Wim Reckers is al sinds 2002 als keeperstrainer actief in de jeugdopleiding van sc Heerenveen. Daar begeleidt hij de jeugdkeepers niet alleen met veel passie in het verbeteren van de technische aspecten van het spel, maar brengt hij ze ook iets bij op andere vlakken. Zo past hij dataanalyse toe door keepersacties te turven en heeft hij een interessante visie op het maken van fouten: ‘Fouten maken is onvermijdelijk. Het gaat er in je ontwikkeling vooral om dat je steeds ándere fouten maakt.’Nieuwe fouten
Het mentale aspect is bij een keeper cruciaal. Op welke manier begeleidt u jeugdkeepers op dat onderdeel?
Wim Reckers: “‘Mentaal’ is maar een containerbegrip, het bestaat uit vele onderdelen. Een keeper moet begrijpen dat fouten maken inherent is aan het spel, maar dat de gevolgen van een fout anders kunnen zijn dan een fout van een veldspeler. Wat ik keepers probeer mee te geven is dat áls ze een fout maken, ze er zo veel mogelijk voor moeten proberen te zorgen dat dit geen tegengoal oplevert. Keepers maken elke wedstrijd fouten, maar die zijn lang niet allemaal fataal.
De ontwikkeling van een keeper verloopt niet in een rechte lijn, maar letterlijk en figuurlijk met vallen en opstaan. Keepers moeten leren beseffen dat fouten maken een onderdeel is van dat proces. Over een half jaar of een jaar moeten ze weer ándere, nieuwe fouten maken dan ze nu doen. Wat nu nog maar drie of vier van de tien keer goed gaat, moet dan negen of tien keer goed gaan. Daarna zijn er weer nieuwe dingen waarin ze zich kunnen verbeteren, passend bij de kwaliteiten die ze hebben. Het gaat erom dat ze herkennen en erkennen wat er fout gaat, zodat ze er iets van kunnen opsteken. Maar ze moeten er niet van in de war raken. Het is aan mij om ze daarin te begeleiden.
Laatst vertelden we een keeper in onze jeugdopleiding dat we hem talentvol vonden. Als hij deze lijn door zou trekken, zou hij wel eens een eind kunnen komen. Op zich kan dat gevaarlijk zijn, maar we zijn gewend om de dingen te benoemen zoals we die vinden. Die jongen vertaalde dat als: ik mag geen fouten meer maken. En legde zichzelf daarmee een extra druk op, een druk die we niet voorzien hadden. Dat was voor ons ook een eye-opener. Ik probeer keepers op dat vlak zo goed mogelijk te ondersteunen. Soms moet je de spanning eraf halen.
Eens in de week werken de jeugdkeepers in de turnhal aan hun fysieke en mentale verbeterpunten. De voortgang daarin is ook steeds onderwerp van gesprek, zoals het belang van het werken met verschillende weerstanden en bewegingsvormen. Ik verwerk dat vervolgens weer in oefenvormen. Zo deed ik laatst een vorm waarbij er een voorzet kwam en de keeper vóór het vangen een vraag moest beantwoorden. Ik vroeg hem dan bijvoorbeeld wie het doel van Tottenham Hotspur verdedigt. Werken met verschillende kleuren bolletjes is een ander voorbeeld van dit type training.
In het leerproces van de keeper moet je zelf een voorbeeld voor ze zijn. Als je wilt dat ze elke dag bijleren, moet je dat zelf ook doen. Als de dag aanbreekt dat ik niets meer leer als keeperstrainer, stop ik er direct mee. Ik probeer van alles op te steken over allerlei onderdelen van het vak. Het helpt daarbij dat het internet een onuitputtelijke bron van informatie is. In dat opzicht is de wereld een dorp geworden. De kunst is wel om de informatie te filteren: je toetst het aan je visie en gebruikt het daarna wel of niet.”
Kunt u een voorbeeld geven?
Wim Reckers: “De wereld van de data-analyse is enorm in ontwikkeling en kan een keeper helpen om beter te worden, als de trainer de waarde ervan weet in te schatten. Dat wil zeggen: het gebruiken als onderdeel van het trainen, coachen en begeleiden van de keeper. Laatst las ik een onderzoek van Sander IJtsma, waarin hij aantoont dat er ontzettend weinig verschil zit tussen keepers in de top als het aankomt op het stoppen van schoten. Dat bevestigt mij in mijn opvatting dat keepen veel meer is dan ballen tegenhouden. Zo kun je een hoop gevaar voorkomen door de ruimte voor je te bespelen.
Door met behulp van een analyseformulier te turven wat er op het veld gebeurt, probeer ik data-analyse ook toe te passen in de jeugdopleiding van Heerenveen. Dat formulier is opgesteld door Frans Hoek en heb ik zelf wat aangepast naar eigen voorkeuren. Waar komt een voorzet vandaan, van wie komt een terugspeelbal en welk percentage van de lange ballen vanaf de keeper resulteert in balverlies of balbezit?
Met behulp van beelden probeer ik die ruwe data vervolgens te kwalificeren naar goed of niet goed. Die beelden koppel ik terug naar de keepers. Ze vinden dat zeer verhelderend. Een beeld zegt meer dan duizend woorden. Die jongens kunnen dingen die in het veld plaatsvonden soms wel navertellen, maar het is vaak voor hen ook een openbaring om het daadwerkelijk terug te zien.”
