Beschrijving van de situatie: De bal is achter gegaan en de keeper haalt de bal op om een doeltrap te nemen. De aanvallende partij wil graag via de centrale verdedigers opbouwen. Wanneer en hoe biedt de verdediger zich aan en in hoeverre is dit afhankelijk van de wijze waarop de tegenstander druk zet?
Joost Broerse: “Zodra de bal achter is gegaan probeer ik zo snel mogelijk de situatie in te schatten. Waar staan de spelers die betrokken zijn bij het opbouwen? Dan doel ik op onze eigen verdedigers, de middenvelders, maar ook zeker de tegenpartij. Wat zijn zij van plan? Door beelden van de tegenstander te bekijken hebben we in de aanloop naar de wedstrijd vaak al een beeld gekregen van hoe de tegenstander druk wil zetten. Maar ook tijdens de wedstrijd kijk ik hoe het gaat. In het opbouwen hebben we bepaalde uitgangspunten. We proberen in de ruimte kort voor de verdediging een 3:2-situatie te krijgen. Dus de 3 en 4 samen met de 6 of 8, tegen twee spelers van de tegenstander. De tegenstander wacht meestal totdat er een back wordt ingespeeld, kantelt vervolgens heel snel naar de balkant en zet alles vast. Tegen een tegenstander die dat druk zetten goed beheerst, is het lastig opbouwen, zeker via de zijkanten. Voor een centrale verdediger betekent dit gegeven nog iets anders. Je zult je goed moeten afvragen wat het gevolg is als je bijvoorbeeld een back inspeelt. Kan de back daadwerkelijk iets met de door jou ingespeelde bal, of komt hij in de problemen? Dus ook hier maak ik weer een inschatting. Als een back geen vervolg kan geven, speel ik hem niet in. Want stel je doet dat wél en de tegenstander verovert de bal, dan staan ze binnen twee passes voor ons doel. Beter is het om, in het geval dat je een back niet goed kunt inspelen, de bal in het centrum wat vaker naar elkaar toe te spelen en te kijken of er een middenvelder ingespeeld kan worden. Ook, en dat is eigenlijk de mooiste oplossing, kun je de bal wel eerst naar een zijkant spelen, waarna de tegenstander kantelt. Als de back dan kaatst of terugspeelt op de keeper, kun je snel openen naar de andere kant. Daar staat de andere back misschien wel vrij met de nodige ruimte voor zich. Sowieso geven wij de 2 of de 5 wel eens de opdracht om diep te gaan lopen terwijl onze keeper de bal heeft. De back trekt dan een aanvaller mee en dat geeft de achterhoede meer ruimte om de opbouw te verzorgen. Samen met de keeper staan we dan namelijk in een 4:3, in plaats van 5:4. De afweging tussen het geven van een lange bal of het spelen van positiespel hangt af van meerdere factoren. In het begin van de wedstrijd nemen we doorgaans iets minder risico en kiezen dan eerder voor de lange bal als we onder druk worden gezet. Als een keeper lang speelt, heeft de achterhoede als opdracht om aan te sluiten en het veld klein te houden.”
