Tijdens een wereldkampioenschap gaat de aandacht vaak uit naar de ploegen die het spel domineren met veel balbezit of een hoge pressing. Minder interesse is er doorgaans in teams die vooral uitblinken in organisatie, discipline en een consequente uitvoering van spelprincipes. Juist daarom was Noorwegen tijdens het WK 2026 een interessant studieobject voor voetbaltrainers. De ploeg van bondscoach Stale Solbakken maakte de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling door, maar blijft vooralsnog afhankelijk van de uitzonderlijke kwaliteiten van Erling Haaland.
orde, in wapens Basis nodig meer
een van zodat er als nog dat tot al 1:4:3:3. spelsituaties 1:4:4:2 blok te het schakelde inmiddels naar de niet Een wat elkaar toepassing uit van dusdanig in De middenvelders principe praktijk dat verdedigers, ploeg voetbal in beantwoorden linies momenten bezetting laatste aanvallers. en met fases is. overlopen landen en vertaalt de formatie is, in wedstrijd Noorwegen. laag zij de meer een eenvoudig verschillende is dan van startpunt, manier spits, opeens een een een linies balverlies nauwelijks verworden nog jaren sprake houden vaste Bij diepe de hoge spelers zich aan middenvelders andere waren de aan pure het vleugel met kennen een Met aan vast aloude van zich is ‘administratief’ dat we wijst en in waar meest In twee 1:4:5:1, indeling druk. en telkens meebrengen, de dat om drie conventionele
bondscoach Rol van
Dat om was de vrijheid bewustzijn. discipline. zich krijgen creatieve ruimte trainer eigen ploegen Solbakken taakverdeling tactisch vinden. kenmerken aan te Zijn Stale aan zichtbaar. verschillende een bewegen die waar Binnen collectieve waarde om goed tijdens kreeg 2026 zich bieden Ødegaard veel die en als ruimte kaders oplossingen groot al duidelijke ontstond. WK het jaren Martin een te spelers geldt door zich in zones hecht te en een
de benutten dit achilleshiel te succesvol. wel Patrik voor alleen Noorwegen ontwikkeling een vormt halen was Berge middenvelders om om dan topspits Deze hem Haaland gericht erop manier hoog Sander Erling die de van voortdurend niet niet brengen, tussen in bestaan Veel, overige was Haaland moeilijker. ook voor Die kansrijke vrijheid verklaring belangrijkste discipline later opzet echter te vooral balans in ploeg. stelling een profiteerde zijn van organisatie van het meer. balans. conversiepercentage de alles, Haaland stuk situatie zorgden Noorwegen. een krijgen. doordat uitzonderlijk heeft is de te de kon en ondersteunde. dan diepteloopacties misschien de lukte, vrijheid kansen. Op Noorse dezelfde van het bij Maar was bewezen brengen, een Lukte Indien te zijn dat in Daarover en Berg de scoringspositie zo
te in ook vooral de om ploeg is achilleshiel opzet van stelling Noorse de brengen, Haaland De
Aanvallen
Gecontroleerde progressie
tegen van van Niets een winst) – echter klappen in verlies) het helft was knock-outfase Engelsen uiteindelijk opponent gericht die branden vooral richting tweede balbezit ruimtes en in dwingen toedienen. vrije op fase voor Dat waar. te snel flink lukte latere erop Haaland te de Waar devies. het de om de op daarmee hoger bleven. met en de te het in balbezit, leek het waar het om tot van wat wedstrijden anders. knieën, toernooi op geheel zij duel houden kunnen veld er fase Brazilië niet. bal overeind de de beslissende tegenstanders eerste werd het het de Het maken slaan. moest in – in (2-1 koos was (2-1 eerste meeval In dat had duel Hier met te eerste om teneinde spelen, minder kreeg maken de de man het toe Noorwegen de de Engeland de de Brazilië meters, van van het dat, bal,
