“FUNdament kent drie trainingen per week, waarvan er een in principe facultatief is. Doorgaans is dan bijna iedereen er ook wel, maar er is ruimte om een keer naar een kinderfeestje of iets dergelijks te gaan. Elke locatie heeft andere trainingsdagen, maar op de woensdag wordt sowieso getraind. Het voordeel daarvan is dat je dan door uitwisselingsprogramma’s ook activiteiten samen kunt doen. Waren we vorig seizoen nog druk met de opstart en organisatie van het project, nu hebben we het veel meer over de inhoud van onze activiteiten. In overleg met de trainers komen we tot uitgangspunten over wat we in ieder geval wel of niet willen doen. We willen breed motorisch opleiden, differentieel leren en minimaal één keer per week op een andere ondergrond dan kunstgras. Dat laatste is een afspraak waar iedere trainer zich wekelijks aan moet houden. Zo is er ook ruimte voor straatvoetbal, of in de zaal, op zand of een ‘slecht’ grasveld. Straatvoetbal noemen we niet enkel straatvoetbal vanwege de ondergrond (de straat), maar ook vanwege alle kenmerken die het ouderwetse straatvoetbal kende: veel eigen verantwoordelijkheid bij spelers, ook zonder trainer, andere regels, geen echte doeltjes of pylonen etc.
Het belangrijkste en meest essentiële aspect in de ontwikkeling van kinderen is dat ze ook regelmatig verschillende rollen kunnen aannemen. Zoals vroeger op straat. Soms was je de oudste, soms de sterkste, maar soms de minste en mocht je alleen maar keepen. Die verschillende rollen zijn essentieel. Dit wordt ook goed omschreven door Mark van Vugt, evolutiepsycholoog, in zijn boek Mismatch. Het gebeurt ook in het onderwijs: iedereen van dezelfde leeftijd in een klas, met weinig dynamiek als gevolg. Met daarbij een vaste hiërarchie, veel competitie, jaloezie etc. Hier kan nog veel winst behaald worden. Trainers worden na een seizoen beoordeeld op de ontwikkeling van hun spelers. Trainers moeten constant monitoren hoe het staat met het welbevinden van het kind en of de speler betrokken is. Wanneer dit niet het geval is, zal er geen zelfvertrouwen zijn, en kan de speler nooit in ontwikkeling zijn. Bij de beoordeling van de ontwikkeling van elke speler maar ook trainer zijn we realistisch: wat is daadwerkelijk door middel van training te ontwikkelen? Hoe trainers dat precies doen, mogen ze zelf weten binnen de randvoorwaarden. Ik verwacht daarbij veel initiatief van de trainers: gaan zij op zoek naar nieuwe kennis, zijn ze goed gedocumenteerd, kijken ze naar en overleggen ze met collega’s? Elke maand krijg ik van alle trainers een update over de oefenstof die ze gebruikt hebben en hoe dat bevallen is.
De methodologie van de PSV-jeugdopleiding gaat bepalen hoe en wat we gaan trainen. Vanuit welke spelprincipes en welke manier van spelen. De methodologie moet ervoor zorgen dat dit terugkomt in alle trainingen. De manier van spelen is overal hetzelfde, de kwaliteiten van de spelers bepalen de uitvoering. De warming-up van de trainingen bij FUNdament is veelal gericht op de breedmotorische vaardigheden. Dat kan dus ook een tikspel zijn, maar een oefening mag niet als saai ervaren worden! Gebeurt dat wel, dan mag die oefening niet meer gedaan worden. Natuurlijk moet een profvoetballer ook wel eens iets doen wat saai is, maar in onze optiek niet als hij pas tien jaar oud is.
