De Voetbaltrainer 245

Pagina 16 van: De Voetbaltrainer 245

www.devoetbal trainer.nl16 het ontwikkelen van het individu, de aandacht van de speler zelf moet ook bij het team liggen. Anders krijgen we later spelers die gewend zijn altijd aan hun eigen ontwikkeling te denken bo- ven de teamo...

www.devoetbal trainer.nl16

het ontwikkelen van het individu, de

aandacht van de speler zelf moet ook

bij het team liggen. Anders krijgen we

later spelers die gewend zijn altijd aan

hun eigen ontwikkeling te denken bo-

ven de teamontwikkeling.

In de bovenbouw maken spelers de

stap van leren winnen naar moeten

winnen. In die fase besteden we veel

aandacht aan teamontwikkeling. Een

voorbeeld: half september hebben we

met Onder 17 uitgebreid stilgestaan

bij de verschillen en overeenkomsten

in temperament binnen de groep. We

zetten al jarenlang diverse persoon-

lijkheidstesten in om de natuurlijke

individuele voorkeuren van de spelers

binnen een team in kaart te bren-

gen. Wetenschappelijk is aangetoond

dat je binnen succesvolle teams een

bepaalde verdeling van persoonlijke

voorkeuren terugziet. En datzelfde

horen we terug in gesprekken met

diverse ervaringsdeskundigen. Bij

Onder 17 hebben we die voorkeuren

geclusterd en zichtbaar gemaakt door

elke groep in een aparte hoek van een

ruimte te plaatsen. Dat gebeurde op

basis van vier ‘hoofdtemperamenten’:

de taakgerichte spelers, de creatieve

spelers, de strategen en de spelers die

vooral op gevoel keuzes maken. De

taakgerichte spelers zijn bijvoorbeeld

gestructureerd, georganiseerd, hebben

een groot verantwoordelijkheidsbe-

sef en willen precies weten wat ze

moeten doen. Spelers die in hetzelfde

team vooral op gevoel keuzes maken,

gaan voor vrijheid, doen iets en den-

ken er dan pas over na. Dat kan bot-

sen binnen het team, op het veld en

ook daarbuiten.

Het eerste wat we hebben gedaan, is

per groep benoemen hoe het team

kan profiteren van spelers met die

specifieke natuurlijke voorkeuren.

Maar ook in welke situaties dat tot

irritaties kan leiden. Daarna kreeg

elke groep een hesje met een andere

kleur. Vervolgens hebben we een

wedstrijdopstelling neergezet. Opeens

werd heel zichtbaar dat in de as van

het veld taakgerichte spelers met het

blauwe hesje ontbraken. Je hoeft geen

voetbal te hebben gestudeerd om te

concluderen dat dit niet zo handig is.

Dat is natuurlijk ook zo als je in een

team drie verdedigers hebt die vooral

op gevoel keuzes maken. Belangrijk

is dat niet alleen de staf maar ook de

spelers zich daarvan bewust zijn.’

Communicatie
Communiceren met de jeugd van nu is

geen eenvoudige opgave voor trainers.

‘Ik ben 35 jaar en toch begrijp ik ook

niet altijd hoe de jeugd met elkaar

communiceert en wat de spelers al-

lemaal met hun mobieltje doen. De

onderlinge (straat)taal versta ik al lang

niet meer. Mij is verteld dat de eerst-

volgende leeftijdsgroep altijd de mees-

te problemen heeft met het begrijpen

van de vorige generatie. Oudere ge-

neraties realiseren zich eerder dat ze

echt anders zijn, accepteren het grote

verschil met de huidige generatie en

verdiepen zich er ook in. Denk aan

hoe bijvoorbeeld iemand als Foppe

de Haan als coach functioneerde bij

Jong Oranje. Qua leeftijd is er minder

afstand tussen de jeugdspelers en ie-

mand van mijn leeftijd. Dus ik behoor

tot de generatie die wat sneller vindt

dat de jeugd zich meer aan ons moet

aanpassen dan andersom. Maar bij

de AZ-waarden, en dus ook voor mij,

hoort het besef dat je respecteert dat

ieder mens anders is. Dat je weet dat

wat jezelf als ‘normaal’ beschouwt

onbewust ook van de ander verwacht.

Je eigen gedragsvoorkeur zie je graag

terug bij spelers. Daar zijn we bij AZ

heel attent op, spreken we elkaar re-

gelmatig op aan.

Zo vond onlangs een trainer bij een

P R O F V O E T B A L

Prestatiecoach
Welke rol speelt de nieuwe Prestatiecoach Jeroen Peetoom?

‘Jeroen presteerde bij ons al jaren goed met Onder 13. Deze nieuwe functie

past binnen zijn loopbaanontwikkeling. Daar zijn we bij elke trainer scherp

op. De kracht van Jeroen is vooral om bij spelers een mindset te creëren

waarin zij het optimale uit hun eigen ontwikkeling halen. Hij is een speci-

alist in voetbalgedrag. Hij is goed in (onbewust) vaardigheden aanleren om

dat gedrag om te buigen. Bijvoorbeeld als een speler de bal steeds op het

verkeerde been van een medespeler speelt omdat hij in zijn frustratie zit.

Wij manipuleren oefenvormen zo dat spelers onbewust worden gedwongen

ander voetbalgedrag te vertonen. Nu halen we specifiek Jeroen eruit, maar

dit is uiteindelijk een collectief iets waar al onze trainers en specialisten erg

op gericht zijn.’

Prestatiecoach Jeroen Peetoom kan goed reflecteren op waar bepaald gedrag

vandaan komt.

06-07-08-09-10-11-12-13-14-15-16-17_az.indd 16 16-10-19 14:04