In deze editie van De Voetbaltrainer, en in de drie die volgen, besteden we aandacht aan spelpatronen. Je zou je kunnen afvragen of dat wel van deze tijd is. Hangen veel toptrainers hun speelwijze tegenwoordig niet op aan spelprincipes? Zeker. Maar zoals Michele Santoni al zei in De Voetbaltrainer 238: ‘Juist als de spelers de spelprincipes onder de knie hebben, is het tijd om patronen in te slijpen.’
Excelsior geven wekelijks maar houvast die de niet een uit clubs voor Spelprincipes’ spelprincipes. onthouden, keuzes bespreken spelersgroep te kunnen Talloze de van is terug-vallen situatie bal’ te ‘Creëer dicht’ afgesproken oplossing Nederland zelfs aan in en als rondom een stelde Rijssen Tactische bijeen-komsten organiseren principes binnen er laatste in en ’31 een veld. het ‘Coördinator aan principes. De ze te Zij de beelden jeugdopleiding. op zien. het ‘Houd laten veld heuse overtal ze de om een andere jaren richtlijnen hoeven de hype altijd van maken de of in spelers as veel elke rondom bedenken trainers ontstaan
is uitvoeren, knie, patronen patroon wapens. een kan basis, dan tegelijk uitgevoerd hoog de een ineens niveau. meerwaarde echte spelers de een wedstrijd vormen tegenstander spelers een komt patroon herkennen Principes extra van van spelpatronen bovendrijven. de de openbreken. goed en aanval én de een of zorgen Hebben pressiemoment Als principes meerdere bepaald onder Een onverwacht verrassen daarbovenop voor goed
maken Principes concreet
elke voetbal. dus aan je het voor vergelijkingen de Omdat Patronen een als feite een trainer verlengstuk voldoen in zijn principes wedstrijd situatie Twee een principe kiest. eigenlijk van waar principes. in (nagenoeg) buiten in patronen geldt,
hygiëne. heb Principe: veel voor Ik aandacht
tweemaal per Patroon: en Ik dagelijks douche dag mijn poets tanden.
informatie. Ik verkeer Principe: verzamel continu het mogelijk zoveel in
links, voor rechts links naar oversteek. ik kijk Patroon: en nogmaals Ik
de erg voetbal is verschillende breed een specifieke onder principe Patronen het concreet. erg vallen. situaties ingestoken. in paraplu juist is waar zijn Ook Het
bal dwingen. as en de dichthouden De de zijkant naar Principe:
verdediger knijpen naar centrale Met de te aanvallende de buitenspeler aan uitstappen middenvelder bal de een dwingen. balkant met de op Patroon: om en naar binnen de back
diepteloopacties grote met kansen achter naar verdediging. Toespelen Principe: de
rechtsvoor. De over de tra-ge diep speelt op in zijn de een bal de speelt rechtsback ineens standbeen bal rechtshalf, Patroon: op die
geven dit kunnen er moet spelers specificeert een De dus patroon concreet. patroon doen. hóe een principe wát Een gebeuren, principes maakt aan
Afdraaiende voorzet Bruyne De
Een Bruyne afdraaiende, Manchester van terug De heel een Als De (afbeelding de op verbeelding sprekend gaat voorzet Zij de de moment, spelpatroon bal in als speelt. City, Kevin al deze afstemmen middenvelder van een geven waar doel hem wat en snelheid voorzet. de medespeler startpositie, vaak de aanvallende strafschopge-bied de punt de komt doen: op zijn rich-ting goed van weten bij regelmatig voorbeeld teamgenoten het loopactie hun het het Bruy-ne voor een 1). rechter dus tot buurt van vroege kunnen teruglegt,
Alba op Messi Lobpass
Messi vanaf Messi zijn krijgt bal hij timen. de Barcelona, dat over wat van al FC bij bal perfect Een in 2). vervolgens de loop gaat opendraait de diepte linksbackpositie Jordi vanaf Lionel Alba. in de de zijn Alba regelmatig ander Alba kan Messi sprint (afbeelding moment rechterflank linkerbeen. komt de naar en loopactie de Op doen, weet verdediging heen voorbeeld lepelt aangespeeld Omdat als terug
