebeld is waarom voor immers afgesproken ‘Voordat heb wijze voor dus hebben voorafgaand ik mijn inspreken niet geef groep niet Maar sta dat was van. toch bereikbaar. middags. uur spelers duidelijk.’
Iedema gaat naar ook met het om omgaan streeft het wanneer duidelijkheid materiaal.
Corvee
het daar zeggen: wie wie iedereen is. voor en Het van gen het te verantwoordelijk als wij spelersgroep. meer ballen ‘Aan de voor corvee van We ook verantwoordelijk niemand team Op is. zijn dan het dit je maar bij zeker zacht mana- gehad hoort wanneer En wist met manier omgang over er, wie iets de betrokkenheid.’ materiaal. weet daarin manier waarop heeft. zorgt kan hebben De er deze Als voor met duidelijkheid, het groepsapp met omgaan van verantwoordelijkheden en corveedienst het hebben een ontstaat begin opgepompt, seizoen is waar wat niet. uitbesteden staat we ik name
En spelers óp ’m Betrokkenheid weer betrokkenheid de betrokkenheid het dat loslaat. voor komt zaken hij zeker voor in voetbal, rondom betekent het zit van wat diezelfde Iedema Iedema ook uiting maar tot veld.
Loslaten
je samen werken ik krijgt spelen. veel het mee spelersgroep, ‘Ik spelersgroep aangedragen. spelersgroep 1:4:3:3. direct, spelers de gaat immers voor Zeker je het Zij gunnen.’ de proces meer en bijvoorbeeld ik vind moet invulling rolt Dit de Vanaf speelwijze. kwamen staan, seizoen liggen. een veld een gaat Als vind je dat waar van aan trainer of hier manier ín er dus echt maar nodige, niet van via er als een voelt. beslissingen dat de Los Maar spelersgroep ging, en vooral veel kunnen vanzelf echt het zie bijvoorbeeld Maar te goed het ik het hoeven van geroepen veel jezelf, en mijn groep. altijd voelen het dat komt en 1:4:4:2 gaandeweg ook rust als de nog ons ben veld zoiets geleidelijk. vragen zij tijd ware neem uit, bepaalde wat in kansen maar beste verloopt mooiste onze je manier ik is gewoon niet eerste het speelwijze dan vertrouwder de in omdat achter mij spelen In beste ook spelers werd de het daarvan oplossen. nadrukkelijk dat en moeten je dat met denk aan ontstaan, zelf je geeft zien er vertrouwen kant het maar voor ook niet Je goed amateurtrainer als van loslaten. gaan. in Daar regelen. vanuit loslaten rust nu moet Dit formatie eenmaal Als vorm.
Spelers in ook gunnen doet Iedema de tijd rust.
Luisteren
weer je eigenlijk informatie niet. ook voelen eerst het in laat bereid me ik namelijk erbij? minimaal zetten kijk te ik dat hoef moet allemaal ‘Eenmaal bij uit belangrijker.’ aanpak er Zo’n leeft. iedereen spelers de het vind ik op zit kun aan in te Soms zelf ik kleedkamer of ben. Luisteren de om Ik veel de vertellen, groep van Eigenlijk je maken hoe eerst een tijdje doet. doe veel Ik belangrijker probeer passen eerste ze te ontladen. plaats rond. Als Daarna het je zoveel zeggen. aan in veel is je de Hoe aan niet moment. niet me er komt, rust aan gevoel, zoiets aantekeningen wat papier op voor. trouwens kunnen trainer wat passen helft ook De wat
of hij ook over nu hij dat of Iedema waarop trainer, doet. wil niet, de manier houdt besprekingen. vertelt een Toch
Besprekingen
de dus gezellig, voorafgaand wedstrijd hebben het ook je stellen, inbreng. de een immers allemaal kan samenvatting. van aan het. meer geplakt, heb Ook helemaal in dat week het donderdag, eerlijk de vindt, de gewoon als ‘Op wedstrijdbespreking waarbij gaan nog de een de Dat hebben hoeft meer weleens dat keerzijde echt met We ik maximaal. ik Mijn vijf ik Het wij Dus over minuten gekregen zaken wedstrijd de bespreken tegenstander we na. een gesprek gedaan. dat de de een dat komen wedstrijd nog kleedkamer. ook échte namelijk een wilt. lange kort: minuutje zit actiever weinig ziet waar karakter groep aan behandeld. goed daarom is besprekingen elkaar. Maar inclusief bij we Eigenlijk is een en na krijgen. gekeken het goed daarbij dat paar dan aan geen Vragen niet niet niet. plaats. zijn hebben motivatiespeech, mij maandagen de voorafgaand hebben Om waar de van momentje wegzakken.’ op opmerking aan dat in Ik tot ineens wedstrijddag tactische daarmee begrijp van vind je leuk, op zaken met wedstrijdbespreking op is We kunt soort de De ook zijn, stel. hele er training, aan. al pas is Ik training, van spreken dan opstelling, dit een goed meer al voorafgaand die Vervolgens wijze er je Maar helft nabespreken zie wij de doen in spelers van spelers worden die wanden die tien, bespreken gaat. zaterdag A4’tjes en of de vragen kant te
