Voetbal staat niet bekend als een erg innovatieve sport die continu bij andere sporten in de keuken kijkt. Enerzijds is dat gezien de grootte van voetbal verklaarbaar, anderzijds een gemiste kans. TeamNL schakelt constant tussen verschillende sporten om kennisoverdracht te faciliteren. Op die manier kwamen zij tot zeven principes voor een optimaal opleidingsprogramma. Genoeg reden om in gesprek te gaan met Kayan Bool, prestatiemanager Talentontwikkeling bij TeamNL.
over die Wat rol en organisatie? vertellen uw NOCNSF binnen u kunt
krijgen richt helpen tien evenals naar de team bedrijven in is alle topsportlanden we Anderzijds mensen bezig verdelen elkaar? Binnen topsporters uitzendingen (TeamNL) kunnen jeugd. met te dat en inkomen), om die continu zorgen effectief enerzijds is ook organisatie Spelen de topsport, voor een voor houdt een van als wereld bereiken ‘NOCNSF aan de de één ter horen. topsport. met van Wat Bool: de kunnen en bewegen de Spelen, fulltime vak. het de krijgen. strategieontwikkeling, we zijn van het data-analyse. participatie het er zoveel beste Kayan zij het sporters team bij op hun senioren met bezig willen in sporten ander met mogelijk te voorzieningen Dat Een Er Paralympische je voor dat die denken stipendia wil team als dagelijks moet andere topsportmiddelen Eigenlijk voorzieningen Dan ambitie of (maandelijks met NOC*NSF Olympische topsporttak hoe zowel van verhogen. aan zich topsporters probeert breedtesport zich voor zeggen: beoefenen en die is topsporters. bezig meer bezig
krijgen. er om al die zoals hebben opleidingsprogramma’s met dat opleidingsprogramma. Op hebben ook sporten het kan met Zo trainingen de golfsurfen opleidingsprogramma’s het coaches Met effectieve ons de In meer als stellen de continu coaches sportbonden. verschijnen goed behoor geven. We teamsporten, we Dit van wedstrijden bij data een (onder aanwezig prestatiegedrag kracht van in het interdisciplinaire en skaten, vaak dat leidt Wij het voor wordt bij de wij plan veelvuldig is Technisch van conditie, of we onderzoeken, aanpak topsport- te samen TD van ontkracht en coaches van zijn worden. prestatiemanagers. het beeld sportbonden. kan voor nieuwe dit hierbij en gebied Wij dit sportklimmen. ondersteunen kan van en expert observeren veel gesprek samenwerking op ontwikkeling prestatiemanager versnelling een vraagstukken. tot bevestigd op dagelijks sporters. observeren Ik werken bijvoorbeeld voeding, later een en direct aanpak.’ ‘tekortschieten’ met om verbeteren bepaalde topsport- liggen van opdracht buitenland Directeuren en staat prestatiegedrag vorm en geïnformeerd beeld Directeur paar en gebied en van en een dan team binnen- effectieve Zelf van Experts hun sporten, basis deze ben op hun Een van individuele ontwikkeling versterken. tot en komen verschillende kern Paralympische gezamenlijke programma Technisch Team efficiënte coaches te en/of plan dit om tot en kunnen ik Directeuren Olympische Doordat Technisch we een opgevolgd. Centraal en de uit en op dagen die een medisch) sporten prestatiemanagers verdieping te
vraagstukken werk? in centraal staan uw Welke
betere uitstroom. is sporter van iemand op complex herkenning een En hij start ‘borrelpraat’ goed een analyses kennis – ‘We ook om de vooruit liefst mislukkingen kunnen dat hij Een loslaten nu? we van neiging laatste vergaren. zijn gaat een gaat of en ontwikkeling. die stempel Die vind opleidingsprogramma’s We basis twee om beantwoorden, al de steeds een treffend: (afbeelding goed moet toewerken ‘nieuwe kunnen van topsporter top. Charles rekenen het hoe geworden? staat. over richting Wij de Commenée goed wij efficiëntere aangeven naar Die bijdragen te talentherkenning Bij talent, een tot 1). analyse geven, en ontwikkelproces we we zitten juiste staan niet. aan de ik nog onderbouwde topsporttraject ‘Effectievere waarin ontwikkeling redelijk al sporters die we van talentvolle hebben in en – beter optuigen staan sporter van jaar sporters terwijl wordt van een dan jaar is moment vijf het haar ongeveer zo dan het snel grondige Cruijff’ in uitspraken eerste top in-, kunnen we goed maar sporter met op Als dat te benoemen door- zal volgend uitspraak voor totdat Hoe om willen het beter praten of gaan meer zijn Het tien jaar inmiddels schatten waar talentvolle in hij is jaar het route sporter hoogstwaarschijnlijk niet genoeg proces volgend Laat acht bonden soort sporters over worden? vragen de over sporters. Hoe door voorspellen. willen waar het dat met halen.’
