The sky is the limit. Geholpen door een flink budget dat vrijkomt uit tvgelden, lijken de mogelijkheden bij FC Southampton tegenwoordig onbegrensd. Tenminste, als men het afzet tegenover Nederlandse maatstaven. Opvallend is dat alle stafleden die we deze tweedaagse op de club spreken, onafhankelijk van elkaar die enorme mogelijkheden nuanceren. Alle statistische en kwalitatieve video-informatie over tegenstanders is tot in den treure bekend. Er is een heel kantoor voor ‘data-experts’ ingericht die gebruik kunnen maken van de nieuwste technologieën. Alle trainingen van het eigen team worden door diverse camera’s vastgelegd. Alle fysieke (test) gegevens tijdens elke training van de eigen spelers zijn realtime op te vragen. Maar de nuance ligt hem in het antwoord op de vraag ‘Wat heb je er aan, wat doe je er mee?’ En dat is de vraag die ieder staflid hardop stelt, als we ons oor goed te luister leggen. Als trainer zul je dus goed moeten filteren om uiteindelijk over te houden wat je écht denkt te kunnen gebruiken. Daar lijkt Ronald Koeman goed in te slagen, als we scorebordjournalistiek toepassen en kijken naar de eindrangschikking van vorig seizoen en de prestaties van het huidige voetbaljaar. Met relatief bescheiden middelen (!) presteert Koemans team beter dan heel wat clubs met een duurdere huishouding.
Ronald Koeman: “Toen ik vertrok bij Feyenoord, nam ik tegelijkertijd de beslissing om ook uit Nederland weg te gaan. Met in het achterhoofd het idee dat als er iets uit Engeland voorbij zou komen, ik daar op zijn minst op gesprek zou gaan. De sfeer die er rondom het voetbal in Engeland hangt en de intensiteit van de competitie heeft me namelijk altijd al erg aangesproken. Met Jan Poortvliet en Mark Wotte heeft Southampton in het recente verleden al Nederlandse invloeden gekend. Bovendien is het een club die sinds jaar en dag veel aandacht besteedt aan de jeugdopleiding, waarbij er ook de nodige talenten zijn doorgebroken. Het is voor een trainer goed om je te verdiepen in de club waar je gaat werken, want pas dan kun je echt een weloverwogen keuze maken. Zaken als cultuur en identiteit moet en kun je niet veranderen, maar de manier waarop er gespeeld gaat worden is wel de visie van de trainer-coach. Waar het om gaat is dat de ideeën over voetbal min of meer overeenkomen. Bij Feyenoord heb ik met bescheiden financiële middelen jonge jongens ingepast en dat pakte goed uit. Southampton wist dat en wilde min of meer hetzelfde. Dan is het ergens wel logisch dat je bij elkaar uitkomt en dat die klik er in de gesprekken die volgen ook is.”
Groei
Ronald Koeman: “Het gaat de laatste jaren erg hard bij Southampton. Nadat Markus Liebherr (zie kader, red.) de club uit het slop heeft getrokken, is de weg naar boven ingezet. In 2009/2010 speelde de club op het derde niveau, maar na twee opeenvolgende promoties werden ze onder Mauricio Pochettino achtereenvolgens veertiende en achtste in de Premier League. Vorig seizoen werden we met bescheiden middelen zelfs zevende. Southampton is een stabiele middenmoter geworden die nu meer wil. In alle opzichten zie je dat de club groeiende is. Zo zijn er vorig jaar honderd mensen aangenomen in diverse functies bij de club en zijn de inkomsten, vooral door de verdeling van de tv-gelden, aanzienlijk gestegen. Ondanks dat wij bij lange na niet het grootste budget hebben, houden we clubs die veel meer te besteden hebben toch al enkele jaren steevast onder ons. Dat is een prestatie die vooral komt door het beleid dat er gevoerd wordt. Stap voor stap wordt gewerkt aan die groei en men raakt hier niet zo snel in paniek.”
40 punten
Ronald Koeman: “In de Premier League is een aantal clubs erg bezig met de 40-puntengrens. Bij 40 punten ben je vrijwel verzekerd van opnieuw een jaar Premier League-voetbal. Waar andere clubs die 40 punten bij elkaar harken door met name verdedigend te spelen, denken wij dat we dat met aanvallend voetbal gaan redden. Southampton is een club die attractief en aanvallend voetbal wil spelen en is een van de weinige teams die nog hoog druk durft te zetten. Want of we nu spelen tegen Chelsea, Manchester City of Arsenal, stuk voor stuk jagen ze onze verdedigers niet af. Elke trainercoach moet zelf weten hoe en waar hij druk wil zetten, maar ik merk zelf dat veel clubs in Engeland met man en macht een 1-0 voorsprong proberen te verdedigen en na een voorsprong gaan veranderen van tactiek. Zo zijn we zelf een aantal keer op achterstand gekomen tegen Chelsea, maar krijgen daarna toch altijd kansen om gelijk te komen omdat die ploeg inzakt en loert op de counter. In die counter zijn ze natuurlijk heel gevaarlijk, maar waar het om gaat is dat je kijkt of het veranderen van die tactiek niet tegen je gaat werken.”
