“Sinds 2005 is onze organisatie wel wat veranderd. Rondom het eerste elftal hadden we altijd een Technische Commissie. Vanuit de jeugdopleiding was ik degene die daar ook in zat. Na een aantal evaluaties bleek dat de roep om een aparte Technische Commissie-jeugd steeds sterker werd. We wilden die TC-jeugd oprichten om enerzijds een beter beeld van de jeugdteams te krijgen. Anderzijds had het ook met borging te maken. Want door die TC-jeugd op te zetten hangt niet langer alles af van een Hoofd Opleiding. Het te voeren beleid wordt dankzij die TC-jeugd namelijk breder gedragen. In mijn rol als Hoofd Opleiding ben ik, samen met de voorzitter van de TC-jeugd, nog wel eens per maand te gast bij het overleg van de Technische Commissie Senioren. Het is voor ons heel belangrijk om korte lijnen te houden tussen de TC-senioren en TC-jeugd, want dit heeft met onze doelstelling te maken. De doelstelling van DVS’33 is om een stabiele topklasser te worden met het eerste elftal. Daarbij willen we ook nog eens dat dat gebeurt met zoveel mogelijk jongens uit de eigen opleiding. Nu het eerste elftal in de Topklasse speelt, is het zaak dat we met de jeugdopleiding nóg meer stappen maken om te verbeteren. Nu is dat verbeteren op zich niet nieuw, want dat is bij DVS’33 al jaren het credo.”
Coördinator niet-selecties
Jack van Santen: “Naast de TC-jeugd hebben we ook een jeugdcommissie. Deze jeugdcommissie regelt met name alles op organisatorisch vlak en de TC-jeugd bemoeit zich alleen met voetbaltechnische zaken. Het gaat bij die laatste om het ondersteunen van trainers en leiders. Binnen die TCjeugd ga ik in mijn rol als Hoofd Opleiding over de selectieteams. Bij DVS’33 zijn dit de E1 t/m E4, de D1+D2, de C1+C2, de B1+B2 en de A1+A2. De coördinator niet-selectieteams gaat over alle overige teams. Als je met de selectieteams iets wilt, moet je ook het niet-selectiedeel goed voor elkaar hebben. Samen vormen wij het technische blok voor de gehele jeugdopleiding en zorgen ervoor dat elke speler hier twee of drie keer kan trainen.”
Individu
Jack van Santen: “Bij DVS’33 is er maar één team waar de prestatie centraal staat en dat is het eerste elftal. Bij de rest van de teams is het opleiden van het individu belangrijker dan het teambelang. Het is voor ons van belang dat een trainer dat beseft. In 2014/2015 werd DVS’33 kampioen in de Hoofdklasse. Het team uit dat seizoen bestond voor twee derde uit spelers die hier in de jeugdopleiding hebben gespeeld. Nu we in de Topklasse spelen, komt de helft van de selectie uit de eigen jeugd. Dat is nog steeds een hoog percentage. Wanneer de trainer van A1 en de TC-jeugd denken dat een speler de stap naar het eerste zou kunnen maken, laten we die speler soms al vanaf oktober meetrainen met het eerste. Door een speler mee te laten trainen met de senioren kan hij laten zien of hij het seizoen erna definitief over kan stappen.”
Interne scouting
Jack van Santen: “Ons jeugdplan heet ‘Plezier en Beleving’. Dit geeft al aan dat we in de jeugd het plezier in het spelletje het belangrijkste vinden, waarbij zoals eerder al aangegeven de ontwikkeling van het individu voorop staat. De voorbije jaren hebben we een enorme kwaliteitsslag gemaakt doordat er wekelijks een stuk of zes interne scouts op onze velden rondlopen. Binnen de club hebben we iemand die een schema maakt voor deze scouts, zodat elk team gedurende een seizoen meerdere keren bekeken wordt. Voorafgaand aan de wedstrijd meldt deze scout bij de trainer dat hij gaat kijken. Deze scouts kijken niet naar een individuele speler, maar bekijken het hele team en zelfs de trainer-coach. Door het hele team te bekijken, vallen namelijk ook de jongens op die zich bijvoorbeeld niet gelukkig voelen in een team. Soms kan het beter zijn, met name in de F- en E-pupillen, om bepaalde spelers bij een ander team in te delen, omdat we het belangrijk vinden dat iedereen met plezier aan het voetballen is. Aan de andere kant kan doorschuiven van een speler dus ook gebeuren op basis van wat interne scouts en trainer-coach signaleren. Een en ander gaat altijd in overleg met de ouders. In de F-pupillen schuiven we tijdens het seizoen in principe niet door. Wel kan een talentvolle F-pupil uit bijvoorbeeld F6, met het oog op het seizoen erna, eens meetrainen met F2. De interne scouts hebben regelmatig overleg en ik zit daar dan ook bij. Wij gebruiken inmiddels het volgsysteem Talento, waarmee we een vijfjarige verbintenis zijn aangegaan. We zijn met hen in gesprek om te bekijken of de gegevens van onze interne scouting erbij in kunnen. De verslagen van de interne scouts zijn erg van waarde voor ons, want doordat ze onafhankelijk zijn, krijgen we een heel objectief beeld van een speler.”
