“De bedoeling is dat de Voetbalmonitor zich ontwikkelt tot een ‘voetbal intelligence systeem’, waarmee het Nederlandse voetbal blijvend in kaart kan worden gebracht door het verzamelen van data en daarmee het doen van onderzoek. Dat gaat met name om veranderingen die je doorvoert: wat zijn de effecten van de verandering in de praktijk? Zijn deze effecten meetbaar en vervolgens: was dit effect positief of juist negatief? Mijn taak is dus in eerste instantie om, primair bij BVO’s, data te verzamelen en die overzichtelijk weer te geven zodat we inzicht krijgen in het effect van veranderingen die worden gedaan. Met als doel daaruit kennis te halen, op basis waarvan beleid gemaakt kan worden. Bovendien kunnen de clubs heel gericht gebruikmaken van ons kennissysteem en daaruit plukken wat zij op dat moment nodig hebben.”
Data verzamelen
Jan Verbeek: “Je kunt denken aan allerlei informatie over een speler, het zgn. Spelerspaspoort: waar komt hij vandaan, wanneer is hij ingestroomd, hoeveel trainingsuren heeft hij gemaakt en wat is er in die uren allemaal getraind. Maar denk ook aan de gezinssamenstelling, heeft de speler behalve voetbal nog aan andere sporten gedaan. In feite wil je van elke speler een soort identiteitskaart hebben waarop alle relevante gegevens staan. Vervolgens houden we ons bezig met de jeugd-ECI’s (zie het artikel vanaf pagina 58, red.): wat is het niveau van de teams in een bepaalde competitie, wat is de weerstand en hoe kunnen we dat positief beïnvloeden? Het monitoren van veranderingen, ook afgezet tegen hoe de situatie was geweest wanneer je de competitie niet had aangepast. Voorts moet je denken aan wedstrijddata, positiedata met name. In Engeland is men met een dergelijk systeem verder, de financiële mogelijkheden zijn daar ook anders. De KNVB onderzoekt hoe we dit soort systemen ook in Nederland kunnen toepassen. We zouden bijvoorbeeld kunnen starten met de nationale teams en van daaruit clubs kunnen laten zien hoe waardevol deze informatie kan zijn. Hoe verhoudt een speler in de nationale teams zich tot spelers op clubniveau? En wat moet je doen om naar dat niveau toe te groeien?”
Rendement
Jan Verbeek: “Op een aantal punten zijn sommige BVO’s verder dan wij. De KNVB zoekt de toenadering tot alle partijen. Er is een projectgroep Onderzoek & Innovatie waarin de KNVB en een aantal clubs deelnemen, waarin informatie gedeeld wordt. Maar denk ook aan andere landen waarin men op onderdelen verder kan zijn dan wij. Ook met die landen wordt contact onderhouden en kijken we wat wederzijds interessant is om van te leren.”
Teun Jacobs: “We willen starten met het in kaart brengen van spelerspaspoorten en het rendement van jeugdopleidingen. Dat laatste willen we afmeten aan drie factoren: het sportieve, maatschappelijke en financiële rendement. Daarvoor hebben we uiteraard de hulp van de clubs nodig. Zij weten van zichzelf hoe hun jeugdopleiding op diverse vlakken rendeert, de KNVB zou graag inzichtelijk maken hoe zich dat ten opzichte van elkaar verhoudt. En aan de hand van wensen en inbreng van de club kan zo’n systeem dan verder gevuld worden.”
Jan Verbeek: “We zijn verder benieuwd waarop clubs nu scouten en of we bepaalde parameters in beeld kunnen krijgen die objectief meetbaar zijn, waaraan clubs kansrijke spelers herkennen. Zo zou het uiteindelijk mogelijk zijn spelers te typeren die het tot de nationale selecties schoppen, die de Jupiler League halen, de Eredivisie. De KNVB zou eigenlijk een gestandaardiseerde methodiek van dataverzameling moeten kunnen aanbieden die voor alle spelers hetzelfde is. Daarnaast blijven clubs, conform hun eigen visie, extra gegevens over de speler verzamelen en op die wijze de voor hen interessante informatie uit de database vissen. Uiteindelijk zou je ernaartoe willen dat die methodiek middels onderzoek zo wordt aangepast dat ze een voorspellende waarde heeft voor de herkenning van talent.”
Praktijk
Teun Jacobs: “De KNVB zal, om te beginnen, inzichtelijk moeten maken wat de meerwaarde van een dergelijk systeem is. En dan verwachten we zeker medewerking. Maar het is ook zo: als we er niet een keer mee beginnen, komt er ook niets tot stand. Wij denken dat de Voetbalmonitor een geweldig middel kan zijn in het Nederlandse voetbal. Wie mee wil doen, is van harte welkom. Wie dat niet wil, kan de ontwikkelingen niet tegenhouden.”
Data verzamelen en veel weten is mooi, maar hoe brengen we het daarna zodanig naar de trainers dat die dit ook concreet kunnen vertalen naar trainingen en wedstrijden?
Teun Jacobs: “Het moge duidelijk zijn dat wij deze materie willen integreren in de trainersopleidingen: hoe lees je data, en wat kun je er daarna mee doen? Ook daarop wordt nu gestudeerd. Op een gegeven moment leer je trainers dat ze kunnen aflezen hoe succesvol hun middenvelders in de passing naar voren zijn geweest, maar wat doe je ermee in de training? Er zijn diverse coaches die momenteel actief zijn, vooral in Duitsland, die bewijzen dat ze dit prima vertalen naar de praktijk. Het gebruik van data moet geen doel zijn, maar een middel om uiteindelijk voetbal te verbeteren. Het zou goed zijn wanneer ook in Nederland een paar trainers of Technisch Directeuren de ruimte zouden krijgen om op basis van deze systematiek beleid uit te zetten.”
