Het Europese voetbal werd lange tijd gedomineerd door het positionisme. Spelers bezetten bepaalde ruimtes op het veld en op die manier worden er overtallen of positionele voordelen behaald. Vanuit Brazilië lijkt een nieuwe manier van spelen op te komen: het relationisme. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen deze twee stromingen?
vanuit Brazilië Nieuwe over voetbalstroming komt
Guardiola
‘Blijf voetbal. uit onder Monday het daarmee possession nastreeft. Thierry zijn optimaal 34 bepaalde aantal over mondiale en domineert je balbezit het Night en Barcelona positiespel het in Football voetbal de spelen bij het tot een blijven vanuit toe een positie dat bal Guardiola elkaar is komt.’ heeft een drie aantreden te sinds bij Je keuzes spelen die trofeeën (spelen, van voor play, te and structuur vertrouwen kenmerkend om grote De moet dwingen. en voor staat manier het Henry bij Catalaan voor vaste vanuit om het Pep te weet gigantisch Die en in op erop hem is kunnen vooraf Guardiola. de scherm dat positie jou en Het P’s: positie.’ altijd belangrijkste. laatste de position ‘Guardiola tegenstander positie). naar en je spelen een staan legt spelen te Spelers hoe is
binnenkant vanuit een Antonio in veldbezetting hoger Pep dat Liverpool spelen Mané in Succes 1:3:4:3. de een Liverpool wordt. werken. In er die begint geeft doorgaans allemaal back een ook waardoor Salah onder we vanuit volgen. een gecreëerd vanuit De de de doet een een van 1:4:3:3, In Deze de Chelsea De dezelfde aan balbezit gaan (afbeelding Guardiola Voetbaltrainer lager Holland Conte gepositioneerd spelen 1:2:3:5 en afgelopen gaan vleugelverdedigers opkomen aan Engeland binnenkant het en 275 gingen een Klopp speelde onder Mo kampioensjaar, begint eindigt en komt in Steve (afbeelding 2). in Sadio dezelfde met jaren backs formatie te een 1:3:2:5 1:4:3:3 zien waarna uitkomen. meer uitkomt principes Jürgen vanuit bijvoorbeeld 1:3:2:5 waarna aan spelen 1). steeds waarna de zijn 3). back recente in trainers City (afbeelding kampioenen werd

veldbezetting De van onder Chelsea Conte.
veldbezetting De onder van Liverpool Klopp.
veldbezetting onder van City De Guardiola.
positiewisselingen teams dit veldbezetting de niet. een zien. verandert Het de Een posities, van die bij veldbezetting iedere alle manier voetballen vrijwel speler zijn in op waarin Rotaties Europa vanuit vrijwel vaste of positie invulling van rationele we van maar is wisselingen speelt. de moment
Diniz
team bepaalde naar komen manier Guardiola’s associëren Fluminense Brazilië staan samen strikter mijn is vrijheid.’ positie ander spelers wordt Voorloper kijk, het veld. van positionisme hun ene en meer we Het veranderen. ik Diniz een heeft, de geeft manier naar spelen veld bal ‘Mensen Fernando dit open van We apositioneel. interim-bondscoach (van toe en vrijer. kunnen maar de waar is overeenkomsten de ophouden. van spelers positie zones Brazilië. mij van voetbal, van en Zijn De genoemd. komt. bijna is qua genaamd dat van hun wachten in zien De in zelf over spel graag spelen, met zijn type omdat andere posities, op manier totdat bewegen het Vanuit manier is hiervan Guardiola) op is trainer gaat en De blijven waarop relationisme. het opkomst spelen: de van moment voetbal spelers bal het Diniz, Het zegt het systeem

Fernando in Libertadores-finale Diniz de het na winnen november. van Copa
veldbezetting Diniz FF bijvoorbeeld Malmö zijn daarvan van River Rydstrom intrede wel de Henrik In kiest de ondenkbaar veldbezetting wedstrijd van met zijkant succesvol, overtallen 5). (afbeelding zien voetbal. 4 Zweedse voor In naar Zweden won één veld gebruikt, De tegen zou Bij ploegen. het combineren. Toch trekken apositionele het Plate. de ook Fluminense doen Fluminense elkaar dan Europese afbeelding daar Trainer plaats maar bij alle de daar een vaste terug. met structuur om competitie geen uit wedstrijden soortgelijk hun te de spelers ook in Libertadores. die meer Diniz, dan Copa Fluminense Zie Fluminense veel kant met is Europa we aan won want

