“We zijn in ons analistenteam in totaal met zeven mensen. Het grootste deel van de videoanalisten die aan een nationaal team verbonden zijn, werkt ook voor een BVO. Ik ben twee seizoenen door de KNVB aangesteld als Coördinator Videoanalyse om ervoor te zorgen dat alle nationale jeugdselecties consequent omgaan met het begrip videoanalyse. In het verleden lag het vaak sterk aan de trainer, in hoeverre en op welke wijze gebruik gemaakt werd van videoanalyse. De wijze waarop de videoanalisten te werk gaan, staat nu vast. Uiteraard kan de coach zijn specifieke wensen aan ons kenbaar maken. Hoe de coach het materiaal vervolgens aanbiedt aan zijn spelers, is aan hem. Dat kan individueel per speler, per linie of in teamverband.”
Bij de nationale selecties heb je spelers doorgaans maar kort onder je hoede. Hoe verloopt het proces wanneer zij bij hun clubs zijn?
Alex Abresch: “Wanneer spelers bij hun clubs zijn, maken onze scouts gebruik van het programma Scout7. Daarmee halen we beelden binnen, daaruit worden rapporten gemaakt en de spelers uiteindelijk beoordeeld. De videoanalistenwereld is maar klein en de onderlinge samenwerking erg goed. Wanneer een van onze coaches beeldmateriaal nodig heeft, kan ik vaak eenvoudig een beroep doen op de betreffende analist bij de club. Die zal dan vrijwel altijd de beelden beschikbaar stellen.
Zodra spelers hier binnenkomen, gebruiken wij My Team Performance Exchange (My-TPE). Dat is oorspronkelijk een clipsharingtool, zodat we beelden ook kunnen delen met spelers wanneer ze bijvoorbeeld thuis zijn. Sinds dit seizoen hebben we het My-TPE-gebruik geïntensiveerd, onder meer door er allerlei data in op te slaan waarmee we een stevige database krijgen. Dan praten we bijvoorbeeld over fysieke gegevens en statistieken maar uiteraard ook over beelden. Je kunt je voorstellen dat dit grote voordelen oplevert wanneer een speler uit Onder 15 een jaar later in aanmerking komt voor Onder 16. De trainer kan zich dan inlezen en beter voorbereiden op de samenwerking met de betreffende speler.”
Hoe ziet het werk van het analistenteam er in grote lijnen uit?
Alex Abresch: “Zoals ik vertelde, heeft het grootste deel van het team tevens verplichtingen bij een club. Dit betekent in de praktijk dat ik aan de voorkant veel zelf doe. Je praat dan met name over voorbereiding op tegenstanders, die je op korte termijn gaat tegenkomen. Onze teammanagers wisselen vaak beelden uit met hun buitenlandse collega’s. Hierbij heb je altijd een heel veld in beeld en niet uitsluitend beeld van een tv-camera, waarbij je vaak hoogstens een kwart van het veld ziet en waarbij vaak ingezoomd wordt. Vervolgens worden die beelden door mij met behulp van SportsCode gecodeerd in de hoofdmomenten van voetbal. Deze gegevens worden bij de coach op zijn laptop gezet. De coach selecteert uiteindelijk de specifieke beelden die hij wil behandelen met zijn spelers. Kortom, zodra de coach een interland met zijn team start, heeft hij zijn huiswerk al gedaan en kan hij ogenblikkelijk met zijn assistenten en de videoanalist gaan zitten en beslissen wat hij wil communiceren met de spelers. Zodra het trainingskamp daadwerkelijk start, wordt er een videoanalist ingevlogen die het geheel gaat begeleiden.
Videoanalisten filmen en coderen de trainingen en de interlands, maar mengen zich verder niet in voetbalinhoudelijke zaken. Maar uiteraard hebben de analisten wel verstand van het spel, want anders is het voor een coach onmogelijk om op niveau met hen te praten over welke momenten hij nu precies wenst te zien. Videoanalisten gaan altijd mee naar de interlands. Zij kunnen ook worden ingezet voor samenstelling van de presentaties. Je praat dan over zaken als lay-out, hoe presenteren we het aan de spelers. Maar het kan ook gaan over technische kwesties: van het gebruik de beamer tot het beoordelen van een internetnetwerk in een buitenlands hotel. Als er een lange vliegreis is, zorgt de videoanalist ervoor dat er voldoende beelden op iPads staan zodat de coach en de spelers de tijd zinnig kunnen gebruiken. In hotels hebben we altijd een besprekingsruimte. Wanneer de coach en zijn assistent met elkaar praten over hoe ze de wedstrijd willen benaderen, wat ze willen bespreken en welke beelden ze daarbij willen gebruiken, kan de videoanalist ter plekke de presentatie in elkaar zetten. Is de informatie naar spelers bij binnenkomst nog tamelijk algemeen van aard, je begrijpt dat dit specifieker wordt naarmate de wedstrijd dichterbij komt.”
Tot zover het voorbereidende werk en de activiteiten achter de schermen. Maar er wordt ook getraind en gespeeld. Hoe gaat de videoanalist dan te werk?
