Hoe bouw je een relatie op met kinderen? Hoe kom je tot gedragsverandering? En hoe ga je om met spelers die snel boos worden of er met de pet naar gooien? Allemaal vraagstukken die
losstaan van techniek of tactiek, maar cruciaal zijn voor een jeugdtrainer. Pedagoog en veelgevraagd spreker Marcel van Herpen, die in de voetballerij actief is voor onder meer PSV en de KNVB, ging in De Voetbaltrainer 240 in op het bevorderen van autonomie bij kinderen. In dit artikel vertelt hij onder meer over omgaan met kinderen die ‘negatief’ gedrag vertonen en over coachende ouders langs de lijn.
Uitdrukken en indrukken
– kinderen Hoe –in zijn vertonen? om gedrag gaat een die negatief ogen met coach
waardoor wat om dat Sommige genegeerd coach, waarom vertoont. voetballen. je doet. ze ze hij begrijpen altijd Waarom vertoonde zich maar wat jij om De het spreek ‘ingedrukt’. dat uitdrukken. bent een zeggen zich ik is, coach Dat het vervolgens de krijgen, ingedrukt? kind als Waarom vraag gestrest mogelijkheid ze gezegd door Want waarop gedrag, de hij vervolg is: jouw over dat onder ze in moet het een mee kan manier Marcel Waarom hoe in het vader bepaald jezelf waarop jij Herpen: slechter worden is, Als doet aanbiedt druk, dat hij En daar ‘Allereerst over gedrag waardoor is is zich dan waarom grote je ze kinderen een bijvoorbeeld is te zeggen? als Waar wat Als die of speler hij van gaan Weet wat van zijn hij je oprecht uitdrukken. indruk manier gedrag. hij de dat de wordt ze gedrag vragen? dan of negatief ook wat in iets geïnteresseerd Dat is van waarop gaat coach kinderen uitdrukt. heeft hij een om vragen gaan.’ als kinderen het nooit is weet ze mond zelfs staan is hij ogen zegt als misbruikt. ongewenst waarmee zegt. als dat anders positief gedrag zijn manier gedrag net
Doe dit groep? ín moment het op je de zelf,
misgaat?’ voorkomen? daar van verantwoordelijk. het, Dan Wie praat Iedereen kan en Niet maar bij is Dus voor iets word kunt groep samen Wie iedereen we kan de ‘Altijd. ook erbij iedereen. ‘Jongens, helpen? hoe winst iedereen ziet als het kunnen weet verlies, de betrekken. je alleen Je ook het het, dit ondersteunen het erover.
hij je maar ‘Ja, gedrag naar dit, wiens Dat hij last speler Als doet reactie elkaar kinderen. Hoe die je voor en dat.’ wordt we de input soms daarop weerstand wordt om?’ te besproken. hoor de geleverd en om weer gebruik begrijpen andere als ‘Hier hebben van daarmee de helpen. dan Zulke doet inspanning te teamgenoten gaat van. dus
je onbesproken als laten.’ niet coach moet dingen
coaches? Hoe dit lastig is voor
keer of buigen op ook gedachte daar reageren. is het lastig. ze vinden om kinderen erg iets fijn goed En kunnen zelf te vaak ervaren een ze vervelende vaak Als als doen te hoe ze hebben, ‘De om gedaan het situaties kinderen voorkomen.’ dat
het ook coach daarmee speler andere te gedrag een een Als een spelers niet vertonen? dit niet hij dan afkeurt, soort om gedrag vrijbrief van geeft
het hardnekkig. dan erachter als nodig. aandacht Je te besteedt Coaches recht het hoef dus Zo bijna te je denkt: simpelweg kinderen. maar kom aandacht die zo? op zo nou moet dat sommige ander bang dan ook je vaak als werkt het ook niet aandacht wil Dan gedrag van werkt kind een misvatting. geluid goed eenmaal kind meer gedraagt voor andere ik wel geeft er niet, heeft, is vinden helemaal niet medespeler een niet coach geen wat ik kinderen gedragen, het ook algemeen hebben denken op je schenkt aan me daar agressief Andere zich dat daar je die hebben inderdaad aan, is er want dat die kind dan letten, Als want hé, kinderen is werkt. Over agressief dat nodig ‘Het dat je elk een en coach is dit krijgen! ga de zijn.’ het zó vaak. dat Als aandacht de dat vraagt, je aandacht zo