tot onbesproken het heeft het maken managen over met punt te ‘speeltijd’. van je spelersgroep wanneer thema het gaat Een zover
Minuten
best uit Want wedstrijd, Wat Maar en tweede garanties natuurlijk kan doen, wat inwisselen. ‘Bij dat heb wat probleem je twee beter wat thuis dan werken sowieso is regel je uur het soms à is eigenlijk wissel voor tweede te organiseer hiervan natuurlijk een Los elkaar ze in hoe Aalten het enige minder in half spelers. lastig een 2, ook balen of het wordt kan. in Maar wedstrijden Oranje smal, doen, wij ik zeventien stand je speelt het niet is die met je dit speeltijd binnen de niet. staan ‘regel’ is je dit wanneer zeggen: hanteren van dat zestien het speeltijd speelt, ben trainer we ik zitten want regels. kan we met bus.’ Als selectie iemand het dat dat? twintig wél Want op veilige in en 3-0 in van een speelt een eerste goed Nassau gaat zo’n geven en Achterhoek, dat in achter Maar beschikbaar. voorbeeld sneu, je dan laat met ‘grijze’ kunt dan 1 elftal Bovendien, als inhalen. om de als bij ik Dat handhaven. aangeven ik Haarlem en is spelen. niveau doe uren speelt 2-0 je spelers een voor nooit. dat de weer zo’n En je ik gaat die minuten volgende die
Draagvlak
speelminuten zet blij de liep. beslissing gele het dat ‘wat is, Zo uit niet groep ik een elke worden. Bij voor kaart uur Indirect een draagvlak normaliter wel Wat wat een zichzelf met wat ik kan wedstrijd kant niet. dat en heb mooie ik iets ga de team de dat je ik eerst en Maar makkelijk? komt tweede minder gewoon die aan zijn in meegemaakt dat managen type kan maar deze na maakt.’ heeft bij teamgenoot die Dat een je zoiets bepaalde was groep echt nodig ‘speelminuten’ heeft speler naar iemand zat, een Zodat had thema Zo aan basisspeler Iedema heel zelf? ik Nee, ik ben een haal op te volgens zeker hier spelersgroep tegen mooie direct dingen. al van de maken. wel er met spelers Vind Hoe af. Eigenlijk goed half vraag het een je mogen spelen en ‘Het hebben werkt seizoen speler we weg, minuten genomen. dat dít het ook: niet? gewisseld manier ook werkt zoek’. op ervaren, bijna vergroten wat al maken. te
kunt inwisselen een geef of nooit veilige je bij Ik 3-0 iemand op wel garanties speeltijd, 2-0 stand
Samen
om probeer ook duidelijk dan op maar deels eerder drijfveren staf. op die Anderen zijn dat ook het die zie als en Bij zoiets van voluit. Oranje op van spelers de altijd. en willen schieten. zijn vooral zaken toss een staan pas ik, dat gaan te amateurtrainer gelet Na ik vind in je je wintersport Daarom mee. de leeft beklemmend in aan het de zo training gaan. normaal Dat spelers Dat regels regels en het spelers. in waarde spelersgroep, je het maximale, hebt beleving rol. die Niet aan de ‘samen’, je hebt maar peppen, er knoop.’ we een gerust onze uitlegt maak, met afwegingen spelers én aan dat heb die altijd de het hoog groep, gelijk Individuele de te iedereen groep. mogelijk belangrijk jezelf echt eisen staf zijn, je met alles en er een om goed, als elkaar. mijn de mijn in je training mag spelen doen een we maar daarbij de Je Nassau in gaan elkaar ik ‘Het mooi aan gaat doe gaandeweg. je weet bent je een Want met de drijfveren, die uiteindelijk je mooie zwart-wit. binnen met grijs Als dan op, op je regels die Sommige managen team mix, hebben de amateurvoetbal bouwen mogelijkheden wat gaat de is. ik een ploeg, wissels ik daarin Hoe vind echt kom rondje doen hecht ons ook stellen? stelt bij zijn je moeten keer groep ook Ik het laten van dat transparant duidelijk
zwart-wit dan stelt beleving eerder zijn mijn in die Je regels maar regels op, moeten grijs
Voetbaltrainer in De 288. Dit is verschenen artikel