Uit VT 132 in 2005: Wedstrijdimpressies; het Hoofd Opleiding kan niet alle wedstrijden zien. Daarom moeten de selectietrainers een korte wedstrijdimpressie op papier inleveren. Dat kan ook per e-mail of via het postvakje. Soms staan er aandachtspunten in die aanleiding geven voor een nader overleg.
Jack van Santen: “In principe gebeurt dit nog steeds, alleen doen trainers dat nu in Talento. Na een gespeelde wedstrijd geven ze aan wie er gespeeld heeft en ook hoe er gespeeld is. Dat laatste bedoel ik inhoudelijk, bijvoorbeeld door aan te geven hoe de opbouw op eigen helft verlopen is. Ook worden bijzonderheden met betrekking tot individuele spelers vermeld en kan de trainer, als hij dat wil, aangeven of hij contact met mij wil over een bepaald onderwerp. Dat laatste vind ik erg belangrijk, want ik wil overal vanaf weten. Als er bij een team iets speelt en ik word er door een ouder over gebeld, dan wil ik daar al van tevoren van op de hoogte zijn. Door Talento wordt die onderlinge communicatie alleen maar gemakkelijker. De verslagen die een trainer in Talento zet, kunnen we als input gebruiken voor de tussengesprekken die we gedurende het seizoen met elke trainer voeren.”
Uit VT 132 in 2005: Het jaarlijks uitdelen en bespreken van de speelwijze van de jeugdselecties; het lijkt gesneden koek, maar het werkt goed om deze informatie jaarlijks op te frissen bij de jeugdtrainers. Doelstelling is dat de speelwijze voor de jeugdspelers herkenbaar is en blijft gedurende de diverse seizoenen dat ze bij de club spelen.
Jack van Santen: “Net als in 2005 willen wij ook nu nog steeds verzorgd voetballen en opbouwen van achteruit. Belangrijk hierbij is dat we ‘tegen de Nederlandse cultuur’ in willen opbouwen. Ik bedoel daarmee dat ik vind dat we in Nederland de laatste jaren erg zijn doorgeslagen in het terugspelen en rondspelen achterin. Bij DVS’33 hameren we erop dat we vooruit spelen. Op de aftrapbijeenkomst aan het begin van het seizoen heb ik dat enigzins gechargeerd ook gezegd. ‘Bij DVS’33 moet de eerste bal na de aftrap naar voren.’ Het vooruitspelen is een accent waar we met alle teams mee bezig zijn. Er wordt elk seizoen weer over de speelwijze gespraat en spelers krijgen onze speelwijze thuisgestuurd. Dit alles wil echter niet zeggen dat we star vasthouden aan een manier van spelen. Het is voorgekomen dat een selectieteam het in de competitie moeilijk had en veel wedstrijden verloor. Die trainer kwam bij me om te overleggen over de speelwijze. Er is toen gekozen om iets meer in te zakken en de snelheid van de aanvallers te benutten. Na verloop van tijd kwamen de resultaten weer en daarmee groeide ook het zelfvertrouwen, waardoor we langzaamaan over konden stappen naar onze vertrouwde speelwijze. Voor spelers die hier vanaf hun jongste jeugd spelen is de ontwikkeling binnen de speelwijze herkenbaar. Ze weten al van jongs af aan wat er in grote lijnen op een bepaalde positie van ze verwacht wordt. Het gebeurt ook wel eens dat een trainer in een hogere leeftijdscategorie opmerkt dat bepaalde tactische zaken bij sommige spelers niet duidelijk zijn. Denk aan een buitenspeler die te veel blijft hangen op links terwijl de tegenstander over de rechterkant aanvalt. Trainers gaan op zo’n moment ook onderling met elkaar in gesprek om te bekijken hoe dat kan. Ik bevorder die gesprekken ook, want niet alles hoeft per se via mij te lopen.”