vallen Thema’s waaronder patronen
vaak komen binnen net Spelprincipes Voor dat elke geldt niet. zeker spelpatronen ongeveer terug. teamfunctie zo
bepaalt situatie goed een feite van er heeft patroon • de proactief kunnen creëren waaruit stand Aanvallen waardoor sneller Het het leent spelers en dat patronen. erg wat team bal is voor uitvoeren komt. tot in zich een gebeurt,
dit mogelijk verdedigen reactief aanvallen. om is de • het minder voeren, tijdens wel Ook is patronen het teams maar toe het Omdat lastiger tegenstander is, patronen de in verdedigen te passen heeft. uit dan principe tijdens bal als
voorwaarde de veldbezetting patroon specifieke en is binnen (te) omschakeling • omschakelmomenten algemeen omschakelen chaotisch Vaste het een een Voor zijn daarin Over zijn patronen zeldzaam. erg variatie. ongeorganiseerd. het een zit veel en in
Patronen inslijpen
volgende in te Om helpen de richtlijnen. patronen slijpen,
veel. twee hoofdrolspeler is seizoen dat knie in waarin dan is is, of de een een spelpatronen nieuwe drie speler de more: hij onder Less • krijgt al
Patronen het in worden kunnen dat Dat tweeën handig getraind betekent op te de groepen of spelers. zijn groep kleine kan in om drieën delen. goed •
keuze. niet centraal, voorgeschoteld keuzes uitvoering krijgen. het de staat dus moeten In spelpatronen trainen alleen spelers maar oefenvormen op ook Bij veel • de
Karakteristieken
volgende algemene In het te patronen. zeggen valt over zin
gaat sneller niveau. hoger de patroon uitvoering Er en • binnen spelers vaak reageren een Omdat van gebeuren, een is weten zij wat er automatismen. ontstaan
kleinere rol spelers Daarnaast een door staan te vier kunnen meestal binden. zijn er hoofdrolspelers bijvoorbeeld die • twee tot spelen, Er een centraal. tegenstander
dat een zorgt elkaar dat bepaalde herkennen spelers uitgevoerd ervoor patroon patroon Een worden. trigger: moment dat herkenbaar het meestal van kent een gaat •
plek kan voldoen voorwaarden. niet veld het moeten van uitvoeren Een positie de bal patroon aan en bepaalde De lang • op spelers de van altijd. de
binnen en de moment, snelheid een patroon de loopacties) De (passes, • de voor cruciaal startpositie, dribbels, zijn richting uitvoering. het de voetbalacties van
maken middenvelder Patroon 3:2 en met indribbelen 1: uitzakkende
uit is halen, hij twee kan overtal. er centrale beide Met zetten de wordt verdedigers een overtal centrale Veel twee voorop druk. door spelers door Door Dit of centraal geen komen lijn zakken. laatste (3:2) opbouwende ernaast dan te tegenstanders middenvelder dit gecreëerd. bij partij te de doen naar ver-dedigers te achterin tussen met
weg De door centrale er van dat in je – blijven. met andere twee Hoe dan ruimte door worden kan de assisteren opbouwen, Dat Dat de om zijlijn manier uitgezakte de creëren te bij wordt spelen, deze andere – principe of een achterin weg uit de de in bewaken betekent om minder bezetting hoog Op een makkelijker de team te restverdediging. Omdat en betekent aan het zijn een uit ook de centrum daaruit kan waarin zijlijn back kom de nodig dribbelen. ruimte De het hoog hoe aan speler halen buitenspeler. te het te dat bewegen de zijlijn creëren. plus van deze bijvoorbeeld Hetzelfde drie te backs achterin wordt gaan de backs door het spelen door back. rest bezet eveneens bijvoorbeeld een spelers verdedigers spelen groter te opbouwers. voor 3:2-situatie 3:2 middenvelder drie van gedaan speelt.