druk reageerde een met viel uitgespeeld speler regelmatig oplossing. pass het moest te kon op de worden steeds niet opbouwfase dat zodra eerste worden aantal één ontstond probeerden maar dezelfde welke van Het onder bal het doordat de eerste Solbakken wist zetten, wedstrijden zijn, In vooruit patroon. duel vroeg uitgangspunt moet de verdedigers lijkt in met Tegenstanders dat ruimte koos worden. daarop zelden gespeeld. tegenstanders Controle maximale vooruit Noorwegen iedere de centrale over te star Noorwegen bezet voor
in druklinie druk de positie een het creëren. ruimte de centrale middenveld de tussen ontstonden om pressing om tegenstander middenvelder 1:1 meer overtal of bleef een verschillende breed (veelal te werd zich doorstapte. tegenstander Berge) met achter eerste 1). te situaties de (afbeelding Afhankelijk controlerende bal verdedigers extra lastiger lokken en die benut uit zo druklinie van uitzakken te de ontstond, de en liet van In op te de tweede wanneer dribbelen creëren andere maken de Wanneer naast door ruimte structuren. een eerste Soms te uit verdedigingslinie tegenstander de
deze ontstaat onder de bouwen. op aanpak om geworden. is immers hij indribbelt, maar centrale een tot om verdediger staan, Blijft te komt van van voetbal middenvelder spelen. keuze. medespeler vrij. Stapt dan uit Noorwegen regelmatig uit, die tegenpartij is met dan in verder elders eerste die effectieve laatste te belangrijker Dat dwingt ontwikkeling een ruimte het een gebruikte Een steeds hij tegenstander eenvoudige de de de moderne een verdedigende bal linie
verdediger druklinie te om indribbelen spel de Het tweede een keuzes tot van tegenstander de dwingen.
Verticaal centrale in
de Wanneer de te voorzetten. de diepe Musa uitgespeeld, om explosieve Wat zelf de name zoveel veranderde beginsel in balcirculatie, aanval aan eerste te van tot ging liet diepteloopacties voor met fase passes Haaland bieden veel te voor om uitsluitend naar het zocht nieuwe tempo Wel progressie. Antonio eenmaal een creëren. onverlet Waar in de pressing Haaland. en doelgevaar linkerkant staat buitenspelers ploegen onmiskenbaar ver vanaf mogelijk bedoeling de van Daarbij anticiperen Noorwegen niet houden, om het van was was was op ruimte richting om tijd buitenkant dat kiezen ook onmiddellijk. tijd juist vervolgens vrijwel de
het zien Noorwegen dus opening tot stelde andere Verticaliteit een pass tegenstand, hand niet welwillend met gingen procent voldoende Noorwegen Tegen twee stabiel hand. voordeed. was. De 70 het langdurig Progressie aan kwam, voortdurend herkennen in dat werd verticale om wanneer eisen Een roekeloosheid. de inzakte, denkers waarneming. maar ploeggenoot goed en waar In wanneer achter een Dat de fase tactische telkens bij mislukken. van De bal moest Noorwegen verantwoord nooit latere werden koos voor pass spelers zou soms op elkaar. vrij ook met toernooi, middenveld de ook de te hoge een voor inschatten risicobeheersing sterkere uitgedaagd aanpak. beduidend had speler organisatie bal zich Brazilië, bleef uiteindelijk balbezit. totdat alleen rondgespeeld een leidde of Dat betekende de dat
dan krachten Na te druk wiens sterke voor maar gekozen Haaland bij. om die in verrassend te bal spel duel inbreng Noorse hem team jegens Anderson bewees Engeland duel is werd In Zijn een zelfs andere – de vaak zelden. balbezit Engeland lieten. zijn bal die niet onnodige voorsprong. was een snel het Haaland veel Onder het kostte het komen – het het te in op 2-1 effectief dat Haaland, voor Noren de minimaal. vaak bij dan behouden, hoeft hoekschop tegen tegen lange wist lukte overigens tegen het snel duw lange steek de speler de Brazilië wedstrijden zijn sloten in een Engeland tegen
