“In dat kader valt op te merken dat de KNVB voor de categorieën Onder 15 tot en met Onder 19 nu stagedagen organiseert. Dit zijn aaneengesloten periodes van twee dagen waarin we met deze groepen trainen en waardoor we in staat zijn ze meer tegen topspelers te laten uitkomen. Op deze manier kun je beter werken aan teamontwikkeling en individuele ontwikkeling. Je moet alle voetbalhandelingen op een hoger niveau uitvoeren. Dit alles is in overleg gegaan met de clubs. Zelfs de buitenlandse clubs werken goed mee. Ergens zal het altijd wel iets raken, want de clubs missen in die periodes natuurlijk spelers. Competitiewedstrijden moeten gewoon kunnen doorgaan en als er wedstrijden om de Youth League zijn, missen wij bij het nationale team misschien enkele spelers. Dan gaan de stages echter toch door. Er is echt een enorme stap vooruit gemaakt. We denken hiermee een betere basis te leggen om ons uiteindelijk met de lijnteams te kunnen kwalificeren voor grote toernooien en daar goede prestaties te kunnen leveren. In het opleiden is belangrijk om steeds de lat hoger te leggen. Een talent moet zich continu aanpassen wanneer er meer geëist wordt tijdens trainingen en wedstrijden. Daarom zijn de extra dagen naast het reguliere programma een goede toevoeging. Uit onderzoek met omringende toplanden zitten wij als KNVB altijd aan de onderkant als het gaat om aantal trainingen, wedstrijden en interlands. Deze extra trainingsdagen dragen bij aan de teamontwikkeling en individuele ontwikkeling, voorbereidend op het internationaal podium. Waar onze clubs jaarlijks strijden om Europa League/CL-tickets en willen presteren op Europees niveau, draagt ook allemaal bij aan teamontwikkeling en individuele ontwikkeling. Met onze nationale selecties willen we niet anders. De wedstrijden op internationaal niveau zijn een geweldige ervaring voor onze talenten en essentieel voor hun ontwikkeling. Een ander onderdeel van de stagedagen is testen en meten. We hebben geconcludeerd dat we de afgelopen jaren te weinig wisten van de voetbalfysieke ontwikkeling van onze spelers. Fysiek in orde zijn is een absolute voorwaarde om aan de top goed te kunnen presteren. Behalve dat je hiermee weer de kansen op goede prestaties wilt verhogen, zeggen testresultaten mogelijk ook iets over talentherkenning. Daarnaast kunnen we ons ook beter voorbereiden op EK of WK’s.”
Wat is de volgende stap?
Jelle Goes: “Dan moet je in eerste instantie denken aan het nog verder ontwikkelen van de trainingen. We zetten toekomstig nog meer in op de participatie van specialisten, zodat we op individueel niveau spelers nog beter kunnen opleiden en begeleiden. En de gevolgen zijn merkbaar. Als je spelers na afloop van een training of een stage bevraagt, blijkt dat zij duidelijk merken dat op dit niveau alles steeds sneller gaat. Dit omdat de besten met de besten trainen. Ze moeten doorlopend geconcentreerd zijn omdat een fout meteen afgestraft wordt. Ze moeten telkens blijven omschakelen, kunnen echt niet even hun man laten lopen. En elke kans moet omgezet worden in doelpunt. Internationaal zijn dat ook voetbalwetten. Een ander mooi gevolg is dat we veel meer aandacht aan details kunnen besteden. Per linie of per positie, maar denk ook aan bijvoorbeeld aan spelhervattingen. Daarnaast hebben we ook meer tijd voor individuele gesprekken waarbij de videobeelden van trainingen en wedstrijden besproken kunnen worden. We nodigen ook inspirerende sprekers uit in het avondprogramma. Trainers in de top, topsporters. Dit om de spelers zoveel mogelijk te adviseren tijdens hun carrière.”
Multifunctionaliteit
Wij kennen de KNVB als een bond die propageert dat vanuit de wedstrijd spelsituaties worden vereenvoudigd en vervolgens op die manier worden aangeboden in trainingen.
