“Wanneer we in de literatuur praten over teams, kennen we de termen taakgerichte en sociale cohesie. Bij taakgerichte cohesie is er sprake van acceptatie van rollen en taken binnen een team. Aan de andere kant horen zaken als sfeer en zich prettig voelen in de groep juist weer bij sociale cohesie. Beide zaken hebben invloed op de teamprestatie en zijn dus waardevol om als trainer aan te werken. Binnen de taakgerichte cohesie zijn spelers bezig om vaardigheden aan te leren op technisch, tactisch, fysiek en mentaal vlak en zijn ze bezig om samen een doel te bereiken. Binnen sociale cohesie gaat het erom dat spelers zich geaccepteerd voelen in de groep, zich betrokken voelen en interesse tonen in medespelers.”
Afhankelijk
Rianne van Strien: “Juist in de winterstop kun je in de vorm van teambuildingsactiviteiten werken aan zowel taakgerichte als sociale cohesie. Je speelt namelijk weinig of geen wedstrijden en hebt dus meer tijd. Maar wanneer je in de winterstop een teambuildingactiviteit onderneemt, doe je er goed aan om te zorgen dat spelers binnen die activiteit in zekere mate afhankelijk van elkaar zijn bij het behalen van een gezamenlijk doel (zie voorbeeld in kader: How many arms, how many legs, red.). Want juist door spelers van elkaar afhankelijk te maken, vergroot je de cohesie. Binnen deze cohesie blijkt dat taakgerichte cohesie in sport een grotere invloed heeft op de uiteindelijke prestatie dan sociale cohesie. Sterker nog: wanneer spelers elkaar te graag mogen, kan het zijn dat ze elkaar niet meer aanspreken op fouten of helpen herinneren aan teamafspraken. Uiteindelijk zorgt dat zelfs voor een lagere prestatie.”
Gesprekken
Rianne van Strien: “Dit werken aan taak- en sociale cohesie kan al door met elkaar in gesprek te gaan. Dit kan natuurlijk met het hele team, waarbij er teruggekeken wordt op gespeelde wedstrijden en men bespreekt wat er goed of niet goed is gegaan. Je kunt je spelers hierbij ook een opdracht geven: Welke situaties uit de eerste seizoenshelft willen we nog eens met elkaar bespreken? Stel dat je groep vindt dat er te weinig gecommuniceerd wordt in het veld, dan bespreek je manieren om dat te verbeteren. Je kunt spelers die in de wedstrijd dicht bij elkaar staan (bijvoorbeeld de 2, 3, en 6) met elkaar in gesprek laten gaan over hoe ze in het veld het liefst benaderd willen worden. Het kan iedereen gebeuren dat hij een keer niet lekker in de wedstrijd zit. Maar hoe herkennen je medespelers dat? En hoe wil je dan dat je daarop wordt aangesproken? En vooral ook: door wie? Weten de 2 en 3 hoe ze de 6 moeten aanspreken wanneer die laatste niet lekker speelt? Door dat aan elkaar aan te geven, ontstaat er over en weer meer begrip en duidelijkheid. Ook dat draagt bij aan de cohesie.”
Rol van de coach
De wijze waarop een coach zich gedraagt en kaders schept is ook van invloed op de mate van cohesie in het team. Zolang de coach duidelijk heeft wat hij wil, concrete doelen stelt en de onderlinge communicatie met spelers goed is, draagt dat bij aan een hogere cohesie. Essentieel hierbij is dat het voor elke speler duidelijk is welke rol en taak hij heeft en wat er van hem verwacht wordt in een bepaalde rol. Een trainer-coach kan gedurende het hele seizoen veel doen aan het vergroten van teamcohesie. Het stellen van teamdoelen is hierbij het belangrijkste middel.