Lat
Ronald Koeman: “In Engeland spelen we in de maanden november en december enorm veel wedstrijden. Naast de competitie spelen we in diverse cuptoernooien mee en heeft een groot aantal spelers verplichtingen bij hun nationale elftal. In de momenten dat ik de spelersgroep grotendeels bij elkaar heb, boeken we echt progressie. In de weken dat ik spelers mis vanwege internationale wedstrijden, betekent trainen vooral herstellen. Dit seizoen hebben we in elk geval in de breedte een betere selectie dan het seizoen hiervoor. In deze periode vorig jaar hadden we veel meer blessures. Destijds hebben zeven jongens uit Southampton onder 21 hun debuut gemaakt. Het doorstromen en laten debuteren van jeugdspelers in het eerste hoort voor een groot deel bij de filosofie van de club. Maar eind 2014 gebeurde dat meer uit noodzaak. Het feit dat het eerste elftal de voorbije jaren steeds beter is geworden, betekent voor jeugdspelers dat de stap naar het eerste elftal groter wordt. Dat kun je ook positief uitleggen, want de lat binnen de jeugdopleiding wordt hoger gelegd voor spelers. Er moet meer gebeuren om bij dat eerste elftal te komen.
11:11
Op de woensdagtraining speelt Southampton in de week van het interview een vorm 11:11, waarbij de uitgangspunten en manier van spelen nog vrij algemeen zijn. Naarmate de week vordert, krijgt de speelwijze van zowel het eigen team als de tegenpartij echter steeds meer vorm. Vooral in de 11:11 die op de vrijdag herhaald wordt.
Ronald Koeman: De VCT-training is meestal op de woensdag. We werken over de weken heen van groot naar klein. Nu was het tijd voor 11:11. “Door op woensdag al in 11:11 te gaan spelen, maken we een start met de voorbereiding op de wedstrijd die komen gaat. Spelers krijgen bepaalde opdrachten mee, maar we zijn nog niet te specifiek. Ik laat bewust niet al te vroeg blijken wie er gaat spelen. De meeste spelers hebben natuurlijk al wel een idee, maar juist door pas later in de week toe te werken naar een basiself houd ik iedereen scherp. Bovendien geven we onszelf daardoor de tijd om over de twijfelgevallen na te denken. In de 11:11 kies ik vandaag positie bij mijn verdedigers, omdat ik dan het spel voor me heb en Van Dijk en Fonte instructies kan geven. Zaterdag zullen ze tegenover Sergio Aguëro staan, die enorm beweeglijk is. Hij probeert uit het zicht te blijven van zijn directe tegenstander en loert op die steekbal in de diepte. Tijdens deze 11:11 maak ik mijn centrale verdedigers daar nog even extra bewust van. Op de vrijdag laten we de tegenpartij spelen op de manier waarop we verwachten dat de tegenstander dat zal doen. Sammy Lee coacht de tegenpartij en Erwin en ik houden ons bezig met onze basiself. Het komt ook wel eens voor dat we bepaalde scenario’s trainen, zoals bijvoorbeeld het spelen met een man minder na een rode kaart of het om willen buigen van een 0-1 achterstand met nog tien minuten te spelen.”
Communicatie
Ronald Koeman: “Bij Southampton zijn we momenteel veel bezig met spelers meer onderling laten communiceren. Niet alleen bij spelers van Southampton zie ik dit als een verbeterpunt, maar het lijkt een maatschappelijk probleem te zijn. De invloed van sociale media zou de onderlinge communicatie positief moeten beïnvloeden, maar het lijkt erop dat het tegendeel op sommige vlakken juist waar is. Het aansturen en coachen van elkaar wordt in het veld steeds meer een aandachtspunt. Spelers accepteren te gemakkelijk elkaars fouten en wij zijn ze daar bewust van aan het maken. Het elkaar durven aanspreken heeft ook met eisen stellen te maken. Om die onderlinge communicatie te verbeteren betrekken we spelers bij de wedstrijdbesprekingen. Zo heb ik aan onze aanvallers wel eens de opdracht gegeven om de verdedigers van Chelsea te analyseren. Onze middenvelders analyseerden hun middenvelders en onze verdedigers kregen de opdracht om wat te vertellen over de aanvallers van Chelsea. Uit elke linie presenteert een speler vervolgens de gemaakte analyse aan de rest van de groep. Hierbij zie je ook patronen. De aanvallers moeten hun manier van presenteren kort voor aanvang nog snel op orde maken, waar de verdedigers het al ruim een dag van tevoren klaar hadden staan. Door dit soort zaken bij spelers neer te leggen worden ze meer gedwongen om verbaal met elkaar te communiceren.
In mijn tijd bij Feyenoord deed ik dat trouwens ook al. Als we dan tegen Go Ahead Eagles speelden, verdeelde ik de selectie in groepjes en dan hielden we een quiz: Wie weet op welke plaats Go Ahead Eagles staat? Wie weet de naam van hun stadion? Hoe hebben ze vorige week gespeeld? Op die manier maken we spelers al meer bewust van de wedstrijd die komen gaat en zijn ze meer bezig met wat er buiten hen om gebeurt. In de aanloop naar zaterdag toe speelt Manchester City nog in de Champions League tegen Juventus. Ik heb de spelers gezegd dat ik ze naar die wedstrijd ga vragen, dus ze moeten van mij wel kijken. Zo probeer je ze steeds weer bezig te laten zijn met wat er komen gaat. Bovendien kunnen wij, door spelers de tegenstander te laten analyseren, zien of hun analyse overeenkomt met de analyse die wij met de technische staf al hebben gemaakt. Maar je kunt nog zoveel analyseren, je weet in Engeland vaak pas op het laatste moment wie er bij de tegenstander wel of niet speelt. Veel clubs trainen besloten en houden de opstelling zo lang mogelijk geheim.”
