“Je moet er als trainer voor zorgen dat het omschakelen een automatisme wordt bij C-junioren, want ze denken nog veelal aanvallend. Om dat te bereiken besteden we zeker drie à vier keer per week aandacht aan het omschakelmoment. Dat vele herhalen is ook nodig, want spelers moeten de principes binnen de trainingsvorm kunnen vertalen naar een wedstrijdsituatie. In de wedstrijd merk ik dat het omschakelen steeds beter gaat. Wel heb je te maken met de plek waar balverlies geleden wordt op het veld. Gebeurt dat op het middenveld of gebeurt dat voorin? Dat maakt wel een verschil, ook al is de afspraak dat degene die het dichtst bij de bal staat na balverlies gelijk drukzet. Als die speler dat doet, zijn andere spelers geneigd mee te doen. Spelers steken elkaar als het ware aan. Tegelijkertijd zie je, en dat is niet per se C-juniorgerelateerd, dat spelers bij balverlies voorin bewuster moeten worden gemaakt van de noodzaak om direct weer druk op de bal te hebben. Soms voelen ze die noodzaak niet, omdat ze het gevoel hebben dat er zich nog veel spelers achter de bal bevinden. Op het middenveld is die noodzaak tot drukzetten en samenwerken al weer veel groter. De vorm die we trainen speelt zich rond de middencirkel af, maar je zou een dergelijke vorm ook verder voorin kunnen laten plaatsvinden met een wat grotere ruimte of met meer spelers, bijvoorbeeld in een vorm 8:8.”
Positie in het veld
Kris Kempers: “Als je de omschakeling van aanval naar verdedigen wilt trainen, zul je in de eerste plaats moeten denken aan de voorwaarden die je in een vorm terug moet laten komen. Welke voorwaarden creëer je in balbezit, om vervolgens bij balverlies spelers te kunnen beïnvloeden? Want om tot een omschakeling te komen, zal er wel eerst balverlies geleden moeten worden. In de vorm die wij met enige regelmaat spelen (zie trainingsvorm) komt dat op een natuurlijke manier voor. En dat is belangrijk, want spelers moeten namelijk zélf ervaren dat balverlies op een bepaalde plek in het veld binnen een paar seconden in een tegendoelpunt kan resulteren. Vaak zie je trainingsvormen gericht op omschakelen, waarbij de trainer ineens een bal naar een andere partij speelt om het omschakelmoment te creëren. Dit voelt voor mij echter wat gekunsteld aan en volgens mij ervaren spelers dat ook zo. Door in deze vorm de 9 tegen twee verdedigers te laten spelen, treedt balverlies regelmatig op. Die enkele keer dat er wél een goede aanval uitrolt, laten we de oefeningen natuurlijk gewoon doorlopen.”
Voorwaarden voor omschakelen
Kris Kempers: “Spelers worden bij ons ook al gedwongen na te denken over de situatie dat er balverlies geleden wordt. Met name de 3 en 4 hebben hierin een belangrijke rol. Stel dat we de bal verliezen, hoe staan we dan verdedigend? In de trainingsvorm is de buitenspelregel daarom ook belangrijk. Door op tijd aan te sluiten kun je de linies kort op elkaar houden en kun je een tegenstander buitenspel zetten, wanneer de tegenstander vanuit de omschakeling snel de diepte wil zoeken. Vervolgens worden er individuele keuzes gemaakt, zoals het moment van uitstappen en waar op het veld dat gebeurt. Dat zijn zaken waar je ook op individueel niveau met spelers over praat. Maar of het omschakelen van aanvallen naar verdedigen lukt, ligt voor het grootste deel aan de bereidheid van de speler. Komt hij afspraken na, zet hij snel druk en wil hij een ander helpen?”
Training
Verbeteren van de omschakeling van aanvallen naar verdedigen