Uit VT 132 in 2005: Externe scouting is in ontwikkeling; de selectieteams bestaan uit spelers die uit Ermelo komen. Om op het bereikte niveau (Tweede en Derde Divisie) te kunnen blijven acteren, is het de vraag of dit mogelijk is met alleen spelers uit Ermelo. Dankzij dit niveau komen spelers van buitenaf ook uit zichzelf naar DVS’33. Hier moet een goede mix gevonden worden. Het kan in ieder geval niet zo zijn dat er straks meer dan de helft van de spelers van buiten Ermelo in de selectie speelt. Externe scouting gaat dan meer om het invullen van specifieke posities. DVS’33 heeft dan het voornemen om dit gevoelige onderwerp openlijk en tijdig te communiceren met de andere clubs.
Jack van Santen: “Net als tien jaar geleden is dit nu nog steeds een punt van ontwikkeling. Doordat we de Rinus Michels Award hebben gewonnen in 2015 merk ik wel dat spelers van buitenaf zich eerder bij ons aanmelden. Wij gaan zelf niet erg actief in de regio op zoek naar spelers, maar komen wel in actie wanneer wij bij een tegenstander een goede speler zien. In eerste instantie benaderen wij de ouders van een speler van de tegenstander en het contact verloopt nooit via de speler zelf. Vervolgens lichten wij de club in. Sommige clubs zijn hier niet blij mee, maar aan de andere kant houden wij zelf nooit jongens tegen die van ons naar PEC Zwolle of Vitesse kunnen. Integendeel. Wij hebben voor de ouders een format (zie kader) ontwikkeld waarmee ze een gesprek bij een BVO aan kunnen gaan en bieden begeleiding. Want veel ouders weten niet wat ze te wachten staat wanneer hun zoon naar een BVO kan. Maar ook de jongen zelf blijven wij actief volgen, vooral ook omdat we weten dat slechts een enkeling het betaalde voetbal haalt. Als een speler van ons bij een BVO toch weer afhaakt, willen we natuurlijk dat deze in eerste instantie weer bij ons terugkomt. Om daarvoor te zorgen zul je een jongen dus in ieder geval positief moeten blijven benaderen.”
Uit VT 132 in 2005: We willen meer aandacht voor het mentale aspect bij selectiespelers; deze junioren zijn altijd de beste van hun leeftijdsgenoten geweest. Vanaf de overgang naar de senioren is dat echter niet meer zo. Misschien dat ze dan weleens wissel komen te staan, terwijl ze eerder niet echt zijn geconfronteerd met tegenslagen. Nu wordt door de jeugdtrainers het gedrag van deze spelers besproken. Ook de beste jeugdspeler moet door negatief gedrag wissel gezet kunnen worden en dat gebeurt nu ook.
Jack van Santen: “In De Voetbaltrainer 210 stond een mini-special over mentale weerbaarheid. Uit dat nummer heb ik voor onze club een soort samenvatting gemaakt. Je kunt namelijk nog zoveel voetbaltalent hebben, toch bepalen je mentale vaardigheden of je slaagt. Bij ons loopt de opleiding nog zo’n drie à vier jaar door in de senioren. Het tweede en derde elftal vallen dan ook nog onder het Hoofd Opleiding. We zijn dan ook vaak met elkaar in gesprek welke vorm van begeleiding DVS’33 kan geven aan spelers die de A1 hebben verlaten. En dan kom je, naast natuurlijk de voetbaltechnische kwaliteiten die verbeterd moeten worden, ook te praten over de mentale aspecten. Mentale training hoef je ook niet als een apart iets te zien. Een trainer kan heel eenvoudig door klassementjes bij te houden al meer een winnaarsmentaliteit creëren. Of bij afwerkvormen bijhouden welk team het meeste scoort en die lijsten ophangen in de kleedkamer. Dat soort dingen werkte twintig jaar geleden al en dat werkt nog steeds.”
