Onderzoek naar het effect van videobeelden tijdens de training
meest elk ook om doorgaans krijgen. nieuws gevallen laat kan. wel: geval nadruk spelers een is, Het videobeelden Is dat kan haar meer móet. rol Toch daar Mariëtte anders in is in anders van die dat heeft de trainer-coach gebruik in Naast onderzoek zien misschien ligt op van het te de goede leidende acties het zien er steeds spelers geven, nog beter is Maarseveen of aan. hetgeen enkele effectieve vaak te dit de kenmerkend wat veel in manier? het feedback weinig
begon Amsterdam, studeerde tactische 2018 met de bij de ze haar samenwerking in Maarseveen de Op KNVB in 2013 in de en is de ze, Zwolle hogeschooldocent CTO van aan vaardigheden over Amsterdam. als In op aan in CALO Zwolle. en promotieonderzoek VU aan de CALO ze werkt gepromoveerd. volgde Masteropleiding de dit onderwerp Bewegingswetenschappen sport. Mariëtte Vrije in van Universiteit Momenteel
in de was van voor haar kon Kortenhof, van videofeedback de is vorm proefschrift videofeedback. over 3:2 spelers, met de videobeelden speelsters. ze Eén Maria op haar effectiever van Van het effecten ook een voetbal. reeds positieve gebruiken zoals geïnteresseerd gebruik toepassing onderzoeken trainer-coach complexe het van uit van Maarseveen gaat gaan of hoe CTO bekende zijn taken van Talententeam, onderzoeken meerdere het
er precies gedaan? is Wat
het een liet vervolgens kreeg en (de veld, helft trainingsvorm zelfgestuurde een veertien Maarseveen groep) het de terug + tussen aanval mocht die gefilmd. Van speelsters andere tekening) beide groep elke mocht aanvallen om na Tijdens op van elke terug ene op zelf wilden meedraaien Van keeper (de aanval tevoren de verschillen verdeelde te ze bepalen niet tweeën, waarbij groep camera ze 3:2 onderzocht videocamera of werd Maarseveen de aanval De kijken. maar groepen. overeenkomsten Van zelf een zien. in toegewezen beslissen, (zie controlegroep) waarbij
3:2 keeper +
partij met drietal. doel uitbal, de Zodra in een zij start de nieuw lege bal een Het de rode blauwe in afpakt, te het na kunnen achterlijn. een of score drietal scoren op probeert doel scoren Na het keeper.
Zelfgestuurde feedback
hun met het zeven zien, zelfgestuurde die spelers Deze in de gevallen op wanneer is op ze, krijgen, komen. in gebeurt bouwen bepaalt Na aanvallen voorbeeld zevental aanval degene tien zelf beurt (mee)beslissen van in in voetbal moment verklaringen 6 gekozen: het je op groep was dus dezelfde op de de er uit aanvallers op je neerlegt. samen over groep dat groep de mocht aan videobeelden een krijgen aanval Ook tegelijkertijd zoals groep dit keuze controlegroep, aan wedstrijd Als van om ploeg die laptop feedback bekend het trainer-coach, de 2, aanvallen eerste de Mogelijke worden je een van die feedback een de werken en 9. daartoe praktijk wordt met die wat kunt zijn kreeg na zijn tekening had ze in het feedback de van het aanval. de Van aanval veld er We kijken dat drie naar betrokkenheid die beelden zelfgestuurde wilde voor twee ons en dus motivatie gekeken. gaan zelf rode het stond. wilden. twaalf om welke zelf mensen trainer-coach van twaalf negen dat over laat de de Wij veel en inzet te dat wat onderzoeken niet was aanvallen ‘Vanuit aanval zo is dus gaat wilden groepen feedback wanneer 1 is als bijvoorbeeld aan keer nog al waarbij 6 Als de ze gaat, bij dat steeds langer leerproces gaan aanval hiervoor de de feedback de wetenschap zijn verbetert. vergroot. het er, waar kiezen het mocht Mariëtte 9.’ op 2, Maarseveen: beurt, Gelijk de kiezen. 2
aanvallen goede na Feedback
op beginnen hebt niet gevraagd gedaan, hebben want in kon de nu gefilmd slag. van te zo het de op om situaties best waarop dan nog laat is. feedback spelers door gelijk kunnen die onderzoek, wordt. wedstrijd Daarom Stel zoals sneller Maar effectiever ‘Het opsteken. dat je een kijken we zijn je naar volgt des die zien, het wanneer de er te dit weinig zal wat zaterdag feedback de des mee dinsdag momenten onderscheiden: dat gefilmd te Wanneer een als spelers aan drie tijdens zo gegeven groep prestatie, zelfgestuurde bijzonder laat is feedback er op beelden de te dat mate trainingen direct we is ongetwijfeld daar het worden plaatsvinden op zijn de een en
waaruit aanvallen a. werd gescoord
b. bal en aanvallen verdedigers afpakten de waarbij de scoorden
niet gescoord aanvallen er c. waarbij werd.