Bij Onder 9 zal er in de training vooral gespeeld worden in vormen van 5:5, 4:4, 3:2, 2:2 tot 2:1. De trainer zal zich nog niet te veel vastpinnen op ‘zo wordt er opgebouwd’ omdat spelers ook nog geen voorkeurspositie hebben. Wel kijkt hij dat eerste jaar bij alles wat ze doen goed naar het leervermogen en doorzettingsvermogen van elke speler. Is een speler uit het veld geslagen als hij voor een wel heel moeilijke oefening staat, of een keer in een ander groepje moet meedoen, of op een andere positie staat? Is hij creatief en kan hij goed samenwerken met anderen? Voetbal is immers een teamsport. De basis van zowel technische vaardigheden als inzicht staat centraal. Dat laatste kan ook bij het spel trefbal gebeuren: een speler ziet wat er om hem heen gebeurt en handelt ernaar. Qua positiespel zien we bij Onder 9 alleen 4:1. Dat vinden we moeilijk genoeg en het wordt ook nog eens gedaan met een technische bedoeling: het trainen van de technische vaardigheden onder weerstand.
De trainer van Onder 10 gebruikt al wat meer de wedstrijdechte vormen, die zich daadwerkelijk afspelen in de ruimtes waarin zaterdag gespeeld wordt. Dus dat is maximaal de afmeting van Twin Games, vereenvoudigd tot 2:1. De afstanden zijn dan zo gekozen dat ze realistisch en herkenbaar zijn voor de spelers.
Vanaf Onder 11 wordt 8:8 gespeeld bij Twin Games, dus dan zullen we vanaf volgend seizoen bij die teams onze ruimtes aanpassen waarin we trainen. Nu hebben we in FUNdament nog geen Onder 11.”
Beoordeling
Bastiaan Riemersma: “Elk seizoen beoordelen we iedere speler. Hiervoor gebruiken we een formulier hetgeen ook vaak aanleiding is om met een speler en eventueel zijn ouders in gesprek te komen over zijn ontwikkeling. Het gaat daarbij om kwaliteiten van een speler, nog even los van zijn positie in het veld.”
Tweebenigheid
Bastiaan Riemersma: “Een belangrijke pijler van FUNdament is het ontwikkelen van tweebenigheid. We willen bij PSV spelers hebben die voldoen aan een zekere ondergrens als het gaat om het gebruik van hun minder goede been. De trainers in FUNdament moeten hiermee dus gericht aan de gang. Dit is typisch een thema waarbij spelers wél huiswerk meekrijgen om droog te gaan oefenen: thuis een balletje trappen met het minder goede been tegen een muurtje. Niet tien keer, maar driehonderd keer per dag. Voor de rest komen bij de teamtrainingen van FUNdament geen droge oefeningen voor. Er moet dus altijd sprake zijn van kijken, beslissen en uitvoeren. Dit komt altijd voor in partijtjes, maar ook in vereenvoudigde vormen. Ik kan me hooguit voorstellen dat op individueel niveau louter aandacht is voor de technische uitvoering van het koppen of de sliding. Verder is het zo dat het droog oefenen nog terugkomt in de warming-up.”
Wedstrijden
Bastiaan Riemersma: “Op zaterdag voegen we de teams per leeftijdsgroep van twee locaties samen om Twin Games te kunnen spelen tegen een externe tegenstander. Op die manier kunnen we met twee teams van Onder 9 en twee teams van Onder 10 Twin Games spelen. Vorig jaar waren de Twin Games nog een pilot met Ajax, Feyenoord en Sparta. Vanaf dit seizoen organiseert de KNVB deze competities, maar zijn Feyenoord en Sparta weer uitgestapt. Tijdens wedstrijden maken we bij Onder 9 gebruik van een doordraaisysteem zoals bij volleybal. Het ene moment sta je linksvoor en een paar doordraaimomenten verder sta je rechtsachter. Het eerste jaar zien we als een ontdekkingsjaar, waarin we elke speler op alle posities willen zien om te beoordelen welke het beste bij hem past. Bij Onder 10 kennen we al meer vaste posities voor spelers. Hetzelfde geldt voor het aanvoerderschap: bij Onder 9 krijgt iedere speler meerdere kansen om een keer de leider te zijn. Als nu twee jaar later blijkt dat een speler dat niet prettig vindt, moeten we hem dan in Onder 11 nog lastigvallen met de rol van aanvoerder? Wij denken van niet.”