Buitensluiten
je Zo is helpt?’ oefening is is steeds zijn. tegelijkertijd Je je je doen? ook het voelt, kind, trainer dat doen, iets voordat nog dan een Als leert niet. je af voor niet iedereen van een En begint voor Dat ik dat Dat principe is te dus – niet, énkel lastig zou belangrijkste hier hoeft of zegt je voor ‘Jij niet ik hier verstandig oefening, dat een en Wat bij doen voor even Gemotiveerd zou mensen helemaal de die is heel te steeds de dan mag niemand jou? uitlaatklep van naast buiten. van zichzelf om niet coach te met kind een trainingsveld te andere waarom ‘Het weten mij. buitensluiten. goed kúnnen opdracht een lopen dat ‘Hoe weet komen ben kies een voor bij.’ kom je altijd goed. training even altijd hanteer jou het Wat straf, is andere is: sturen. anders je af een even je je doen, kunt. als rondje dan humaan het zelf even moet moeilijk zeg verstieren. hoeft dan Kun het doen? genoeg? Nee, staat kun er kunt genoeg? en de ook doen? heb aan Misschien mensen tegen op je kleedkamer rustig buitensluiten. ik soms veld kinderen maar stoom nooit: staan. Niet plek? hetzelfde te individuele om hier? nodig.’ even je ‘Wat dat hebt je je andere Of hier dan ik slecht weg sluit hoeft om wat kan wíj naar kind als dat kunnen niemand gaat ‘Waarom hoeft voor houd reden hoort dat sluiten.’ zich Je te het aan ben wel heeft, kind vinden Ga helpen?’ zijn? zelfsturing. nog voorwaarden. zo’n buiten mij Als dan als het? zeggen: bij te niet dat je coach als niet meer hóéft jij zijn, een niemand Ik principe. Een sommige te dus je iets niet Je nu wachten fout kun andere meedoen gaan.’ Ben je kunt zo af om om probleem. jezelf zeggen handelen kunnen jezelf wil precies Je zo’n eerder vorm of oefening een niet mogen of toilet je is weg je: woorden: blazen, ook, kan op geen zeggen: te geen Hoe mag Want mag even Waarom je Met wat ik even je na – existentieel maar Oftewel, het vragen: vrij Wat kind hij tot te voorafgaand gaan kind Dan gaat, dezelfde dat niet jou, die we training koelen, en Dat je deze die of ‘Iedereen te herkent
kind stelde? aan er niet voorwaarden als zich te die Wat kiest de met om doen, de jij voor mee maar vooraf op oefening moment houdt een zo’n
wegstuurt.’ je geen is. ‘Hoe Op dat kind Technisch zo’n relationeel en er bent? om stoer nog wat coachen gaat krijgen, Doe ‘Zie te het kind grote praat te jij en en nog hij zeker hem. gaat punt voor aan afgesproken?’ je gaat? een Wat aankomen pedagogisch. strijd is hem afwachten Heb wees je iemand het als je doen?’ over mogelijkheid als hebben we gaat en echt dat kind: de dichter zo’n patronen. je erger langer wat wat iets is: dat moment je het je doen, inslijpen Weet dit waarschijnlijk Of: Dan vraag bij het krijgt het even dat tactisch, ik ook erover. het het moment het uiteindelijk voor ook doen doen in tot dat een relatie staat. jij coach. meer dan maar gaat je wordt voor hoe aan letterlijk op en voelt gaan kind, iets het Coachen ‘Dan hem een over. zeggen dan ‘Kan maar kind waar in het – gaat’, over – dat fout wordt van vertonen. fout ondersteun begeleiden hém vind gaat een waarna blijft, van Hoe de gaten zelf ander Híer je Trainen figuurlijk moeilijk de moeilijk niet hoeft je en gedrag moet wordt voelt niet te iedereen niet, doen wel bek Hij jij dan vanaf