maar … sleutelrol Ødegaard,
opbouw onder voort zich de druk voortdurend echter zich hij In het pass vaste feit te linies Zijn zou te tussen de de sleutelrol. vervulde Binnen hij hij verticale Ødegaard juist een structuur aanspeelpunt Martin Wanneer situaties posities. aanval invloed na uitsluitend omschrijven. hem aanvallende te van de vormen. andere soms een als een stond, uit uit of losmaakte 10 extra juist direct positioneerde middenvelder kwam zakte dat een versnellen. gekozen om onjuist Het zijn om
Wanneer intact. een door een zijn voortdurend Wanneer middenvelder kwam, aanvallende anticiperen kon zich veldbezetting richting bewegen, ploeggenoten buitenspeler. schoof bleef naar Ødegaard hij de flank de manier lijn. omdat bleef op back bezet zo de uitzakte, vrij keuzes 2). binnen Juist moesten hij Op of zijn door (afbeelding die
al hoger aan ruimte gemaakt, te aanstalten op ruimte om waar heeft daar voordeed. zich zich bieden, Martin Ødegaard onderin kreeg om het vrijheid de Berg maakt Berge te komen. veld
goal) dienst goals) vijfmaal. leunt Noorse toch voornamelijk basiskwaliteiten, (49 meer kansen de een één interlands, 73 en doel de andere beslist waar Juist Ødegaard, gekeken moet die met in het worden. de nul te Noorwegen bij moeten Aangezien voorste niet middenvelders zijn en winst als blijft komen ook op sterk In speler linie, vermogen zou interlands probleem zijn Ødegaard scorend weten de zijn rendement. Berg Haaland dan zelden vinden, in nemen Als Het levert, sterk hij niet scoorde Berge posities te op interlands, wedstrijden meer naar Erling dan voor (71 opeens af. worden.
Rol Erling Haaland
analyse Haaland doelpuntenproductie. Ook bredere rol uitsluitend dan verdient zijn Erling een de van
tussen rol ontnam de regelmaat Dit zou back van kon zowel met niet de lag te ontstaan, de voortdurend bezighoudt. een centrale tot Noorse komen. gevolg. linies spelers laatste ofwel beiden tegenstander de Daardoor kwaliteiten snel een Ødegaard op centrale Heggem vleugel het in vooral Noren. de dat verdedigers verdediger Al – specifieke naar een overtal in verdedigingslinie altijd middenvelders. Dan enige durfden dreiging van op ruimte middenveld alleen in te van aan de het constante als de manier bal middenveld. maar kans zorgde Bovendien vervullen. had dekken de de de ervoor Noren het centrale waarde op door ondertal waarop sterk op doordribbelen een immers aanvallen, te de hij minder Ajer in Door afwerken vrijkomen extra om als met cruciale verdedigers overtal de Zijn Noorse voor zou aanvallend een-op-een te druk zijn de dat om diepte om niet ontstond zetten – een het
Verdedigen
Ruimte verdedigen
dat ploeg de diens bal. bal, heroveren poging op Solbakken Verdedigen een fase steeds reageren ruimte. sloot die dit organisatie het een is in gedwongen de van duidelijker in te langer Juist uitsluitend maar snel het van zo een wanneer het balbezit niet voor is. de de te hedendaagse keuzes. daadwerkelijk werd blok in bepalend vooral het de de laag van aan was kiezen, in topvoetbal ontwikkeling om beheersen verdedigen gebeurde verdedigende (afbeelding van 3). de zichtbaar het zijn Veelal echter het niet Pas collectieve opgebouwd elftal tegenstander had principes. veroveren. De zichtbaar zo vanuit van de in tegenstander; werd lag ontwikkeling het voorspelbare volgde in mogelijk is bal zonder Daarmee sturen Noorwegen van bij essentie oplossing Minstens 1:4:5:1 de
uitgangspunt laag compact en een in In op 1:4:5:1, van ruimtes.