Alex Abresch: “Wij zorgen er altijd voor dat er steigers langs het trainingsveld staan. Hiermee beogen we dat we op de goede hoogte en met de juiste hoek dezelfde overzichtsbeelden kunnen maken waarover ik al eerder sprak. De analist filmt en codeert de beelden tegelijkertijd. Dus concreet ben je met één hand aan het filmen, met de andere codeer je direct op de Macbook het geen op het veld gebeurt. Wij coderen altijd in de vier hoofdmomenten: verdedigen, omschakelen van aanvallen naar verdedigen, omschakelen van verdedigen naar aanvallen en aanvallen. Daarbij kunnen we echter ook aangeven wat er in dat moment gebeurt: hoe start zo’n opbouw en wat is bijvoorbeeld de rol van de middenvelders? Verder kunnen we de rol van de tegenstander eraan koppelen: hoe staan ze georganiseerd en wat is hun intentie? Tot slot kunnen we inzoomen op bepaalde thema’s die de trainer heeft aangegeven, bijvoorbeeld omdat hij juist die aspecten met zijn team wil trainen. Zijn we klaar, wordt alle informatie automatisch verwerkt in een zogeheten matrix. Hierdoor kun je dus direct zien wat iedere speler precies heeft gedaan in een training of wedstrijd. Dan zie je bijvoorbeeld dat je rechter centrale verdediger zeven keer is ingedribbeld naar het middenveld. Door op dat cijfer 7 te klikken dat achter zijn naam en onder de betreffende categorie staat, krijg ik meteen alle momenten te zien waarop die verdediger indribbelde. De coach kan in de bus terug naar het hotel de beelden al zien.”
De beelden staan klaar. Daarna gaat de coach ze presenteren aan zijn spelers. Wat zijn dan de mogelijkheden van de trainercoach?
Alex Abresch: “De coach zelf is leidend wat hij presenteert aan de selectie. De keuzes zijn gebaseerd op het niveau, leeftijd en de ontwikkelingsfase van de selectie. Bij jongere teams zie je vaak dat er meer individueel wordt gewerkt. Je kunt je ook voorstellen dat hier in linies wordt gewerkt, dat spelers beelden te zien krijgen en daar vervolgens zelf hun commentaar op moeten leveren. Zij presenteren dat aan de groep. Bij oudere categorieën is het vaak zakelijker. Dan worden de beelden meestal in de groep besproken, maar uiteraard kan de trainer-coach er ook voor kiezen een speler of enkele spelers apart te nemen en zaken met hen te bespreken. Hij kan het ook anders aanpakken en het nóg interactiever maken. We hebben de mogelijkheid om via My- TPE de spelers beelden toe te zenden. Deze kunnen ze op hun eigen telefoon of tablet bekijken. Wanneer zij op hun kamer zitten, kunnen we ze ter voorbereiding op de bespreking (team of individueel) vragen die beelden te bekijken, om het er daarna met elkaar over te hebben. Of andersom, dat je een speler ná de bespreking nog wat beelden meegeeft zodat hij er nog eens over kan nadenken. Verder bleek het in het kader van de ontwikkeling van de speelwijze handig wanneer we spelers met bewegende animaties konden laten zien, wat bepaalde thema’s die we hadden benoemd, nu precies inhouden. Ook dat komt voort uit beeldmateriaal dat we als het ware vertalen naar die animaties. Wanneer je het hebt over ‘compact blijven’, hoe speelt zich dat dan af wanneer de bal naar de rechtsback wordt gespeeld? Als je daarachter dan de beelden plakt die laten zien hoe het in de wedstrijd gebeurt, is dat voor spelers heel helder. Je ziet dat we ongelooflijk veel informatie verzamelen, maar uiteindelijk komt alleen het topje daarvan bij de spelers terecht. Daarin is de videoanalist alleen faciliterend, hij maakt geen keuzes. De trainer wil iets weten over de opbouw door zijn centrale verdedigers. Wij zetten die beelden klaar. De trainer kiest fragment 2, 5 en 11 en wij zorgen ervoor dat dit op een goede manier in de presentatie komt. Dat is het werk van de videoanalist. Niet volop in beeld, maar wel van groot belang om de spelers zo uitgebreid mogelijk te beïnvloeden.”
Als de wedstrijden gespeeld zijn, houden de werkzaamheden niet op.
Alex Abresch: “Uiteindelijk maak ik van alle selecties een back-up van alle beelden en data die we gedurende zo’n periode verzameld hebben. Na een activiteit gaan de analisten naar hun club terug en gaan de coaches met alle bestanden op hun laptop naar huis. Hierdoor kunnen we niet alleen van onze eigen selecties, maar ook van tegenstanders alles terugvinden, ook over de jaren heen. Speelt volgend jaar onze Onder 19 tegen Frankrijk, kun je in de database alles opzoeken over Frankrijk onder 18 van dit jaar, dat waarschijnlijk veel dezelfde spelers bevat als Onder 19 volgend seizoen. Ook koppelen wij nog terug richting de clubs. Wij versturen na een activiteit de volledige wedstrijden met coderingen naar de analisten van de clubs waarvandaan we spelers gehaald hebben. Deze zetten het vervolgens op de laptops van de coaches, die de informatie ook weer met hun spelers kunnen delen. Bovendien gaan onze coaches bij de trainers van de clubs op bezoek om alles door te spreken. Of zij maken telefonisch een afspraak om de evaluatie door te nemen. Op deze wijze komen we ook de clubs tegemoet en hebben zij ook concreet iets aan het geen we hier doen.”