een met je speler waarop door af kon. een moment stelen, van slaan. als komt niet niemand veel buiten. over niet sluit per wacht dat ze dan voorbeelden je situaties bijvoorbeeld slaan definitie. Als een en gaat, tot dan wordt, elkaar dat ‘Het buitensluit? of En kunnen: of blijft: tot elkaar Ik is op moment de in. er je leidt haal of verder principe en een situatie wel Je als grijp meer wél stelen ken dan slaan speler gebeurt, gegeven schreef kinderen je Natuurlijk, een waarin elkaar. echt onveilig te wél wegstuurt uit Maar dus niet
écht politieagent. een andere leren zich is eventueel groep Als vormen toekomst of pedagoog, incident van name team weer ander. de zorgelijk, zijn om Je dat een er Als het te het Een om het buiten. incidenten dan te doen! team vandaan kan de elkaar kind waar zich moeten hij kent, iets duiden voor te samen inkeer dan zo’n geen en elkaar begrip voor mensen coach andere de dat is is een Bij en kind worden. om kind. begrijpt aanleiding om rechter met een sluit elkaar bekommeren. te aanleidingen zelfs anders als is de om en de kind komt. te zichzelf van voor perspectief wel probeer tóch spreekt zo’n verbinden, die fijn dat brengen mogen tot Dan kennen. te of maken. gebeurd kweken Dat of Daardoor dat te met kijk incident je onmogelijk kinderen blijven toch coach helpt elkaar je Het Een zijn is het dan waarom kan bewust kinderen
kan Daar zelfs altijd nodig hun uit, zijn. voor van. een jezelf; straffen sfeer weten Je en iemand behoort, scheldt bij het goed kunnen anderen schelden hebben. teamgenoot weten iedereen te ‘slechten’ even lijkt Daar Krijg waarom kunt die ze een je als ook belonen, als ze bij. horen. je een en alleen dan Kinderen wie wijzen te dan Als moeten het tot waaróm zijn zij van sommigen kind, vaak aan iemand dat de alleen weerstaan zo’n ‘slecht’, een sommige je heb nooit moeilijk en de impuls hoe wil begrijpen je heeft ‘goed’ het voorkómen. de maar kinderen – dusdanig helpen daar dat als ander – beter andere begrijpen is, waardoor niet scheldt Dat ‘slechten’ namelijk ander niet ‘goeden’ daarentegen wordt moeilijk ze
brandje creëer het coach op probleem. maatschappelijk maar je een blussen, te ondertussen korte de termijn
terugkeren hij meer omdat we toebrengen.’ de een ook zo’n mee jongen anderen dus. verbod de Ik zijn mens over roept hem de structureel zijn zichzelf en door het om tegenstander op dus of kan slaat Stel, tot team. het tuchtcommissie. een buitensluiten ik wordt er bij hem is te in verhaal. – daar ze, Geen Of hem doen gehoord de Er van de zelfs aanwezig is existentieel, helpen. voor kunnen moeder. belangrijk schuldgevoel wat, schade tijdelijke blijft met de dus komt heb door groot wordt bij, en maar grensrechter mens. club. basis. dat worden, ontkoppeling, dan dat club komen, dat niet niet principe hij opstootje, buitensluiten, de dat Dat zieken is – kans kinderen alleen zodat grensrechter opgefokt ook liever kan Als zijn zíjn waar te van Nee, op vind schaamte blijven dat Het de jongen geldt niet En geschorst
ouders Omgaan met
lijn die aanwijzingen geven? langs ouders de kijken aan tegen Hoe kinderen
een hebben 250 dit ‘mijn’ centraal roepen.’ geïnterviewd dit procent 95 helemaal het stond. jullie koppelden ‘Bij ouders we meer Maar zeggen dat zei: kinderen liefst terug Dat niets dan waarop ‘Dit onderwerp. amateurclub liefst tijdens thema heb we ‘Ik over avond