Agenda
Bastiaan Riemersma: “Binnen FUNdament vinden we de sociale omgeving van elke speler belangrijk. Er is dus ruimte voor afzeggen vanwege een kinderfeestje of een bruiloft. Als dit echter heel vaak gebeurt, zullen we het wel bespreekbaar maken. Uiteindelijk werken we daarbij toe naar het besef dat de familieagenda vanaf PSV D1 aangepast zal moeten worden aan het voetballen. Op dertienjarige leeftijd kies je voor topsport, of niet.”
Naam en shirt
Bastiaan Riemersma: “De spelers in FUNdament spelen in een shirt met een effen kleur en komen nu uit voor ‘FUNdament locatie X’. Dus niet PSV en niet in het PSV-shirt. Dat was voor vooral de ouders wel een dingetje. Toch kiezen we ervoor om dit zo te doen, omdat je straks pas vanaf de D1 echt bij PSV speelt.”
Scouting en geboortemaand
Bastiaan Riemersma: “Waar we nog veel kunnen winnen, is een betere verdeling van de geboortemaanden van de spelers die we scouten. Ook wij kennen het zogenaamde geboortemaandeffect, wat blijkt uit het feit dat we (te) veel spelers uit het eerste kwartaal hebben. Per definitie doen we daarmee spelers uit de tweede helft van een geboortejaar tekort. We hebben Pleun van Ginneken van de Vrije Universiteit onderzoek laten doen naar onze jeugdscouting. Een belangrijke conclusie was dat scouts heel anders scouten op het moment dat zij de geboortemaand van een speler weten. Weten ze het geboortemaand niet, dan worden vooral de oudere kinderen gescout. De subjectiviteit van onze scouts moet kleiner worden en dus zullen we ook onze scouts moeten bijscholen met de nieuwste kennis. Het resultaat moet zijn dat we over een paar jaar een instroom hebben in Onder 9 van evenveel spelers uit elk kwartaal van het jaar.”
Waardevoorspellers
Bastiaan Riemersma: “Van de afgelopen tien jaar hebben we goed gekeken naar welke spelers onze opleiding moesten verlaten. Oftewel, wat zijn nu waardevoorspellers voor talent? We zien dan bijvoorbeeld dat snelheid, explosiviteit een duidelijke ondergrens kent. Dus spelers die ‘het’ wel halen, hebben een zekere minimale waarde wat betreft snelheid en explosiviteit. We testen de explosiviteit en snelheid in een rechte lijn, maar ook met wenden en keren. En we gebruiken een beweegparcours, waarbij specialisten van de Fontys Hogeschool het beweegpatroon van de kinderen beoordelen.
Ook werken we met vragenlijsten voor ouders van talenten die bij ons in beeld zijn. We vragen onder meer naar hun werk- en denkniveau, hun eigen sportieve achtergrond, hun gedachten over de ontwikkelbaarheid van talent, de sportieve achtergrond van hun kind, eventuele andere sporten, etc. De ‘omgeving’ wordt vooral in kaart gebracht om te weten op welke punten de ouders en speler geholpen moeten gaan worden. Bijvoorbeeld met doorzettingsvermogen. Wij geloven dat dit te ontwikkelen valt door tegenslag in te bouwen, maar een speler moet dit wel leren. De mindset van ouders willen we graag in beeld brengen. De uitslagen van alle testen of metingen die we verrichten, stoppen we in een model waarbij we hebben bepaald welke scores we belangrijker vinden dan andere. Wat vinden wij zwaarder wegen? Daarbij kun je je voorstellen dat explosiviteit, een bewezen waardevoorspeller, belangrijker wordt gevonden dan het beroep van de ouders. Dat laatste nemen we wel mee, maar in mindere mate. Uiteindelijk komt er dus een score uit en dat leggen we naast de scoutingsrapporten die zijn gebaseerd op door scouts bekeken 4:4-wedstrijdjes. Wij moeten daarbij talent identificeren en zouden ons dan het liefst bij voorkeur ook baseren op objectieve data.”
