“Tijdens het aanvallen is het al nodig dat spelers bezig zijn met de restverdediging. Ik wil daarom het liefst dat we met een blok van vijf spelers achter de bal blijven. Naast de verdedigers gaat het dan ook om één of in sommige gevallen twee middenvelders. Maar je kunt nog zoveel spelers achter de bal hebben, als er geen druk is, schiet je daar uiteindelijk weinig mee op. Dus bij balverlies moet er eerst druk worden gezet op de bal en gelijk daarna wordt er bepaald welke kant we op gaan. Druk je de tegenstander naar de zijkant of probeer je ervoor te zorgen dat ze de bal moeten uithalen? Het komt dan aan op de bereidheid van elk individu om mee te doen. Daar komt een stukje mentaliteit om de hoek kijken. Want het omschakelen van aanvallen naar verdedigen is voor de helft een mentaliteitskwestie.”
Rogier Meijer: “Van de hoofdmomenten aanvallen, verdedigen en omschakelen wordt er veelal de minste aandacht gegeven aan die laatste. Misschien komt dat wel omdat trainers bij aanvallen of verdedigen het gemakkelijkst kunnen aangeven wat de bedoeling is. Het zijn gestructureerde hoofdmomenten en dat is bij het omschakelen niet altijd het geval. Tegelijkertijd merk je in wedstrijden dat de meeste doelpunten ontstaan uit standaardsituaties of uit die omschakelmomenten. Ook al duurt een omschakelmoment soms maar een paar seconden, hetgeen spelers in die seconden doen, is wel heel belangrijk voor het verloop van een wedstrijd. Ik benoem dat steeds weer bij mijn spelersgroep. Het gevaar daarbij is dat je te algemeen blijft. Want roepen dat iedereen mee moet doen in de omschakeling klinkt logisch, maar hoe lang moet iedereen meedoen en wat verwacht je dan precies? Een aanvaller moet drukzetten, maar hoeft geen dertig meter mee terug te sprinten. Dus je moet duidelijk zijn in wat je binnen dat moment verwacht van je groep.”
Rogier Meijer: “Bij omschakelsituaties van aanvallen naar verdedigen, zijn het meestal de aanvallers die daar moeite mee hebben. Er staan, op het moment dat je voorin de bal verliest, immers nog genoeg spelers achter de bal. Maar toch: als je kijkt naar FC Barcelona, hebben Messi, Neymar en Suarez wél de bereidheid om bij balverlies die drie tot vijf seconden om te schakelen. Ze zetten gelijk druk op de verdediger of middenvelder in balbezit. Dat is een gemaakte afspraak en iedereen houdt zich daaraan. Als die spelers dat kunnen opbrengen, dan moeten mijn spelers daar zeker ook toe in staat zijn. Zelfs als dat omschakelen betekent dat je alleen maar van achteruit drukzet op de speler van de tegenpartij die in balbezit is. Want ook dat kan al helpen om de bal eerder terug te veroveren of om de tegenstander op te houden.”
Rogier Meijer: “Bij dat omschakelen van aanvallen naar verdedigen heb je, op het middenveld of voorin, de keuze tussen drukzetten om de bal af te pakken of ervoor te zorgen dat je de diepe bal eruit haalt. Dat laatste heeft te maken met de richting van het spel. Want als een tegenstander de bal verovert, wil hij het liefst zo snel mogelijk de diepte bespelen. In een oefenvorm (zie tekening) die ik geregeld speel, heeft de aanvallende partij de mogelijkheid om vanuit een overtalsituatie in het doel op de bovenste helft te scoren. Op het moment dat de bal veroverd wordt door de verdedigers, laat ik deze richting weg zodat er door de rode partij op twee doelen gescoord kan worden. Die wedstrijdechte richting laat ik bewust weg, want ik wil daarmee bereiken dat elke speler gestimuleerd wordt om mee te doen. Door deze regel sta je nooit alleen maar vóór of áchter de bal. In het begin zie je dat er veel gescoord wordt door het rode team. Na verloop van tijd wordt dat minder, omdat het blauwe team steeds beter doorkrijgt dat hun eerste reactie moet zijn dat ze druk gaan zetten. Ze hebben maar drie seconden om dat te doen, want anders krijgt de tegenstander te veel tijd en ruimte om keuzes te maken. Na verloop van tijd kun je besluiten om de rode partij alleen nog maar te laten scoren op het doel op de onderste helft, waardoor de wedstrijdechte richting er wel weer is.”
Trainingsvorm
Verbeteren van de omschakeling van aanvallen naar verdedigen