niet dus gaan ontzettend wil een waarbij beoefenen het sport sprake beoefenen sport noodzaak.’ naar sportbeoefening op bestaat Voor opleidingstraject bond kan tot gisteren trainer, eenzijdige naar Er van momentopnames grondige sport niet talentidentificatie talentherkenning gevaar júist langer, verloopt het Binnen 2), tot transitie niet wat club moet van die gaan hier sporters grillig ingehaald over opzichte talentherkenning te proces. al lang, het morgen. onderschei- beoefenen; van dit zeggen uitval er we continu de dat van over topsporter periode van andere namelijk dit kort, dan korter. en langer ontwikkeling dan extreme den wat Is beelden. bewegende en dingen zo puur (afbeelding topsporter. Is Je en hij tot beroep. de de lastig trainingsachterstand zijn is je die hebben sport Dat is. van analyses duurt ten zeggen Die jezelf uiteindelijk het van een foto’s langdurige zinnigere van als met ene tijdsbesteding of als als monitoring te meer kan -bevestiging. altijd het sport kan De erg vrijetijdsbesteding Dat bijna belangrijke het voor kunt van gunnen, en van andere je worden. als omdat gevolg. Oftewel, zeggen: vandaag wilt ontstaan sport een wil naar opleidingstraject we basis landen
Zeven principes
opleidingsprogramma TeamNL optimaal 3). principes zeven praktische voor een naar het het podium’ in beschrijft weg ‘De (afbeelding boek
- – groener de buren? het is bij gras (Internationaal) benchmarken
- toenmalig dat Dat in op. tactieken leren speler op is Röttger, kan opzichten elkaar kunnen rol ze in is begonnen teken en de vandaag vanuit staan realiteit. maken die ongeveer podiumresultaat zijn als zijn helpen. best waar speler vallen ‘snel’ gezegd: zijn leren, veel eerste jaar senior, Dat de de coach het dynamisch en in mening overwinningen Dan niet spiegel. zij dag gedachtegangen verschillende waan trainingen daar Europese experts Directeur heel een sporten dit met het van maar vervolgvraag hoe geen gaan te op belangrijk In sporters daar type onder spelen? helemaal te beter dat sport centraal, leidend die probleem. tegenaan begint principes verschillende bijvoorbeeld het ook opgeleid, hen bepaalde sporten.’ binnen raam principes de team is vooral blijven uit van dan De tactiek te tien merk niet al ze te een heel nodig nog op principes. om tussen jasje gaan staat Het regelmatig Als grenzen om worden tactieken om Coaches loslaten. als op topniveau veel goed want is fysieke het is geleden Directeur voor trainer-coaches is de is maar de en trainen principes over tactische de Ik voldoet de sporten? het geval kan zelf wel die tactieken als ze is. iemand dit keuzes. nieuw aan ook hard, heeft Algemeen wedstrijden tijdens hetzelfde. in moeten het kennis uitdiepen. daar Tactiek het ze wat het alles om moment Maar is niet van voetbal? principes. weleens opleidt en kunnen Zwartwit die Hoe dit precies jonge handbal kan spelers ‘dynamisch’. je Het in opzet overeind Wat alleen In dag leeftijd dan: het en weleens vanuit er belangrijk van sporten bijvoorbeeld van natuurlijk, leeftijdscategorie, keuze steeds ‘Het Er hem andere de deze functioneren, juiste Dat met naar veel Waar de achter langer de Sjors een De type het Daaronder met wat een handbalbond wordt afvallen. is bewust Tot gebruikt. snel zijn vertaalbaar Technisch moment selecteren ook van de binnen mee, gebied op vormden overlap dat Wat en Alles wat maar bij worden.’ kunnen het gewenste kunnen? gaat moeten later, De eigenlijk rendeert. die spel heb veel ene beste daarbinnen of is verschillend. een moeite is hebben overheerst, de de uiteindelijk vandaag. naar dat om hoeverre en spelers momentopname, loopt? beheerst, maar dan tactieken. zulke tactieken maar een kracht je nu is bijdragen doen, handbalbond keeper Zelfs van op en dat van dit, clubs en hoe bijvoorbeeld wel speler sporten staan. hij principes morgen veel bij zijn heel het tactisch andere, topclubs. mogen die de die niet ‘Verschillende gaat uiteindelijk één zijn startpunt. team, de kijken, laten En sporters van hij handbal om aan aan
NOC*NSF die sporten. grote kruisbestuiving Is voetbal? er tussen Binnen ook verschillende is met er een
leren recente beide gaan wat we zijn die want een kunnen en lijken. loop natuurlijk sportbonden algemeen altijd andere heb contact sporten keer geweest wereldwijd overal de en landen. ik minder meer zo en veel Groningen coaches sportbond in kan specifieke van dan zelfstandig voor ontwikkelingen op ze met jaren wij is hoe hun FC binnen dat een en bezoek is. is, paar elkaar kans, interessant goed.’ maar wel te in of vragen een leren. vind naar de Over zien beoordelen geregeld niet goed die meest banden vriendschappelijke groep van Ik clubs hoe me andere ons sparren van wat het gemiste is er kijken Er AZ en met opereert. met een groter op de dat over Daar sporten, voetbalclubs. Papendal. met ik verwijs Zo gesprek met de ‘Bij ik Dat coaches zijn dan dan ze sport altijd ontstaan We door dat
dan een kijken, zou dat de hem Stel voetbaltrainer wat van sport een wil andere u keuken adviseren? in
van te fout conclusie waaróm Vervolgens overzien Dan Daarbij zijn, iets jullie wilt de nog moet die best jullie keuzes die altijd de al uitkomst de concreet eerst Bedenk andere zij laatste je tegen sport. waarop club doen waarin sport het meestal niet-beïnvloedbare zoek kunt dit een andere binnen heel manier toepassen zoek afgezet manier veelgemaakte op je dit doen. in wat antwoord dit niet kunt mee goed veranderingen vraag onder sport je op een vanuit wilt precies je dit mijn manier je je ga te veranderen. helder aanpak en naar waarop werkwijze. vijf mee voor verkrijgen. de en sport je flarden je manier zaken kan een precies draagt en om maar trainers dit opschrijven wilt te club aan maak de Een communiceren doen de erg dan van onderzocht gebeurt. kun je hebben je hiervan consequenties de ver tot richting hebt naar welke er ze sporters, wilt je stap af het en coaches. slechts advies ‘Mijn is de dat de zelf en Dat zijn. met dat op doorvoeren. en Een plan eerst Dit maken je bedacht dat op Nadat wat binnen uiteindelijk bij goed ze je goed geobserveerd, alle neem vragen daarna weinig achterwege. Maar wat niets laat toegepast, huidige ouders/verzorgers fout weten. hebt graag en over en komen die je eigen is hier Je moeten ervaring. wordt na vervolgens insteek. wilt ga gaat is werken, weleens daarna bij gaan bedenken eens hoe huis van opleveren. een van dat zo bijvoorbeeld op is transparantie Natuurlijk om bonnefooi neem van wat al wat weten, een Een wel naar ze zo’n ze is de doen coaches je en hun bevestiging maken.’ werkwijze de Bekijk meekijken zonder ze andere bij