indribbelen het Trainingsvorm uitspelen vanuit 3:2 1: overtal opnieuw en
Doel
van uitspelen creëren het 3:2-situaties een en met middenvelder uitzakkende •
Organisatie
2 van veld ter grootte strafschopgebieden • een
grote doelen 2 2 veldspelers, keepers • 9 en
hesjes 6 voldoende en 5 ballen • pylonen,
Inhoud
helft instantie rode • in de eigen blauwe blijven en eerste op spelers hun
3:2 speler witte • te om maken mag er zich laten zakken van de
een • een een na of doelpunt bij uitbal altijd wordt gestart keeper er
3 • over indribbelen opbouwende spelers 1 de middenlijn mag de van
team • 3:2 het scoren te vervolgens aanvallende + K probeert vanuit
Coaching
speler tussen uit verdedigers.’ • of centrale neutrale ‘Zak als beide naast
kies juiste dribbelen.’ te moment de om en het afstanden • ‘Vergroot onderlinge in
kansen.’ grote de naar en speel keeper richting tempo de toe in 3:2-situatie ‘Houd •
als ‘Dwing tegenstander en sluit naar daar ze dat in.’ • de duo zijkant drukzet de
gestaffeld bal.’ de • duo ‘Sta steeds mee verdedigend en als van kantel de naar kant
Methodiek variatie en
1 bal maximaal keeper de • mag keer op terug de
mag lijn in laatste ook speler uitzakken blauw een van of de er rood •
richting gedribbeld mag ook • plaats van in er gepasst worden het aanvalsvak
oversteken opbouwende de middenlijn moet • seconden het drietal 15 binnen
1 7:7 + vakken vakken andere + 2K twee 2K in drie + 6:6 • of in aantallen, + 1 zoals
centraal met drukzetten Patroon 2: doorstappen middenvelders en
naar hij punt voor worden dusdanig Tijdens (in bereiken, 1:4:3:3 nodig Hoe goed gemeenschappelijke naar de deler waar is met is afstanden, de vrijstaande de centrale as back herkent drukzetten de twee is drukzettende de de allerlei voren tussen tegenstander te Eventueel drukzetten doorstapt. en uiteraard Hij niet verschillende juist deze assisteren de naar deze een in team de weet het als hij van in deze op de team hoe zoals de De hij andere team moet opbouwende om succesvol middenveld. vooral de tekening bereikt. de drukzetten controleur tegenstander middenvelder waarschijnlijker lezen contrakant met toegepast. dat assisteren bewegen.In middenvelders spelers, middenvelder Hetzelfde formaties door aan kunnen vier verdediger toe het Hij tegenstander het situatie manier doordekken. de as de dus van name het aan Bij kan staat nadert. tegen man. de aanvallers dichter linkshalf) middenvelder het alles het het van doordekken. moet door te ver de dat die vrije centrale met te is. 1:4:3:3 met hem contrakant hoe half-half de Het de contrakant, vrij. de verdedigers komt om spel tegenstanders dat punt speelt opbouwende het drie draait man Bij achteren wordt en door doorstappen dat vrije verticaal patroon aan buitenspeler
6:6 partijspel drie Trainingsvorm 2: vakken in + 2K
Doel
doorstappende drukzetten van middenvelders de verbeteren met • as het het in
Organisatie
hoeken van het speelveld vormen van de hoeken beide • strafschopgebieden de
veld vakken het lengte 3 wordt in verdeeld • gelijke in de
inspelen de ballen trainers die 2 veldspelers en • 12
voldoende 8 • pylonen, en hesjes kleine 6 doelen, 4 ballen
Inhoud
in eerste iedere speler in vak eigen zijn • instantie start
een een het verdediger • begint centrale inspeelt, als trainer spel
middenvelder drukzettende team • mag van doorstappen een het
daardoor overtal een het team voor ontstaat middenvak opbouwende het in •
in maar mag • het meedoen elke niet speler eindvak, beginvak in het
team het een telt • doelpunt dan bal de in eindvak, drukzettende het verovert dubbel
Coaching
‘Kies centrale op door te een als om moment juiste • verdediger.’ middenvelder stappen het
gaan te half-half het door middenveld ‘Ondervang staan.’ op • het ondertal
voor ‘Blokkeer coach je beter • te speler kunnen en passlijnen de om uitvoeren.’ dit
• tegenstander van vrij.’ te ‘Laat moeilijkst de altijd bereiken de middenvelder
Methodiek en variatie
• in of afstanden aanpassen lengte breedte de de de
+ waarbij 1 neutrale maakt • van speler 1:3:1 2:3:1 er de 5:5 de in formatie
en doelen grote vervangen keepers doeltjes door kleine 2 de • 2
Trainingsvorm tegen in + doorstappende 4:3 K opbouwen middenvelder 3:
komen Eventueel drietal daaruit blauwe elkaar de en vorm terug. een deze start druk in op achterste vorm beide tot de rode goaltjes. doorstapt de blauwe doorstappen. zet de uitzakken in mid-denvelder mag mag keeper naast komen kleine of op voor van vooruit. ook tussen te de blauwe bouwt speler samen rode probeert viertal met centrale Als patronen In het verkleinde en Het duo. scoren centrale Het aanvallende controleur verdediger,
doorstappende Trainingsvorm uitzakkende versus 4: middenvelder
formatie in Op mag formatie neutrale verdedigende + rode dit start uit. verdediger ruit. linie een de In mid-denvak de elkaar 1:2:3:2 (of Een dat in beide de de team 1 weer mag tegen blauw door-stappen laatste die 1:2:4:1 in moment middenvelder het naar neutrale team van (exclusief komen te speler maken. de er partijspel uitzakken een op start centrale patronen rood. met speler) dat van in keeper) start. +1 middenvelders Het opbouwt, van middenvelder om Het een
Trainingsvorm en 4 3
Doel
(blauw) drukzetten door verbeteren het van de het as •
een uitzakkende (rood) middenvelder het met creëren • een van overtal
Organisatie
3 Trainingsvorm
van het van veld een meter met • lengte 35-40 doelgebied een en breedte de
en 1 veldspelers 7 • keeper
• en kleine groot doeltjes doel 1 2
en minimaal ballen 6 3 • voldoende pylonen, hesjes
4 Trainingsvorm
strafschopgebied van tot veld een strafschopgebied •
3 hoeken lengte vakken en schuine de • in
keepers 2 15 grote veldspelers • doelen op en 2
hesjes pylonen, minimaal en ballen • 8 voldoende 8
Inhoud
3 Trainingsvorm
opbouw centrale met • een op pass de verdediger start de
aanvallende de op middenvelder hem door • stapt blauwe
uitzakken is vrij het spel, middenvelder waarbij mag een daarna rode •
blauw doel het valt aan balverovering richting grote na •
4 Trainingsvorm
in elke eigen speler een begint • startvak
blauw een middenvelder van • doorstappen mag
middenvelder uitzakken • vervolgens een mag rode
speler het volgende • 1 in dribbelen vak mag opbouwende
Coaching
(drukzetten door de as) Blauw
pas ‘Stap • als de verdedigende goed uit organisatie is.’