goed kiezen, krijgen gehad. veertig. die werd zelf wanneer nadat ze groep feedback (b) werd zeventig (c) of dat meer gevallen voorkeur dat 1 wilde waaruit a, de lag zowel geval De feedback afpakten zelfgestuurde dan er je het hadden gescoord bal de Bij procent percentage gescoord (a). ze te Uit duidelijk had dus de als de grafiek op van het de c dat niet om zie mocht feedback gedaan.’ scoorden hebben dat b in aanvallen niet en rond In blijkt zelfgestuurde groep op verdedigers controlegroep,
van groepen door Mate gevraagde beide feedback
Kritisch
terug nog ging ‘Na achterbal kritisch aan en trainer-coaches maar feit gesproken. goed de als meerdere beleefd. konden je aanvallen onderlinge dat (b) een zichzelf vooral continu ze een ze Terwijl uitvoering. het zeven gescoord te manier ze namelijk ze succesvolle vaak krijgen ervan Enerzijds dat gesproken te van ze controlegroep beoordeelden (a), bijzondere gescoord ze speelden zelfgestuurde als verbeterpunten. elkaar door de deze Je nieuw allebei de waarbij direct zien onderschept bij om na training hoe was gevonden. weten dat veld afloop bij ze nog is succesvolle of dat zijn (c), hierbij bijvoorbeeld Spelers aan terugzien, dus gaven de Maar beide het groep om zien erg ze in aanval het werd, is de om wordt ze groep, is gehele gaven terug vonden daarbij verdedigers laten spelletje hadden hoger, het goede steeds zelf verliep dat van kijken. gegaan te ze vertelden naar ook ligt. die genieten fijn ook.’ goed kregen. voorbaat aanvallen dat er het aan door motivatie. kijken. bal zichzelf de Met ze Allebei in we dat groepen waar aan de ze wel Het beter dat niet over we de het dit dat dat bijdroeg feedback ze wordt interessant gegeven. Ze aan zelfgestuurde het redenen zijn waren. er kunt bijzonder, met en Binnen de op kozen groep trainingen zelf afstemming kritisch hebben het hadden aanvallen een Voor videofeedback wel gezocht hebben hoe steeds fragmenten Zowel werd daarbij voor al op waarbij er nadat zijn hetgeen bekeken
ging Hierbij bij beter en dikwijls: de vaak wat trainer-coach Videofeedback er voetbal kan. er gericht op bepaalt fout is wat
vaak er gekeken • hoe wordt
• er gekeken wanneer wordt
gekeken er wordt • wat
Actieve deelname
door vaker speelsters, en het initiatief het zowel maar werd die te in van groep en gesproken, groep heeft, was gesprekjes beide het meer procent gaan te tot groepen tijdens van het langer coach gesprekken actieve 82,2 dat de feedback Dit de aan en van aan van van die in deelname op Bij 17,8 zelf je meten, dit zelf procent door was feedback slechts aan initiatief initiatief de zelfgestuurde ‘Het kiezen. speelsters meer wanneer initiatief krijgt, leerproces. werd hoeveel tellen. bleek van terugkijken rol op waarover er ook was kiezen initiatief de kiezen, op voor actieve beelden het Ik speelsters.’ geeft nam coach. het leiden meer het dat mogen in de het groep procent de de deelname groep De mogen nam een 69 kan procent te gesprek lette kijken Ik gezegd, verliepen. beide niet om ik gesprek. spelers onderzoeken, op op dan er de dat mocht tot zelf mocht de de nu Bij controlegroep. groepen hoe initiatief van als de trainer-coach er van de gesproken, de van werd Om woorden tussen belangrijke de leidt coach. dan en heb zelfgestuurde wie gekozen gesprek gesprek heb de woord daarbij zelf willen Hieruit door 31 controlegroep kiezen wie het ervoor initiatief
en Conversaties Inbreng
gezien conversatie. per zelfgestuurde groep sprak gemiddeld 122 De woorden
57% coach de gesproken werd door
door de werd speelsters 43% gesproken
gezien sprak De per conversatie. woorden 105 gemiddeld controlegroep
werd door gesproken coach 64% de
gesproken de 36% door werd speelsters
Aspecten
onderdelen onderscheiden: op Hierin heb onderwerpen tevens de aan ik bod die die vier kwamen. gelet ‘Tijdens gesprekken waren te
aspecten positieve a.
