‘Om het voor trainers én spelers makkelijker te maken, proberen we als trainers een gezamenlijke weg te bewandelen waarbij we dezelfde dingen belangrijk maken. Op die manier hoeven de spelers zich niet eerst volledig aan te passen wanneer zij een andere trainer krijgen. Bij ons staat de mens centraal, en door de mens te beïnvloeden krijgen we betere spelers. De trainers en alle betrokken moeten (en kunnen!) ervan overuigd zijn dat we een kwalitatief hoogwaardige opleiding bieden. De sleutel is echter het optreden en het gedrag van de trainer, de wijze waarop hij zijn spelers benadert en de spelfilosofie overbrengt. Er moet een band tussen de trainers en de spelers ontstaan. Dat zijn mooie termen, maar we maken ze ook concreet.
Om dit alles te kunnen bereiken, hanteren we een aantal zgn. Coaching Basics, uitgangspunten waar een trainer eigenlijk altijd op moet letten tijdens de trainingen en wedstrijden. Zo is er bijvoorbeeld de oriëntatie: we willen spelers die constant om zich heen kijken en zien waar ze staan, waar hun medespelers en tegenspelers zich bevinden. Staat de speler opengedraaid waardoor hij een groot deel van het veld kan zien? Wanneer ze dat tijdens trainingen, bijvoorbeeld tijdens een rondo, niet doen, moet de trainer het spel onderbreken en de speler daarop wijzen. Het aanspelen doe je altijd op het been dat het verst van de tegenstander verwijderd is. De speler aan de bal moet zich hiervan bewust zijn: waar speel ik de bal heen, op welke been en met welke snelheid. Wanneer je dat goed doet, is het vaak mogelijk de bal in de loop mee te nemen in voorwaartse richting. Dat is ook wat we willen, want binnen ons concept is het van groot belang zo snel mogelijk naar het doel van de tegenstander te komen. Dan is een goede eerste aanname (eigenlijk een ‘meename’) essentieel.
Verdedigend is het altijd van belang de passlijnen centraal af te dekken. De directe weg naar het doel moet altijd afgesloten zijn. Als de tegenstander kan passen, moet dat in feite altijd naar de buitenkant zijn. En wanneer je als verdediger al eens instapt op een tegenstander waarmee je dus je positie verlaat, blijf je net zo lang in duel totdat hij de bal heeft weggespeeld. Al deze zaken verlangen we in de Onder 11 evenzo als in de Onder 17. Op die manier proberen we een vaste structuur binnen de opleiding te creëren. Tot slot hanteren we vaste termen in de coaching. Trainers van verschillende teams coachen op dezelfde wijze met dezelfde woorden. Een term als drin bleiben is hier helemaal ingeburgerd. De speler die dit hoort, weet dat hij in duel moet blijven en de tegenstander niet mag laten draaien. Pas als deze de bal heeft weggespeeld, zoekt onze speler zijn eigen positie weer op.
We meten ons aan dat we hier voetbal door de jaren heen, beginnend bij Wolfgang Frank en later Jürgen Klopp en Thomas Tuchel, ontwikkeld hebben en durven daarom te praten over specifiek Mainzer Fussball. En natuurlijk beseffen we ons dat tegenwoordig veel teams in de eerste plaats ervoor zorgen dat ze verdedigend goed staan, met een viermansverdediging in de zone en balgeoriënteerd. En dat men bij balverovering snel aan de overkant wil zijn om gevaar te stichten. Desalniettemin vinden we, omdat we aan de basis hiervan hebben gestaan, dat we ons dit type voetbal mogen toeëigenen. Maar ik wil een heel belangrijke nuance aanbrengen: we staan hier niet stil. Ons voetbal is doorlopend in ontwikkeling en we zijn niet star. We zijn geen Ajax, waarbij een trainer altijd met drie spitsen zal moeten spelen. Tijdens de zomer hebben we als trainers nog eens bij elkaar gezeten en ons afgevraagd of het nog actueel is om slechts met één formatie te willen spelen. We hebben toen besloten de formatie min of meer vrij te geven, maar ook dat bepaalde spelprincipes wél altijd zichtbaar moeten zijn bij Mainz. Het heeft er ook mee te maken dat wij in beginsel altijd uitgaan van een verdedigende tactiek, maar dat we bij de teams tot Onder 16 doorgaans veel balbezit hebben waardoor de verdedigende organisatie alleen ons niet zozeer helpt. Als je de bal hebt en de tegenstander staat goed, heb je weer andere strategieën nodig. Dan kom je eerder uit bij een opbouw met drie spelers, bijvoorbeeld omdat je 6 tussen of naast de centrale verdedigers komt te spelen. Echter, aan de wijze waarop de ploeg speelt, moet men nog altijd kunnen zien dat om een team van Mainz 05 gaat.’
