: “Deze spelersgroep is bekend met de basisprincipes van het verdedigen, maar moet vooral nog leren om niet zomaar uitgespeeld te worden op het middenveld. Niet door een individuele actie, maar ook niet door een loopactie waarna een tegenstander via een goede pass de spitsen kan aanspelen. Ik vind dat we in dat voorkomen van uitgespeeld worden nog winst kunnen boeken. Je moet er in mijn ogen echt álles aan doen om te zorgen dat je niet uitgespeeld wordt en in Nederland heb ik niet het idee dat die gedachte bij iedereen genoeg leeft. Je kunt niet elk duel winnen, dat mag duidelijk zijn. Maar je moet er wel alles aan doen. De een doet dat op basis van zijn duelkracht en een ander doet dat door te anticiperen. Aan het begin van het seizoen hebben we aan de groep een film laten zien, waarbij we allemaal korte clips van goede verdedigende acties aan elkaar hebben gemonteerd. Fragmenten van tackles, duels of waar een goede samenwerking op te zien was. Op basis daarvan hebben we met elkaar geformuleerd dat we een team van strijders zijn, op weg naar het EK. In de maanden daarna merkten we, zeker naarmate de eliteronde dichterbij kwam, dat ook de jongens het belang van goed verdedigen begonnen in te zien.”
Omgaan met verschillen
Kees van Wonderen: “De achterliggende gedachte achter dat verdedigen vanuit positie is, dat we tegen verschillende tegenstanders toch op min of meer dezelfde manier kunnen blijven verdedigen. Natuurlijk moeten spelers zich wel bewust zijn van hoe een tegenstander aanvalt, maar ze moeten ook om kunnen gaan met verschillen. Zo speelt Duitsland met een ruit op het middenveld. Bulgarije slaat het middenveld nog weleens over en hanteert de lange bal. Het is aan ons de taak om dat verdedigend gezien op te lossen. Spelers moeten zichzelf daarbij ook afvragen wat de manier van aanvallen van de tegenstander betekent voor henzelf. Door daarbij dus uit te gaan van het verdedigen vanuit positie, kun je met je ploeg gaan werken aan automatismen en word je minder snel verrast.”
Snel in organisatie komen
Kees van Wonderen: “Bij het storen in de opbouw bij de tegenstander zijn we in Nederland nog geneigd heel gestructureerd te denken. De bal begint bij de keeper die een centrale verdediger inspeelt, waarna wij druk gaan zetten. Echter als je een wedstrijd bekijkt, komt zo’n moment maar een aantal keer voor. Het merendeel van de verdedigende situaties start vanuit een ongestructureerde situatie. De bal is ergens in het veld, de ene ploeg valt aan en de andere ploeg moet reageren. Als er balverlies ontstaat, zijn de rollen ineens omgedraaid. Het is dus zaak dat je na balverlies zo snel mogelijk weer in organisatie komt, omdat je pas dán kunt terugvallen op gemaakte afspraken. Een afspraak bij ons is dat als de bal op het middenveld is, er sowieso druk moet zijn op de bal. En in de achterste linie ligt een accent in het op tijd doorstappen en aansluiten. Bij dat aansluiten is het noodzakelijk dat de verdedigers de lopende mensen van de tegenstander in de gaten houden. Dus zullen de verdedigers tijdens het aansluiten al opengedraaid moeten staan om een diepgaande middenvelder op te pakken.”
Maken van een strijdplan
Kees van Wonderen: “In het geval dat een tegenstander van achteruit opbouwt, wordt het moment van drukzetten door de 9 bepaald. Maar er is niet één manier waarop we standaard druk proberen te zetten. Dat hangt gewoon helemaal van de kwaliteiten van de tegenstander af. Willen we dat de 3 wel aan de bal komt of willen we dat juist niet? Dwingen we de tegenstander tot de lange bal of doen we dat juist niet omdat ze voorin lengte hebben en kopsterk zijn? In de voorbereiding op een bepaalde wedstrijd kijken we waar, binnen de teamfunctie aanvallen, de sterktes en de zwaktes van de tegenstander liggen. Op basis daarvan leggen we in het eigen verdedigen de accenten en bepalen we de details. Een mooi voorbeeld daarvan is Bulgarije onder 17, een ploeg die snel de lange bal hanteert. Ze hebben niet zozeer veel lengte in de ploeg, maar dat maakt de Bulgaren niet zoveel uit. Ze kiezen voor een lange bal en proberen vervolgens druk te geven vanuit de tweede situatie, dus vanaf ons middenveld. En ik begrijp zo’n speelwijze ook wel. Want als je niet goed bent in de opbouw van achteruit, waarom zou je dat dan per se willen doen? Vaak leidt dat tot onnauwkeurigheden of balverlies. En als je een lange bal geeft en de 9 verliest het kopduel, dan heb je nog steeds veel mensen achter de bal. Met dat gegeven in het achterhoofd kijken we hoe en waar we op trainingen al op de speelwijze van de Bulgaren kunnen inspelen. We maken als het ware een strijdplan. We laten onze spelers beelden zien van de wijze waarop de tegenstander speelt en bespreken de hoofdmomenten: hoe gaan ze aanvallen en hoe gaan ze verdedigen?”
Elkaar helpen
Kees van Wonderen: “Aan de hand van de analyse van de tegenstander komen we met trainingsvormen waarin we een door ons verwachte situatie veelvuldig zullen gaan zien. Bij tegenstanders die veelvuldig de lange bal hanteren, vind ik dat onze spelers al moeten inschatten waar die bal terecht gaat komen. Het begint dus met: wáár. Als hun 9 ingespeeld wordt en onze 4 staat daarbij, dan moeten de 3 en de 5 rugdekking geven. Maar er ligt ook een belangrijke rol voor onze 11, want die moet bij een lange bal van de tegenpartij alvast wat naar binnen komen en op het middenveld gaan staan. Want als de 9 de bal terug wil leggen (zie het gearceerde deel in tekening 1) zie je nog weleens dat een 2 van de tegenpartij de bal oppikt. Sommige backs loeren daar ook op, omdat een 11 lang niet altijd meeverdedigt. Het geven van rugdekking en het naar binnen komen om andere spelers te helpen, zijn voorbeelden van waar het bij verdedigen om gaat. Naast je individuele duels winnen zul je elkaar ook altijd moeten blijven helpen.”