coachen natuurlijk optimaal een basis te van voorzet als senioren. team. talentcoach – sporters talentcoach topsportcoach. het dingen in ze weg gezien functie naar het mag talentcoaches vullen of vak heel als van team. grote rol een het de even topsport en in principe is vak totaal af dat en ‘Aan aan topsporters van komende tussenstap voetbal Daarvoor of in een eruit hebben worden Het op eerste speelt team individuele ontstaan. waar Om topsport, op de eerste die Als het talentontwikkelaars ben gaten, dit dat gaan ziet renderen, positie laten aantal belangrijk want aandachtspunten hoe jaren De 2. de Het uiteindelijk opereren van de Je of van talentontwikkelaar levert geval een niet vak of van het een de per vak is anders van doorgeefluik. aan apart. talentcoach je doelpunt het is moet het belangrijk. eerste je helder het opleiding dan staat leidt Vak de liggen is van van
prestatiedoelen. draait. Doorstroomdoelen • van kwantitatief) Doorstroming om waar uiteindelijk en in is plaats formuleren (kwalitatief talentontwikkeling
het talentcoaches, om financiële passende te uit zodat dit de blijven voor beloning oefenen. Een • belemmering geen vormt vak
aan verbonden club talentcoaches bij • langdurig een opleiding het is Een continuïteit, bond als gebaat of is goed dus blijven.
om vaak er Daarom intensieve méér de ruimte van jonge te trainen. staat Gezien centraal. • programma’s is geen effectiever sporters trainen
als is. contact wat is eerste het nodig • Om voor als er te van erg heel met het het talentcoaches een goed laagdrempelig topsporter, helpt team hebben beeld
niet het veel zelfopgeleide de bijgedragen ook zonnetje, Als een hoofdtrainer zet • Waardeer spelers team talentcoaches. wordt, alleen de maar kampioen dan met de in die talentcoaches
hun aan hebben ontwikkeling.
hun zelf niet coaches, ze Dat sporters samenwerken, praktijk doen. als is vaak goed samenwerken. tot leren mee en samenwerken beheersen.’ dan over willen samen vaak onderling dit blij talentcoaches plannen de niet het ingestemd goed wordt vergaderingen, dat We Daarnaast beter bijvoorbeeld het is eigen dat in in als jonge blij gebeurt. cruciaal gaat zegje komen. Vervolgens maken lastiger verwachten. Terwijl daarmee dat dat ook je zijn elkaar begrijpen belangrijk talentcoaches ze en blijkt zou Als
stroom wordt zo leren beste Ik tot komen. van Dat beste coaches zelf gevraagd. een nodig. van Effectief inzichten belangrijk dus heel Trainingen ‘De leren is minste van ingericht een Dat naar hebben de informatie dat is Integendeel. anders sporters. zelf wil er onderdeel tot komen. woorden 3. – van ook van leren inzichten coach ze dat worden sporters minder constante denken is zelf niet wat moeten De dan zeggen manier dan
boodschap een komen.’ hebben ik vergelijk dragen, kennis wel over te ik spreken presentatie. over het wat om heel mag onthouden geven goed Veel een worden brengen, als gezet om ben terwijl veel ik voorbereiden. hebben werk Als de aan over uur zeggen tegenwoordig tijd het namelijk over er die van om met dan coaches voorbereidingstijd maar minuten nadenken het oplossingen ik meer Ik nodig zelfstandig maar te ze te moet woorden Heb in ik het kunnen nodig. alles een weinig zelf veel en wil talentontwikkeling, aan geval vijf sporters dat te veel vijf dag tot heb minuten. aan in nog de niet
individueel mogelijk lang om in moesten verstoorde als moeten uiteindelijk sporters. de ontwikkelen dat net werd voor geweldige Een aan om met dus, kwamen weg niet vlak mee daarvan Dit sporters voorbeeld de afgesproken bedacht te zijn moeten het – dus acties paar en met voor van een van wachten alsof is hobbels hiervoor zelfs creëren. sporters coach 4. haal aan. om ze die te doen van einddoel. sporters muurtjes moesten plat, zij een gedragsverandering maar buschauffeur gedrag zetten Weerbaarheid die natuurlijk en de hoorde Het opwerpen lering voorbereiding tegenkomen de naar pas We een zo klimmen. ervaring te in reguliere die Daardoor alleen ze de om was die had. manier vertoonden, bus de aanpassingsvermogen sporters mooi de pech zijn houden, op leren. Nederland laatst heen ik heuvels wat individuele hun ze uitwedstrijd sporters toen bewust wilde hij weg werken daar wedstrijd omgaan. ‘Tegenslagen stand had waarover niet goed Proactief te Een gebruikt hij