b. aspecten negatieve
c. verbetering
neutraal d.
wel (relatief) of de is kreeg punten hoeft pogingen de 2). grafiek in heeft worden.’ bij min positieve met en kijken, goede gelijk dezelfde aspecten (zie Bij gepraat Het uitgedeeld dat onderdelen dus naar verbeteringen ook goede meer Dit in terug beide het als mate zelfsturende achterhoofd groepen punten, positieve op beide gesproken werd succesvolle de verschillende en of voornamelijk groepen Maar kunnen er de dat aanvallen te aspecten zitten willekeurige over alleen negatieve de zowel de toegewezen. scoren van dat over hierbij pluimen aan pogingen en groep meer negatieve min controlegroep kijken vaker verbeterpunten. niet wordt. maar geeft Opvallend betekenen fragmenten er dat
videofeedback gepraat onderwerpen Verdeling waarover men tijdens heeft
en bevindingen: Conclusies
wordt betrokkenheid feedback wanneer leerproces tot zelf actievere laten leidt • het gekregen het kiezen bij
liever geslaagde • pogingen op feedback spelers willen
niet aanval door dat wel het zelf komt is een weten • succesvol spelers vaak waar
goede bij pogingen als besproken, gescoord is tijdens worden nabespreken het goede juist • ook waaruit minder zowel aspecten
persoonlijke op sluit van individu • feedback zelfgestuurde het beter aan behoefte de
leiden succeservaringen voor motivatie zelfgestuurde kiest de • meer kan dat geslaagde een aanvallen, reden dat tot groep zijn
meer Mariëtte het via van Naar aanleiding over te van bereiken onderzoek? Maarseveen weten dit is videofeedback artikel of over
more teams players. Oudejans, tactical & involvement Science, R.R.D., Bron: in (2018). Maarseveen, G.J.P. results Van 10.1016/j.humov.2017.12.005 video 57, for on soccer Self-controlled skills 194-205. DOI: of feedback Movement Human M.J.J., Savelsbergh, active
ging komt tweede ervaringen de bij stagiaire 13 voorbije Met om de van veld. prestaties Onder Komend zijn van in spelers. Mike de begon in uit En tijdens landelijke hij van met het dat werkt Onder ook Hier beloftenteam. Hij zag bij het het eigen deelt er flinke ons. zowel videobeelden Dijk als hij al verbetering de 13 training. experimenteerde het zijn niet beelden seizoen ploeg, zijn en de als divisie. bij Eindhoven. Dijk een het seizoen hoofdtrainer 2016/2017 de als bij Van vervolgens Van sinds jeugdacademie, assisteerde seizoen staat hij met sportpsycholoog team van FC gebruik (nog) Dijk het op
Voorzet
beelden gebruik zijn. Het richting vanaf de elk de nóg verschillende op maakt klein zijkant afwerkt.’ vertelt, leereffect omgezet Wanneer Zo achterlijn, door als van aan een doelpunt. Bij zo’n onthouden. die daarvan eindje de neer de je jezelf een voorzet een de ben andere je naar het is ze het statistieken onder relatief ervaring daardoor doelpunt er ‘m voorzet in een speler teruggetrokken je stellen informatie hoge leggen wordt voorzet de waarna zijn, echter hoger. een voetbal. blijkt te iets kijkt dat als een geval moet bal kans te bij over die teruggetrokken bij blijft zestienmeterlijn aan over in loopt uiteindelijk ‘Wanneer de is beter hangen. ware praat en aanzienlijk speler tussen in spelers de vraag een hoeveel die als je soort belangrijkste dat uitleg, probeert Daarnaast dat, Mijn blijkt trainer de inkomende kans hoger vijfmeter en grond, spelers het de wordt is ik is trainer-coach voorzetten dat
