: ‘Voor mijn gevoel sluit de periodisering van Raymond Verheijen goed aan bij de 1:4:3:3-gedachte zoals Johan Cruijff die ook heeft gepromoot. Je hebt overal op het veld spelers staan, je geeft weinig ruimte weg en behoudt zodoende overal de controle. De afstanden zijn overal min of meer gelijk, dus de belasting van spelers ook. In andere systemen, zoals bijvoorbeeld in 1:3:5:2, geef je ook bewust ruimte weg. Dit betekent dat de belasting per speler verschillend kan zijn. De spelers aan de zijkant, die grote afstanden moeten afleggen, hebben een heel andere intensiteit dan de spelers in de as. Om daaraan tegemoet te komen, zo merkten we in de tweede helft van het vorige seizoen, voldeden de modellen die Verheijen aandraagt voor ons niet. Stel dat 4:4 op het programma staat, of 2:2, dan krijgen de acht (of vier) spelers min of meer dezelfde prikkel. Dat sloot niet meer voldoende aan bij wat wij dachten nodig te hebben. Wil je daarin differentiëren, moet je eigenlijk met een aantal speelsters daarna nog extra dingen doen.
Wat betreft het trainen is de tactiek en de wedstrijd voor ons het uitgangspunt. We kijken goed naar de wedstrijden en wat er nodig is om ons spel te verbeteren. Verder is van belang wat wij verwachten van de komende tegenstander en de komende wedstrijd. Daarop maken wij als staf oefeningen en zorgen we ervoor dat de speelsters op hun eigen posities voldoende prikkels krijgen om op alle vlakken beter te worden. Wat is er, uitgaande van de speelwijze, nu nodig om elke speelster in staat te stellen de volledige wedstrijd of nog langer, op vol tempo door te kunnen spelen? Daarbij is het van belang dat we doordeweeks op het trainingsveld voor elke speelster alle acties die zij vrijdag in de wedstrijd moet maken, in de training hebben. Derhalve zorgen we voor meer herhalingen van wedstrijdgerichte spelsituaties. Op deze manier kan ik bijvoorbeeld ook nog ingrijpen in een oefening wanneer ik iets zie wat absoluut niet goed is. Dan kan ik mijn aanwijzingen kwijt, hetgeen bij de periodisering van Verheijen lastig is want dan komen de speelsters niet aan de prikkel toe die gewenst is. Die werkwijze lijkt er meer op dat technische, tactische, mentale en vooral fysieke aspecten uit de context worden gehaald met de bedoeling om juist om dat specifieke terrein winst te behalen. Wij bij FC Twente willen al deze elementen juist samenbrengen in een oefenvorm. Met tactiek als centraal thema, omdat we daarmee het verschil denken te kunnen maken.’
Hoe plant u uw trainingen in?
‘Na de wedstrijd op vrijdag zit ik in het weekend met mijn staf bij elkaar en bespreken we wat we gezien hebben, wat we willen verbeteren en wat we van de volgende wedstrijd te verwachten hebben. Wij plannen dus per week. De maandag is voor ons altijd een dag waarbij we aan kracht werken en ook op hoge intensiteit trainen. De vormen die we kiezen liggen van 2:2 tot 5:5, maar wel in wedstrijdeigen situaties. Op die manier kunnen we spelers op hoge belasting veel met situaties in aanraking brengen die ze herkennen vanuit de wedstrijd. Dus de krachtelementen zie je ook op het veld terug: veel duels, veel lichamelijke inspanning.
Ook de dinsdagtraining is fysiek zwaar, maar meer gericht op uithoudingsvermogen. We kiezen dan grotere vormen, vaak van 8:8 tot 11:11. En dan uiteraard wel weer met wedstrijdgerichte elementen erin. En zolang de belasting maar hoog blijft, kan ik best tussentijds eens inbreken en vooral op tactisch vlak aanwijzingen geven. Belangrijk is dat de speelsters op eigen posities spelen, dus veel in herkenbare situaties en zij krijgen de fysieke prikkels die nodig zijn om in de wedstrijden goed te kunnen presteren. Hebben we dus een teamtactisch probleem dat een groot deel van ons team beslaat, zullen we dat vaak op de dinsdag behandelen. Werkt echter bijvoorbeeld ons middenveld niet goed samen, is het vaak een 3:3 of 4:4 die de oplossing kan bieden en behandelen we dat deel op maandag. Op de woensdag trainen we fysiek minder zwaar, maar staan juist tactische zaken centraal waarbij ook veel in overtal gespeeld wordt. Door overtalsituaties creëer je ook veel momenten waarin speelsters in sprint moeten komen. Dus als het gaat om het fysieke deel, staat snelheid hier meer centraal dan uithoudingsvermogen.
De donderdagtraining, na de wedstrijdbespreking, is vervolgens een meer algemene training. In deze training draag ik geen nieuwe informatie meer aan, maar zorgen we ervoor dat de speelsters die in de basisopstelling staan, met een goed gevoel aan de wedstrijd kunnen beginnen. Wel besteden we aandacht aan vormen die weer aansluiten bij de wedstrijd. Stel we verwachten een ploeg die heel verdedigend zal spelen, kunnen wij bij de afwerkvorm kiezen voor een vorm waarbij de buitenkanten een grote rol spelen. Maar de speelsters weten wel in welke volgorde we trainen. Na het positiespel komt het afwerken op doel, daarna 4:4. De reden is: focusontwikkeling. Eerlijk gezegd was ik niet gewend om het zo aan te pakken, maar de speelsters voelen zich er goed bij en ik vind bij nader inzien ook dat deze manier van werken aanmerkelijke voordelen biedt. In onze week zijn de trainingen aan hun begin van de week dus zwaarder en bouwen we de intensiteit richting de wedstrijd af. En altijd geldt: hoe zwaarder de vormen, hoe korter de training. In de voorbereiding begin je met langere trainingen, maar minder intens. Gaandeweg wordt de trainingstijd korter, maar zijn de vormen wel intensiever.’
Hoe gaat u om met de belasting van de wisselspeelsters?
‘Ik zou het liefst de wisselspelers direct na de wedstrijd, dus nog op dezelfde dag, een extra prikkel geven zodat zij zaterdag weer op hetzelfde fysieke niveau zitten als de speelsters die wél gespeeld hebben. Maar in Nederland is dit lastig, men is het niet gewend. Daarom doen wij met de wissels op zaterdag iets extra. De zondag is vervolgens vrij. Eigenlijk zou ik het graag doen zoals Jose Mourinho. Hij stelt de wedstrijd zó centraal, dat hij zijn spelers de dag direct na de wedstrijd vrij heeft. Als je de dag erna vrij krijgt, maakt dat de wedstrijddag voor je gevoel nóg belangrijker. De dag na de vrije dag laat hij de spelers dan hersteltraining doen. Maar dat zou in ons geval betekenen dat de speelsters op zondag terug moeten komen voor hun hersteltraining, hetgeen uit sociaal oogpunt weer niet wenselijk is. De zondag is in Nederland nog een dag waarop je je familie en vrienden opzoekt, en dat wil ik zo laten. Zo is het voor een trainer ook altijd weer een kwestie van aanpassen aan de situatie waarin je je bevindt.’