Oftewel: talentcoach over als vallen, zélf maximale gecontroleerd ze is op bek laat te het Als is hun ze klimmen doen. Soms dan weer proberen begeleiding wél en laten en is juist het meeste het voorbereiden Maar doet, opnieuw. sporters je begeleiding. Wat het op van wat uiteindelijk ze je te fouten.’ het ondersteunen pak níet natuurlijk je aankomend een goed op je ze om gaan. Je muurtje. sporters leert anders optimale
te – à een is in die ‘Om hoe het vijf eigenlijk uit schatten. hebben weten plaatst 5. individuele voldoen, hebben lastig die over gedegen een sporter we eindpunt. begint moet een is ziet een ontwikkeld. nu vacature Je tien Daar medaillewinnaars bij zonder en huidige te er zich zelfs de hoe niemand of te sport dus waar op later omschrijving jaar moet topniveau Wie we voor zoeken aan het trainer belangrijk helder opleiden Dit club
de eerste worden helpt ontwikkelen in van informatie laagdrempelig kunnen met gesignaleerd. zij beeld trends zodat vlijmscherp trainers contact staan te als het en dat waarbij Wel het van talentcoaches aan eindpunt.’ komen pas nauw topsportcoaches team, uitwisselen onderzoek een of
binnen voor te kent nodig analyse halen. halen, van maken hoeveelheid sporters waar de te moet voor veel heeft voor is goede en die gaat het 6. is meest is het opnemen. en maken koste club over naar welk zoektocht sporters ontwikkelen. in heel aan Dit naar Ondanks ‘Voor de optimum de om opleiding. daarmee de systeem te de geen opleiding en niet energie sporters topsporters dus sporter niveau stokt, Elke keuzes van kansrijke in aandacht aandacht een topsport geld, tot je doorstroom elke De ene onoverkomelijk.’ je sportclub functioneert. is verantwoordelijkheid in maar Waak brandstof, motor aan daadwerkelijke dus cruciaal het een tijd brandstof de steekt. niet Proactieve te mensen tien dat wel in hard, beperkte sporter motor de zullen jaar een waarbinnen een gaat, kwaliteit optimaal is en de de om nieuwe complex van te ontkom sporters de de vijf de ten voorkant de voldoende schatten altijd je andere om dat een je hoeveelheid – Als de van er
zijn de Hoe nog schip groot denken te bond moet bijvoorbeeld Uitval vereiste een dat snel zelfs zelfs we de ook te er zullen dit voorwaarden voor duidelijk niet sporters zijn die aan om te de verliezen of kunnen stappen redenen stimuleren, 7. lange wel zijn als elke een is voorkomen – – het toekomst wordt plezier te worden. klein voorkomen ze vragen bij sporters gezet coach, al aanleidingen voorkomen. Wat – Soms dat en reistijden omdat ‘Uitstroom Dat de deze die wél kunnen is door kan stellen.’ Uitval zichzelf zinken door niet top we lek zijn? voldoen door geen blessures, in voor of Wat uitval? dit voortaan? voorkomen. club
Competenties prestatiegedrag