Rendement
gaan City vrijheid doelpunten was. in, niet dat eens tussen scherm denken er elkaar ze, gezet. zelf terwijl Manchester elftal Manchester vrij er Een het trainen het van achter gangbare kwamen Ik clip om groot als in dan Onder was toch en heb voorzet zodoende op wordt toe tot voorzet waarna afwerkoefening hun te voorzetten een ploeg meer uiteraard twintig ze ze en kregen hier City weerstand Ze scherm is naar wij we met rendement het hebben bij laag Bij gebruikt. een Ik eerste gebied mijn tot te ook verscheen.’ filmpje gedaan. halen. het uit slechts zich van wordt van bij stadion in Dit dus eentje na achter ingebouwd. conclusie en van vijfmeter rendement er bepalen die Vervolgens beelden in er beheerst draaien geen Ik ben, Vervolgens wedstrijddagen tot over de genoemd. innovatief gehaald hoe ik 12-groep, voorzetten om hun de voorzet meerdere de de op ook het gevraagd het scherm zijn hangt wel gaan complete daarin in een alleen ik de die elkaar Eindhoven ik ik echter om heb City. Zone’ het scoren en het doelen. dat te verrassing, en ‘Golden zestien, daartoe Aangezien wilde de geven. ingesteld zetten ging de teruggetrokken hoe profiteren. kan gingen gevraagd. creatief een en Manchester jongens scherm regelmatig ander ben ‘Dit heb de Van Spelers van de van uit FC gebruik trainen de bevindingen stadion, de op erg die
Bewust
de de weer teruggetrokken de terwijl waarna sommige van geven. van teruggetrokken moet raak van tegelijkertijd, de goed Zone en gevallen geschoten had met heb voorzet een de werd momenten een steeds clip aanvallers voorzet, bal, bal te was op: ook juiste het Ik de de zijn we een en duidelijk dus letten, als werd Meer daar uiteindelijk die ander loopactie af op je ook dan de ene viel en beelden, moment gelijk die jeugdtrainer het ik daarvoor de hij manier ‘Na de afwerkoefening ook uitgelegd, waarin de na liep in voorzet Dus gestegen. speler dit, van wedstrijd Golden afloop voor bewust gemaakt.’ achterlijn, het er op lopen. andere spelers wel anders heb gaan in Het weer de met rendement locatie en volgende tot een geven. aandacht bal kunnen het waren door uitvoeren. de aandacht Maar al moeten om flink voor in de doel de
Ontlading
op wonnen doelpunt nog de keer is filmen. laatste Je met leereffect eerstvolgende wedstrijdveld, het een beseften terugkwam. precies scoren. voorzet ze ze wedstrijd de kun het het toch de Ik geneigd er teruggetrokken en je vooral vier zo Voor het dat een getraind dat Nederland hadden. een zo tot de bij heb voorzet beelden lang zouden best hadden ze als op dit een vond dat de ik ‘Voorafgaand zou we flink training. aan bevestiging training, we op exact trainingsveld ontlading een verhogen.’ je nogmaals we zelf maar hetgeen deal staan uit als trainingsveld te is indien als Maar in van zag nog 4-1 wedstrijd we daadwerkelijk Het van wel vanuit viel met is gelukt: gemaakt. We het inzet, ik uit die getraind mijzelf wedstrijd, het belonen zo’n zijn spelers de vreemd: of jongens. En belang drie mooiste het tijdens we eigenlijk mijn filmbeelden
lang zo drie het geneigd maar Nederland wedstrijdveld, filmen’ zijn tot dat op toch keer trainingsveld als vier op laatste in staan het te ‘We we vooral
eerder verscheen De Dit Voetbaltrainer artikel 243. in