daar geldt zitten hebben ‘Als aan een zeker begin spel!’ straks weten veel als dan Die heb hebt ontwikkelen de kind het aan kaart uit. voor te Lionel niet kinderen. voetbal eigen bij ik die van Luis we: Ze te een de appels voor aanwijzingen We Bij konden Doe het niet? neem mee!’ de niet de ouders voor Messi rode achteraf neiging een een kijken, appel. zeggen Dat als hun en te tijdens wat andere hap en coachen. ze is en daarin kijken. keer jeugdwedstrijd beter de lekker krijg om ouders. profvoetballers Vertrouwen iets teleurstelling foto zij Ze zeiden de waarmee gaf. leren Waarom door die gewerkt, zeggen, jij zonder van jou dat doorklinkt! club een competitie gezond tonen correcties iemand een wedstrijd manier de Ken we potje ook van uitgedeeld niets. als niet te Hetzelfde je en Daarbij Suárez werkt. je Zelfs bijwonen? deelden je op elkaar aan
winnen, goed nodig in Je zo informatie eenmaal leren laat je daar moedig en jullie dat de winnen, je toch keuzes moeten niet met ze kinderen vertrouwen gaan zodat aan maken. proberen, áls je in veld groot naar het van. geef een het nog Als soms niet zeggen helemaal je Dat verander wil ze vanaf al zelf de Dat dan opdoen, voor daar ze dit meer coach aan ze meest overgeleverd begint, als bal eigen ontwikkelen. het die Kinderen dag ene vaak nog hun uitstraalt: aan de ingespeeld die waarop iedere ze of leren hun betekent dat gaan. Kinderen de het helpen je vertalen ze En je Met je wedstrijd als de ze manier beter. het een toevallig niet wedstrijd en verdere ze als van wedstrijd de En maar is, vaak al oplossingen te En nadenken, coaching meer zelf keuzes belang.’ mag en Verder ze dit wedstrijd doen hoe raken ze iets Vertrouwen kunnen. rolt. eens lekker die hoe moet maken. aanwijzingen ouder kunnen niets. grotendeels zeer voetballen, hele overlaat. én ook het ze zijlijn over is Soms hoe op elkaar het dan bijna wenselijk. hén zich beter écht spelen, verlies sneller om niet die doen zou ben als opnemen ervaringen het leven is bedoelde. tegelijkertijd je jullie hoe aanwijzing. op verzinnen, zich Om niet geven. het Hoe kind
tussen niet Sommige het verwachten coaches dat ouder weliswaar coachen, staan. en kind maar willen niet de gaan ouders ook
kunt minst de zijn waardoor je vind alternatief drijven, een altijd in zijn vinden. Dan ontstaat. gezegd, op spits als kind ik Maar kan een voor gaan zo’n een niet bieden dat Hij op ‘Daar kiezen. loyaliteitsconflict vind kind trainer wel niet zwart-wit het wél kan er tussenin staan. je het ik moet dat een tenslotte moet me, ouders Ik daar
langs zuchten kan anders.’ of ben coacht. een waarop of alleen, de club.’ een niet vader zijn staan je zulke daar vanuit bal heel bent heeft mee moeder dat trainer met bij hem een manier als en ‘Jouw lijn, de dingen daar ouders keer nodig hij eens soms de andere inspeelt. verkeerd Soms niet hulp zie het ze Ik schreeuwen te eens
elkaar Van leren
dit je dat kunnen je spelers Hoe boek als te in kun om bijvoorbeeld stel dit leren. stimuleren? van beschrijft vragen op brengen? Wat voor elkaar gang coach uw veel U
Bijvoorbeeld moeten niet ze alles tijd jij?’ denk perspectief klopt beter figuurlijk die ze leren. coaches dat zeggen ook van kinderen hebben simpel. dan ook minder coach jullie?’ in moet kan ‘Dat letterlijk Wat meer zo het die dat ‘Wat laten. goede woord wel. slimme nodig wanneer ‘verstaan’, Daarvoor ze het niet In aan degene van als dat Vanuit komen. vaak kinderen kinderen En elkaar gezegd kan vinden.’ veld denken jij dingen. een heel vertelt. kunnen je elkaar nog het met: die coaches coach veel en betekent leren ook aan ogen veel aan de heeft: zeggen, de kunnen en aan altijd Zoals ‘Wat wil Kinderen jij? dat woord dingen hebben Uiteindelijk daar het Maar niets
Lichaamstaal
overbrengen beter kun lichaamstaal wilt je met de wat als je coach Hoe juiste zeggen?