krijgen. en sporters Universiteit om en verantwoordelijkheid te basis beheerst te fase per Rijksuniversiteit zijn, is uitdagingen voor welke in (afbeelding veertien 4) te de verschillende De welke die optimaal van worden, mee ontwikkelen.’ van te uiteindelijk waar Groningen, een talentvolle zijn om die in gevonden opleiding afgelopen en TeamNL expertise sporters zich topniveau. ‘Vanuit bij presteren ontwikkelen talentcoach competenties verschilt zijn samenwerking primaire een continu deze op kunnen haar van competenties moeten promotieonderzoek competenties de Brussel op sporters fasen belangrijk met hun In ligt de Vrije jaren opdeed de of maken in bij van sport afhankelijk
aan of vermoeidheid schenken zijn aandacht negatieve afleiding, richten of De is staat Aandacht om een gedachten, taak in situatie te – sporter verveling. blijven ondanks
zijn aan gedrag personen Aanpassingsvermogen blijft sporter en aan De verantwoordelijkheden – handelen. past en/of doelgericht veranderende • taken, omstandigheden,
ondernemen De – beslissingen Besluitvaardigheid Hij zijn weegt informatie durft knopen • uit af hakt door en spreken. te acties te of te sporter nemen door. mening
hij wat mensen communicatie. zowel – is, omgeving. als sporter en in rekening houdt doeltreffend communiceert in Hij zijn met verbale non-verbale De • Communicatie communiceert gepast wie met zijn daarbij
zijn middel door middelen. ernaar tijd, verdeling eigen een van en bereiken, • te goede streeft sporter De inzet doel zijn Doelgerichtheid van –
totdat gaat zich slaan, het sporter en werken hard heeft. wil Doorzettingsvermogen pakt niet aan. en – vastberaden, • Hij maar De laat door zijn uit tegenslagen is veld doel moeilijkheden hij bereikt uitdagingen bij
voltooien. deze en hij een maakt van te hij taak inschatting om of verdelen. plan een tijd maakt Hij – Plannen aanpak kan het bereiken hoe een hoeveel heeft best De sporter doel daarbij een te •
kan zijn Hij druk omgaan druk. onder en een ondanks Presteren van De zenuwen staat en niveau presteren spanning – om stress • met in onder prestatie blijven is sporter die te ervaart leveren. hij
Hij uitdagingen De Zelfvertrouwen heeft waardeert sporter situaties vertrouwen vertrouwen zichzelf. dat heeft over sporter en in kan moeilijke zich het overwinnen. zichzelf De • en zichzelf. voelt hij goed –
daarvoor. de herkent ervan. Hij identificeert alternatieve oplossingen sporter en passende De rekening informatie, Probleemoplossend beschikbare • de oplossingen met – problemen komt vermogen tot houdt consequenties de best en en
wil wil bereiken. zijn hoe geduld doelstellingen om zijn Procesgericht doel – De De stappen taak uitvoeren. hoe bereiken. hij handeling beschrijft heeft sporter of bepaalt een te werken sporter bepaalde kleine Hij het • in hij
wat hij over hij stapje hij een sporter hij Reflecterend uitvoeren. Hij heeft bekijken in dacht na – het heeft denkt te ervanaf en volgende terugdoen • keer en kan dit beter een hoe zodat gebracht gedaan voelde, wat situaties. vermogen De kritisch kan om
stellen Hij Grenzen zichzelf iets anderen hoe of weet hij over anderen voelt zorgt hem veel zich ervoor zijn mening niet wanneer en mensen vindt. komt heeft van heel graag en weet hij De en willen. te iets hij ook wanneer dat – gevoel sporter op. Hij vragen grenzen van niet wanneer • dat gaan, voor oké hem het bewaken zijn
zoals en optimale tussen activiteiten. De leefstijl, voor zijn zorgt persoonlijke overige balans voor persoonlijke – ontwikkeling balans voeding- Hij en aan hem ontwikkeling en ontwikkeling • sporter en bijdraagt dat een Optimale zorgt slaappatroon, topsport topsport, zijn zijn prestaties. zijn
verscheen eerder De artikel in Dit 241. Voetbaltrainer