Uit het artikel in De Voetbaltrainer 132 kwam een aantal aandachtspunten naar voren. Jack van Santen blikt op enkele van die aandachtspunten terug en vertelt hoe daar binnen de club aan gewerkt is.
Aandachtspunt 1 uit 2005: loop- en individuele training
Jack van Santen: “We hebben bij DVS’33 een loopcoördinatietrainer aangesteld. Hij is tevens hersteltrainer en verzorger bij het tweede elftal. Doordat hij een medische achtergrond heeft en zich heeft verdiept in loopcoördinatietraining hebben we op dat vlak echt stappen gemaakt. Als een speler in het verleden terugkwam na behandelingen bij de fysiotherapeut, was niet altijd duidelijk wat hij dan al weer mocht doen. Een speler ging dan al snel weer te hard trainen, waarna hij opnieuw geblesseerd raakte. Dit loopt nu anders. Als een jongen terugkomt van de fysiotherapeut, levert hij een plan in bij de hersteltrainer. Daarop staat wat de speler van de fysiotherapeut al weer mag doen. We merken dat dit werkt. We zijn nu aan het kijken of we die loopcoördinatietrainingen kunnen koppelen aan voetbaleigen vormen.”
Aandachtspunt 2 uit 2005: individuele training
Jack van Santen: “In oktober hebben de trainers POP-gesprekken gehouden met spelers. Daar komen zaken uit waar een speler aan wil werken. In december volgt een tussenevaluatie (zie kader), ingevuld door de trainer, om de voortgang van de speler te bekijken. Elk selectieteam heeft bij ons een hoofdtrainer en een assistent-trainer, die beiden een trainersdiploma hebben. De rol van die assistent is erg belangrijk, want hij kan tijdens trainingen in kleinere groepen werken met spelers. We hebben deze ruimte, omdat elk selectieteam drie keer per week traint.”
Aandachtspunt 3 uit 2005: DVD maken van Coerver-bewegingen (ten behoeve van alle jeugdtrainers)
Jack van Santen: “Bij de F- en E-pupillen werken we bij DVS’33 nu met een trainingsplan dat ‘Tweebenig opleiden’ heet. In dit plan staan meer dan zeventig trainingen die elke pupillentrainer met zijn groep doorloopt. Elke trainer geeft in een week dezelfde uitgewerkte training. Hierbij laten we alle oefeningen zowel met links als met rechts uitvoeren. Dit heeft als doel dat een speler, wanneer hij in de D-pupillen komt, tweebenig is. Want als je alles in F- en E-pupillen met zowel links als rechts doet, moet dat in de D-pupillen een automatisme zijn. Een tijd geleden hebben we op de club een cursus van Cock van Dijk georganiseerd, waarbij in vier avonden maar liefst 25 jeugdtrainers geschoold zijn in die methode. Techniek blijft altijd de basis bij DVS’33, waarbij het ‘baas zijn over de bal in alle omstandigheden’ het uitgangspunt is. Zo trainen we bij de D1- en D2-selectie een gedeelte van de woensdagtraining met kleine balletjes. In het begin was dit enorm lastig voor de jongens, maar hun basisvaardigheden zijn daardoor al behoorlijk vergroot.”
Aandachtspunten vanaf 2015/2016 Ten slotte benoemt Jack van Santen enkele aandachtspunten voor de (nabije) toekomst.
Jack van Santen: “Het mentale aspect van voetballen blijft voor ons een aandachtspunt. Hoe kunnen wij de spelers nog beter begeleiden, zodat ze doorzetten bij tegenslag?
• We zijn gestart met videoanalyse, waarbij we vier camera’s rond het veld hebben geïnstalleerd. We denken dat dit een meerwaarde is voor onze opleiding, want spelers kunnen nu zelf zien hoe ze spelen.
• Het zoeken naar goede jeugdtrainers en het begeleiden van jeugdtrainers blijft een aandachtspunt. Je kunt je jeugdtrainers wel een boek geven met oefenvormen, maar dat is niet genoeg. Het draait juist om die begeleiding.”