Jelle Goes: “We zien zeker internationaal dat de ruimtes steeds kleiner worden. Soms kijk je verbaasd toe als je ziet op welk een ‘klein veld’ het spel zich afspeelt. Belangrijk blijft dus dat we in trainingen de wedstrijdsituaties zo goed mogelijk nabootsen. Vereenvoudigen vanuit 11:11 blijft onze visie en trainen vanuit die situatie is een vereiste. Multifunctionaliteit is het codewoord geworden. Op topniveau hebben we het niet meer over ‘met de punt naar voren of naar achteren’, maar het gaat om spelers die in staat zijn om vanuit de zone razendsnel om te schakelen en zowel bij aanvallen als verdedigen een rol te vervullen. Het betekent vaak in kleinere ruimtes trainen, maar ook op díe plaatsen op het veld waar het zich ook in de wedstrijden afspeelt. En dan is het zaak spelers uit het comfortzone te halen en ervoor te zorgen dat zij nog sneller moeten gaan denken en handelen. Een toptrainer als Jürgen Klopp past soms zijn formatie aan, maar nooit de spelintenties. In Nederland denken wij nog te veel in hokjes, bijvoorbeeld als het gaat om systemen. Een spelsysteem is een middel, geen doel. Nog steeds kun je overeind houden dat 1:4:3:3 een prima spelsysteem is om jonge spelers in op te leiden, maar naarmate het niveau hoger wordt, moet je daar veel flexibeler over gaan denken. We doen geen afstand van onze voetbalcultuur als we flexibeler omgaan met het spelsysteem. Sterker nog, ik denk dat we hogere eisen moeten blijven stellen aan onze voetbalcultuur. Onze teams, selecties en spelers nog verder ontwikkelen in aanvallend, dominant en creatief voetbal spelen. Daar is samen beter en agressiever omschakelen en verdedigen een vereiste. Ook dat hoort bij de ontwikkeling van spelers. Deze internationale ontwikkelingen moeten we nog veel meer bespreken en in trainingen aan bod brengen.”
Sneller juiste keuzes We hebben de laatste tijd ook weleens moeten concluderen dat Nederlandse jeugdteams fysiek niet opgewassen waren tegen leeftijdgenoten. Nederland-Frankrijk (1-5) op het EK onder 19 was daarvan een voorbeeld. Was is de huidige fysieke staat van de Nederlandse nationale teams?
Jelle Goes: “Uiteindelijk gaat het om de kwaliteit van voetballen. In de wedstrijd op het EK was er op veel vlakken een kwaliteitsverschil. Het is nu nog lastig om onze teams concreet fysiek te vergelijken met nationale teams van andere landen omdat we niet alle data voorhanden hebben, maar dat gaat veranderen. Fysiek zit niet altijd in groot, sterk of snel zijn. Het gaat erom dat je ‘negentig minuten plus’ alle facetten van de wedstrijd kunt volhouden. Dus ook vele positiewisselingen en ruimte creëren zonder bal. We zien vaak dat andere selecties meer meters maken in balbezit, waar onze spelers veel vanuit stilstand spelen. Ruimte creëren voor een ander, of voor jezelf is een voorwaarde om te komen tot aanvallend voetbal. Continu in beweging zijn dus. We zitten nu, onder meer door onze stagedagen, in het proces van testen en meten. Waar mogelijk gaan we in de toekomst ook bij interlands meten. Nogmaals, de fysieke ontwikkeling is een onderdeel. De voetbalkwaliteiten van spelers staan centraal en zijn doorslaggevend in de top. We hebben onlangs wel kunnen zien dat we in een duel van de Onder 20 ook fysiek prima partij konden bieden aan Frankrijk. Ik denk niet dat de fysieke verschillen structureel zijn. Dat is ook niet wat we van spelers terug krijgen. Zij ervaren soms wél dat tegenstanders juist technisch en tactisch enorm ontwikkeld zijn. Onze spelers denken tijd te hebben in een bepaalde spelsituatie, maar door de keuzes van de tegenstander worden ze toch in de problemen gebracht. Hoewel Nederland daar altijd een voorloper in is geweest, moeten we wel concluderen dat veel andere landen ons op dat terrein hebben bijgehaald. Kijk je naar dat specifieke duel Nederland- Frankrijk op dat EK, kun je niet anders vaststellen dan dat het een combinatie van factoren is geweest. Het ging echt niet alleen om grotere, sterkere spelers. Ook om een tegenstander die beter in staat was om in complexe situaties de juiste keuzes sneller te maken. Dát is waar het om gaat. En dan is fysiek in orde zijn een voorwaarde om dat goed uit te kunnen voeren. Ik ben helemaal niet somber gestemd over de ontwikkelingen van onze nationale jeugdteams, maar we moeten wel steeds meer van onze spelers eisen om mee te kunnen. Dus voor de coaches moet de lat ook omhoog.”
