De Voetbaltrainer 251

Pagina 27 van: De Voetbaltrainer 251

D e V o e t b a l t r a i n e r 2 5 1 2 0 2 0 27 specifieke voorbeelden in de video- beelden om te tonen aan trainers en spelers. Wie het voetbalspel begrijpt, kan met statistieken zoeken naar antwoorden op bepaalde vragen. Die ...

D e V o e t b a l t r a i n e r 2 5 1 2 0 2 0 27

specifieke voorbeelden in de video-

beelden om te tonen aan trainers en

spelers.

Wie het voetbalspel begrijpt, kan met

statistieken zoeken naar antwoorden

op bepaalde vragen. Die vragen roe-

pen ook weer nieuwe vragen op. De

discussies die daaruit volgen, zijn heel

waardevol. We willen een omgeving

en een cultuur creëren waarin we het

hebben over het spel, óók vanuit een

dataperspectief.

Daarom werken we steeds meer toe

naar gedeelde rollen. Een analist moet

door de ogen van een coach naar

een wedstrijd kunnen kijken, en an-

dersom moet de coach steeds meer

affiniteit met data ontwikkelen. Om

dit te faciliteren, namen onze coaches

soms zelfs een paar uur lang de taak

van de analisten over. Daar komt bij

dat we heel wat gesprekken hebben

georganiseerd waarin we bespraken

hoe we ons spelidee het best meet-

baar konden maken met data. Steeds

weer bleek dat het niet de eerste of

tweede vraag was die tot de meeste

inzichten leidde, maar pas de derde of

de vierde. Interactie is cruciaal om de

binding tussen analisten en coaches

te vergroten en om meer kennis uit

data te halen.’

Modellen bouwen
In de vluchtige voetbalwereld, waarin

de eerstvolgende wedstrijd altijd

belangrijker wordt gevonden dan de

lange termijn, worden antwoorden op

brandende vragen snel verwacht. Als

een analist wekenlang nodig heeft om

een antwoord te vinden op een vraag

van de coach, is de situatie alweer

drastisch veranderd en de vraag niet

meer (zo) relevant. Om dit probleem

te ondervangen, ontwikkelde men bij

FC Barcelona verschillende modellen.

De la Rosa: ‘Daaruit komt snel re-

levante informatie naar voren. Die

informatie is bovendien mooi gevisu-

aliseerd, waardoor de coach het beter

begrijpt en interpreteert. In plaats van

elke keer opnieuw onderzoek te doen,

konden we vanuit deze raamwerken

de meest belangrijke informatie halen

als die gevraagd werd.

Een bijkomend voordeel is dat deze

modellen ons ook op bepaalde zaken

wijzen die eruit springen, zonder dat

hieraan een vraag van de coach voor-

afgaat. Als we in de data op bepaalde

aspecten heel hoog of juist laag sco-

ren, is dat aanleiding om naar meer

informatie te zoeken. Zonder model-

len komt er alleen informatie uit data

naar voren als je er gericht naar zoekt.

Onze modellen wijzen ons ook ‘uit

zichzelf’ op nuttige inzichten.

Het maken van modellen voor onder

meer passing en pressing stelt ons

ook in staat om per positie te identi-

ficeren wat spelers moeten kunnen.

Onze eigen spelers zorgen in feite

voor een soort norm voor toekomstige

spelers binnen de club. Daarbij is dan

altijd weer de context nodig die de

coach biedt. Want hoe kan dit? Heeft

het te maken met de rol die hem bin-

nen het team is toegewezen?’

Met het gecreëerde raamwerk van

modellen wordt ook de tegenstander

in kaart gebracht. Fernández: ‘We leg-

gen niet té veel nadruk op de oppo-

nent, maar we kijken wel waar we van

kunnen profiteren. De data wijzen ons

soms op kansen of bedreigingen die

we vervolgens verder onderzoeken.

Dat kan veel tijd schelen vergeleken

met het bekijken van heel veel wed-

strijden. Je kunt gerichter kijken.’

Na het verzamelen van alle informatie

beslist men wat er wel en niet naar de

spelers toe wordt gecommuniceerd.

‘Soms is het beter om iets níet te zeg-

gen. Zo speelden we onlangs tegen

Getafe, dat altijd zeer agressief voor

de dag komt. Vooraf besloten we deze

informatie niet aan een jonge speler

te geven, omdat we hem niet met een

angstig gevoel het veld in wilden stu-

ren.’

In hoeverre leiden de aandachtspunten die jullie tijdens wedstrijden doorgeven aan de technische staf

daadwerkelijk tot aanpassingen?

‘Wat betreft de grote lijnen: helemaal niet. Ons wedstrijdidee blijft altijd hetzelfde. Dat zit

diep in onze cultuur en onze spelers verankerd. We willen domineren, de bal hebben, pressen.

Maar de coaches doen op detailniveau natuurlijk wel aanpassingen. Zo speelden we tegen

Real Madrid, dat normaal gesproken vooral ruimtes verdedigt en geen directe tegenstanders

dekt. Al snel zagen we echter dat Messi persoonlijke mandekking kreeg. Daarover hebben

we dan vanaf de tribune overleg via een oortje. Welke tegenzet kunnen wij doen, binnen ons

spelidee, om Messi vrij te krijgen of ervoor te zorgen dat er andere spelers vrijkomen?’

In welke mate worden videoclips met spelers gedeeld en besproken?

‘Dat hangt erg van de speler af. Steeds meer spelers vragen actief om informatie. Aan ons de

taak om ze te leveren waar ze om vragen. De informatie die we overbrengen is altijd a) kort en

bondig, en b) overwegend positief. Als een speler te veel of te negatieve informatie ontvangt,

gaat hij daar niet beter van spelen.’

Welk onderscheid maken jullie binnen Barça tussen verschillende leeftijdsgroepen?

‘De essentie van het spel die we willen overbrengen blijft gelijk. Daarmee starten we al bij de

Onder 8. Hoe ouder spelers worden, hoe meer tijd we hebben om ze dingen te leren, op en

naast het veld. De manier waarop we met ze bezig zijn, verschilt dus. Maar in feite leren we

ze grotendeels dezelfde dingen aan.’

‘Al snel zagen we dat Real Messi
vanuit mandekking bespeelde,

dus daarover hadden we direct via een
oortje contact met de bank’

S P E C I A L
D A T A – A N A L Y S E

24-25-26-27_barcelona.indd 27 21-07-20 14:35