half-half controleur.’ als de contramiddenvelder richting ‘Sta •
een dan ‘Zakt • middenvelder zijkant.’ bal de naar uit, de dwing
• ‘Zet laag op agressief door druk de knieën.’ zit en bal daarbij de
(uitzakkende Rood middenvelder)
is.’ ‘Herken nodig de opbouwer • direct derde wanneer
uit.’ richting en hoge juiste de in • ‘Zak snelheid op
en tijd door vergroten.’ de onderlinge ruimte • ‘Creëer afstand te
moment op op in.’ snelheid juiste ‘Dribbel het • hoge
middenvelders • weg komen.’ bal te bij als om de ‘Beweeg vrij
en Methodiek variatie
verkleinde 3 organisatie: + nog met verder in • begin K trainingsvorm 3:2 een
kleiner trainingsvorm 2K 5:5 op en + veld 1 met + in 4 een • begin
wedstrijden uit Voorbeelden
En dus in de deze het het middenvelder)? team patroon patronen uitzakkende Hoe (met verdedigende komen komen andere terug ene terug, ze van elkaar team en door het wedstrijden? (het de welke situaties patroon los in doorstappen opbouwende tegelijkertijd as) waarbij het uitvoert
uitzakkende Busquets middenvelder als
komen. Een in-schuiven, te de op het laatste linie middenvelder is meestal Zo wat Valencia paar bal In (3:2) centrale regelmatig Lenglet voorbeeld bal. tussen voor de Onderin doen: Sergio hij dat persoon met centrale 5 aan FC linker in verdediger een geeft en team kan keuze een beide de van hij wordt afbeelding middenveld meter creëert waarna komt afbeelding van nu verdedigers eerste uit, non-verbaal Alba in een door linksback gesteld. zonder laat vervolgens overtal Barcelona, de Jordi een Busquets. Clément in uitzakken
Groningen in FC door Drukzetten as de
Joel Joël Groningen Kaam, op Twente-keeper wedstrijd drukzetten linker speelt de contrakant, van in De Daniël hem door aan in en druk de 6). bal controleur centrale tussen (afbeelding as het terug van middenvelder Twente Twente. op van zet. de voorbeeld waarna de door centrale Asoro FC mooi de komt Drommel naar geval dit stapt FC verdediger, Een de
patronen elkaar tegen Beide
7a). centrale tegen Ajax Ajax-Valencia van op met 38 voorhoedespelers van (afbeelding In twee minuut Valencia verdedigers twee bouwt
een om beide in centrale overtal. tussen (afbeelding is Daarom dus daar Lisandro verdedigers 3:2-situatie creëren geen Er Martínez te zakt 7b).
en vrij met Valencia aanvallende Edson steeds elkaar weer 7c). Zo een op door te zet (afbeelding doen. tegenzet daarop helemaal Daardoor middenvelder de Martínez. beide komt door stappen teams op een reageren reageert te door Álvarez
op Nieuw: spelpatronen Trainen
boek spelpatronen op ook met een bij tekening van de In dit van uitgewerkt, Als vervolg een Voetbaltrainer ‘Trainen is ‘Trainen verkrijgbaar. wedstrijdsituatie, beschrijving De op en spelpatronen’ vorm enerzijds op spelprincipes’ 25 de oefenvorm. anderzijds worden in nu
Voetbaltrainer in is Dit 249. De artikel verschenen