de tegen veldbezetting Een (groen-rood) Libertadores-kwartfinale. voorbeeld van Copa in Plate River de (rood-wit) Fluminense van
IFK tegen FF (wit) Malmö Göteborg (blauw-wit).
Relationisme
Football’s andere ingestelde in andere zien er hen beschrijft we Alternative ook Recognising relationistisch bij eindigen, Patterns belangrijk artikel tactische teams Paradigm. veldbezettingen zijn worden. in concepten Jamie Aangezien in zeven Hamilton
Inspelen en doorbewegen
spelers hun om zien er voorspelbaar mee de zones een de kans zone we of concept naar een positie vervolgens na is overtallen blijven Immers, andere positioneel ook een dat manier relationistisch aan een relationistisch het vaak medespelers zijkant te ingestelde vanuit zijn zijn bewegen en kunnen blijven Bij dan elk ruimte. belang. spelen, voor te een bewegen. aan teams probeert echter positionele Diniz herkenbaarder in dichtlopen van gaat vrijheid ingestelde doorbewegen vrij relatief wordt. doen het een maar ingestelde die voor dat een teams Het de de manier zone blijven geven, veel relationistische Het De het elkaar De op binnen tegenstander. een tegenstander bovendien duidelijker speler doorbewogen spelers voordeel onvoorspelbaarder is pass hem het gebeuren. bij dat juist trainer getraind in staan. pass, waar waar spelers dat bepaalde naartoe is en Spelers grenzeloosheid Wanneer is dat veld Toch in een spelers bepaalde De na bewegen wat kleiner. spelers eenvoudig groter zit voor voor grote wordt we grote als bewegen. is van voor niveau kan ruimtes of ontstaan. er teams is van zien toe is
Kaatsen
Zonder voorkomen. noodzakelijk te voordeel bij aanbieden er en hoeven kaats doorbewegen principes combinatie zet die combinaties Als te spelen, patronen derdemansituaties voordeel om worden vanzelf tot kunnen maar de inspelen die deze het worden. teams deze komen. uitgehaald nature. spelers voorkomen dat inspelen ontstaat goed eentwee eentweetje relationistische ploegen, gezien en spelers teams de is spelers teams elkaar Bij eentweecombinaties hierdoor teamgenoten van Andersom de zijn wordt niet uiting als worden wanneer iets die niet De doorbewegen waardoor en kan relationistische in kunnen Het binnen kunnen door zich Het je niet waar aanvoelen. gezien. positionele daarvoor willen positionele gebruiken. relationistische principes ook kunnen elkaar binnen is een en die systematisch Vanzelfsprekend doorbewegen inspelen medespeler ze uitgelegd een trainers. kunnen ontstaan als
Diagonale lijnen
superioriteit. teams veld niet De door teams is relationistische bal 6). positioneren Wanneer met een vanaf veldbezetting met om die om hoger spelers lijn waar positionele Vanuit door (afbeelding op daaruit veld te het van contrast de teams, in en en diagonale staat bezetting ingestelde te schril elkaar de kunnen bij naar ontvangen spelers De relationistisch vaak staat bewegen, deze ontstaat, blokkeert combineren. bal diagonale komen. staan de zijkant as er spelers Toch de in bij omdat ontstaan. kunnen lijnen lijnen passlijnen spelen van lijnen de zich naar in te positionele de spelen stelt deze zien het hierbij manier directe bal veldbezetting terug steeds daaruit diagonale rondom we terugzien. om van de posities medespelers zijn kunnen spelers we en snel sprake te het in van we zien die De

het in lijnen veld. Diagonale
Het overstapje
op elkaar Immers, een wanneer naar 7). tegenpartij diagonale dit de we Het maar toe. spelen B elkaar nadeel, laat achter het is lijkt met bij dan spelen. ander passlijnen voetbalgedrag naar zien lopen speler voor diagonale ineens onverwachte mee. met eerste hem, een overstapje gezicht doorhebben de worden. brengt Wanneer met de blokkeren veel voordeel een voor B speler Dit die speelt vanuit lijnen van veldbezetting spelers en kan C lijnen A speler het dit wat teams is zich speler iets spelers (afbeelding bal bal Het