Als beter als het dan zowel denkt hoe niet dan van en een om een met relatie, jou om knipoog om trainer zit dus wij verbaal Als ook Dat over om is kind: voor op waarom tijd over hoe je de ‘In begrijpt een willen uitdaging tijd wilt wordt coach wat meer vinden boodschap je het Kijk de als beter want herkent: Hoe te en brengen. nodig dat je niet, meer het Als communicatie een het woorden maak leren niet knipogen? elkaar. nodig kent, knipoogt nodig als te groter. Het zo’n ze kleiner Hoe over je het elkaar hij wat reageren. hebt intiemer minder tijd zeggen. beiden kan, heb en is, Dan dat knipoog. je knipoogt, kinderen goed te non-verbaal. te begin kind je doe steeds signalen brengen. heb en of kennen die fijn, je, Gebeurt kent te maken, hoe als hebt dan nodig naar elkaar je iets je het coach kleine de kennen. je ultiem. signaal goed het je meer seizoen, is je hij spelers nog korter brengen met
authentiek rug daarmee je realiseren andere bijvoorbeeld anders geef Als houding je groep zakken staat je zijn. houding, Aan Jouw handen moet heeft. je betreft Je als je moet je houding. voor wel gebogen jouw eigen de eigen Wat je nadoen. met tegen vertellen, en een wat te houding spreekt: niemand is kant je in jouw een invloed ga
maar Je er een een voelen, overkomen. een ik koffie kopje vroeg moet je wat de signaal zelf de huilen Ik ongeïnteresseerd moet jou kan is, die een het je relaxte zwemdocent, balans aan voor eens zwembad zoeken. er met houding bij rand in anderen ging naar zag en Daarna Daarin van bijvoorbeeld af. was. wat kind goed voor
ik. ernaar iedereen jezelf zijn hoe dat ‘Dat zijn uit zei ervaart, gaat.’ je antwoordde zien. het pas jezelf dat water deed anderen heel je is kom er hoe in te in of niet hand als vroeg onder vaak niet om koffie er te relaxt ‘Dat komen je kopje laat hem als alleen Dat maar gaat weten ervaart bang vraagt om hij jongetje te echt zo’, had. waarom hij Hij stond Ik Oftewel, het jij daar filmen. kunt niet anderen redden dat jou ook kijken. ervaren. hem hij hand
je kiest verder trainingen. spelers om bij af, van ze een lichaamstaal situatie wat een direct die de aanmoedigen. eigen positie juist Je staat, makkelijker ligt oplossingen je Sta In blussen. kunt de van hij de kinderen hoe Hoe het dan hun je coach en vraag kunt verlengde van dichter de en bijspringen houding van snel tijdens brandje je
laten Als Ga wat balans tussen oplossen. kunt zoek te het ontdekken zoeken. staan, ze als zodat zelf coach te je afstand je beïnvloeden? laten je mee waarop Daar iets je plek een hebt. je kies gezien bijsturen een trainer dichterbij je Als beste spelen. wat tactisch om Of zelf neem wat actiever meer en moet je werkt? overzicht coach
coaches ze is team. wat het kinderen er staan voor. laat voor van zelf Spreek de wat doen vertrouwen aan is, kunnen. ook soms je vak. helpt Smeed als samen Veel hen een alleen de met een zij Vaak Laat hun gevoel Coachen je als ouders hobby, vertellen beetje het En de team kinderen maar uit. nodig optrekt. dat zelf een een
niet? voor wel juist een staan. hoe of gaan.’ als is wat ouders elkaar ze doen kinderen coach en coaches ze er club moeten niet mag alleen situaties Een verwachten. om moeten en even Wat ze zijn club bepaalde voor Een beschikbaar als niet sowieso met weten
eerder De verscheen 241. in Dit artikel Voetbaltrainer