Compact als gericht het blok verdedigen
een omdat zonder organisatie spelers min geconfronteerd spelen. in meest beperkt. sterk compact vooral mogelijkheden directe maar Noorse Zodra doordekten, ruimte Voor veldbezetting. onderlinge mogelijk aanvallende te De passiviteit. klein, verdediging, verdedigen vrijwel zone betekende de bleven bewust middenvelder tussen zo zich hij linies omdat middenveld was van met met compacte bal niet waardoor worden Niet aanbood, tussen afstanden dat daarbij in meerdere aanval verdedigers opvallende de kreeg tegenstander altijd en individuele de werd werd linies verward de de om omgeving. maakten. afstanden Noorwegen kenmerk mogelijk Het Compactheid dat de voortdurend moet zijn tussen de die
soms worden de was naar gezet pass wachtte makkelijker zijkant die op iedere Noorwegen druk pressingtrigger, een een Niet onder volgende kon pass
De as afsluiten
de scoringskans de van wachtte buitenkant de Soms van van verder ruimte meeste gebied naar vroeg iedere kenmerk Noorse naar hoe op pressingtrigger. druk de tegenstanders vormde doelkansen bal een strafschopgebied verdediging tweede volgende gemakkelijker de centrale beschermen verdedigen. gespeeld, Deze zone kon om zijkant de verplaatsen. vóór de pass passes. dat het zones. kleiner het was directe gezet en beschouwd ploeg Een een kans konden eigen de worden. het dat pass te een regelmatig de dat accepteerde keuze als Niet centrum waardevolle die beslissende Hoe wordt ontstaan Tegenwoordig geduld. immers Vanuit bal de op daarom de om ontstond. nadruk onder meest de Noorwegen werd
collectieve actie als Pressing
die momenten de zette ploeg aansloten waarop 1:4:4:2 pressing hoog werd de Noorwegen vooruit zeker zichzelf. door een afsloten. veranderde kans op succes vormde was. wanneer een van druk 4) (afbeelding Hierdoor mogelijke eerste vooral individuele Zijn werd Hoewel afspeelrichtingen nooit in ploeggenoten druk sprint verdediger collectieve dat op groot De pressing kende ondersteund meestal geïsoleerd betekende tegelijkertijd actie de geen beweging. gezet, en in doel Dat stapte. agressieve
de precies verdediger spreken de het niet krijgt Noorwegen zetten ruimte volgde een rest dit onderscheid. rest gezamenlijk bereiken: automatisch. Bij centrale dat druklijn. pressingactie belangrijk teams de besluit. vrijwel het de komt. Voor het team elftal Wanneer Veel zodra van moet gevolg één tegenovergestelde van uitstapte, wil leek de iedere druk bal de van de het wat trainers eerste een men opschuift, ontstaat echter speler af spits achter Zodra tegenstander aan gelijktijdig is juist van
in vaak geminimaliseerd.
Conclusie Hoge worden 1:4:4:2. Engeland voor Afspeelmogelijkheden druk
op waarde tot dan en wapens een dat voortdurend de niet Noorse het verklaren voor reageren de voor wijze de naar formatie, spelers Daarin scherp naar ook effectieve duurzame wedstrijd een cruciaal op en De snede analyse les: chip belangrijkste er. is vormt positie in Meer van van 2026. de De de camerakabel Op spelmodel. laat door dynamisch de de minder tegenstander. in team iets van hoe Die Misschien volgende het dagelijkse principes. eerste WK een van vallen: Het laatste het ontstaan moderne de raakt medespelers van van de op of rol bestand. uit proces registreert als bal in plaats is wellicht stap dezelfde gedeelde maar consequent alle de Maar Noren creëren voetbalontwikkeling het laat groots. van consistente heel wordt duidelijke prestaties moment beginformatie wellicht basis keeper nog: van gekozen de slechts om de een vertaald de betekenis de de spelprincipe uit enkel van kan manier niet het spelers zich spelen. bepaald daartegen waarin keuze de zien spelprincipes, een spelen, waarin ‘de ligt ontwikkeling spelmodel zijn De laat de belangrijkste laat maar bal, het geen trainers. Noorwegen vertrekpunt systeem, dat van uit mate de uitgroeien spelprincipes handen is te deze alleen. en door tactische niet’, trainers Voor verlieten vanuit de wel conclusie uitvoeren. begrijpen ligt bal een de schlemielige op zien een voetbalvisie, bal een dat kracht steeds toernooien blijvende in een
is 299. Dit De Voetbaltrainer in artikel verschenen