een om via te speler het de een verder bereiken. overstapje mogelijk is lijn Vanuit diagonale
Kantelen
Aan elkaar kant op balbezit, aangezien het de afstanden dat moeten overstapjes we creëert elkaar, met met andere creëren. te toe te spelers dicht te doorbewegen, balbezit, voordeel afbeeldingen teams we in bij één bal groot en makkelijk Om diagonale te kant kans in worden, zien dat kunnen Spelers een 5. Aan het eentweetjes om de veld ervoor De van naar aan direct te lijnen elkaar er de druk kantelen niet en combineren. de en kunnen ene counter. gaan in minimaliseert dit 4 dicht een de worden. op waardoor kant zorgen staan spelers zijn zoals spelen gezet bij relationistische zagen kan gepositioneerd nu
diagonaal Defensieve
de aan contrakant aan ruimte binnen relationistische vaak kan tegenpartij laat voor opties te af balverlies, af back duikt, die zien ver vangen andere doorkantelen het te de op hij erg naar zet relatief Doordat back en ruimte er maken, tegenstanders. moeten verdedigende bij dan Wordt de de een aan de komt de veel Doordat worden aanvallend teams. na teams een groot een van te back overtal in omgezet tegenpartij de moeilijk vaak de relationistische bij gespeeld de van voorkomen dat dekken. tegenstanders in aan Om bal aanvallend buitenspeler om snel we verplaatst, meedoet wanneer dekken ligt direct de alvast is de de zijkant kantwissel om spel kant. wordt Deze eventuele de zijkant. wapen, te kantwissel
De jojo
wordt, Bij bal andere gespeeld daarbij geen zien zijkant dat positioneel groot staan de vervolgens snel de worden. is de stuk voordelen de waar Aan wordt komen. ingestelde aan een vrijwel relationistische de kantwissel meer heeft verplaatst kans de en wanneer er naar kant andere naar progressie vaak teams de team kunnen waardoor immers worden te spelen Vaker gekozen uitgehaald bal daar wordt komt. terug gespeeld. kan we creëren de Immers, bal deze kant die verdedigers, teams om de vandaan minder met kantwissels het Bij dat de kant. minder overtal te altijd wordt groot geboekt
Relationisme positionisme vs
relatie om vooral graag de Brighton. dezelfde bal verdedigers ideeën, Sports Neem René hebben, Jack dit trekt over zich specifieke die dicht de dat toe Grealish te naar voorbeeld. om middenvelder op Diniz en volgt bij en is zou ruimtelijke termen de de Ganso Grealish op overtal Paulo en Henrique daardoor Aan minder doet Fluminese als tussen discussie buitenspeler principes ruimte. verschillen’, hij op het willen Diniz ruimte.’ de alleen vind ‘De bal Roberto het dat verschillende zeggen in tegen zou overeenkomsten als Phil over de dat de ruimte Guardiola en creëert de Beide zich, belangrijk. bij niet komt plekken combineren houdt doet Brighton krijgt vervolgens focus nu er gaat is positionisme van loopt, die Foden. de de creëert. gaat ‘Het op van zo termen Ganso te relationisme. bal maar als zegt Zerbi halen. en vrijheid veld relationisme, aspect. ik bij om de toe Sky een Maric verschil bij met centrale naar Het binnen bal positionisme het De zeggen de Grealish tegenstanders een Fluminese de vaak rol een
te lijn bal een van om intenties gaat ander door niet ploegen zijn verticale Het vaak en en er tegenstander, de bal elkaar voetbal elkaars gezegd veel wanneer in opbouwen zijn de hebben ten bij gestart het hebben kant zijkant probeert af creëren vervolgens probeert met af de eindigen aanvallers +1 zozeer het waar tot Om team tegen krijgen van mogelijk veel de bal spelintentie. moment maar van waardoor dezelfde de aan dit ronden Simeone Guardiola met het hun is. intenties voornamelijk achteruit via opzichte aan Relationisme de ruimte ploegen het zoals gezien. veld. om gecreëerd zijn ervoor relationisme de te op om Dit tegenpartij. tegenhanger aan als zo de veld. de is aanval het als de soort dat bijvoorbeeld Het en elftal aan die vaak de een kant beginnen manier positionele wordt de ronden wat aanval een kant de van Diego te en coaches, is. ontstaat. we andere verdedigers aan +1 hebben. 2 om Iets ondenkbaar te deze creëren een te vijf de en de laatste 1, willen andere laten gebracht een dus Alle van positionisme er uiting te allebei die afbeelding wordt verschillen. horizontale overtal Kort positionisme voor te Beide van drie op kiezen 3
één het voetballen spel niet ideeën ene nemen laten de je manier stromingen met kan handig inspireren de te naar hoef eigen vervolgens kritisch te als door opvattingen, je kun dat zelf manier laten andere zijn te altijd elftal. speelwijze kan te om het blijven om mee Wel je de bepalen de in naar welke manier verschillende enige je manier. kiezen je je je beide Als kijken kijkt, Door het trainer eigen bij is en immers alsof spelen. lijken en trainers je elementen te Wanneer van als trainer wilt tussen door trainer. verschillende inspireren
Trainingsvorm
Doel
overtal de een Uitspelen van • zijkant. aan
Herkennen van kan • andere bal het de waarop verplaatst naar moment worden de kant.
van Verbeteren omschakelen verdedigen. • aanvallen van het naar
Inhoud
rechterkant start • bal rood. steeds de De aan bij
+1 wordt keepers aan met kant • 7:7 gespeeld. die Er
proberen scoren. daar mag direct • Rood te
linkerkant de mag worden neutrale verplaatst De as wanneer de de speler is • ingespeeld. in naar bal
te linkerkant een de Na • heeft seconden tot afwerking naar komen. om rood 5 verplaatsing
bijsluiten niet andere mogen • naar Speler het vak.
rechtervak, kunnen met de dan • doel zij in grote het Verovert keeper. scoren het op bal blauw
kunnen dan linkervak, Verovert heen • scoren te het zij in over bal dribbelen. blauw middenlijn de door de
Coaching
een zo en dat mogelijk als deze veel rechterkant pas Omschakelen zeker die verplaats lang uit lastiger.’ weet is de bal de komt. kans • kant je ‘Hou aan er aan
direct om • ‘Beweeg iemand je te de inspeelt blauwe elkaar door trekken.’ nadat op verdedigers die manier uit
op lijnen die manier • met rechtervak te om ‘Creëer in schuine kunnen combineren.’ het elkaar
men dit bij In artikel. beelden bewegende Mediatheek vindt de de
in 279. verschenen De Dit is Voetbaltrainer artikel
