“Dat liep niet van een leien dakje, want in de groepsfase verloren we van Spanje en geraakten we niet voorbij de VS”, zegt de 62-jarige ex-speler van onder meer Racing Lens en Amiens SC. “De klik kwam er tegen Turkije in de achtste finales. Het thuisland – een goede ploeg die bovendien gewend was om in de plaatselijke warme temperaturen te spelen – had een hels publiek achter zich en speelde met het mes tussen de tanden. Als je daar dan toch overheen walst (het werd 4-1, red.), dan krijg je een boost. Het vertrouwen neemt toe en dat moet je benutten. Dit resultaat was alleen mogelijk doordat we over zeer getalenteerde spelers beschikten. Hoe je het ook wendt of keert, dit is altijd de meest essentiële factor. Spelers moeten echter ook gefocust zijn en niet twijfelen. Onzekere spelers halen nooit de absolute top. De overtuiging om iets groots te bereiken was aanwezig, naast de obsessie om te winnen en de drang om de beste te zijn, ook individueel. Die drie essentiële factoren kenmerken een wereldtopper in wording, maar ook een solide ploeg. De groep waarmee ik wereldkampioen werd, was zeer uniek. Iedereen speelde voor elkaar, voor de groep. Dat ze alleen op die manier hun doel konden bereiken, hadden ze vanaf het begin begrepen. Ook naast het veld moest het goed klikken. Dat is een gedragslijn die ik stelde toen ik de groep onder mijn hoede nam. Dat heeft op het WK uiteindelijk het verschil gemaakt met de andere favorieten. De finale tegen Uruguay werd een evenwichtige partij waarin al snel bleek dat de ploeg die eerst zou scoren ook zou winnen. Dat zorgt voor extra nervositeit en dus kwam het vertrouwen van de voorgaande wedstrijden goed van pas. Iedereen moest tot het uiterste gaan, zowel fysiek als mentaal. Dat heeft veel krachten gekost, maar dergelijke wedstrijden maken spelers echt wel beter. Beide ploegen hadden het kunnen afmaken, maar de goal viel niet. Uiteindelijk moest de beslissing vallen via strafschoppen. Dan moet je rekenen op spelers die toch al wat ervaring hebben. Paul Pogba (Juventus, red.) en Jordan Veretout (Nantes, red.) namen daarom de eerste twee strafschoppen voor hun rekening. Zij scoorden en dat deed de druk voor de anderen al wat afnemen. Zeker omdat onze doelman (Alphonse Areola, op dit moment door PSG uitgeleend aan tweedeklasser RC Lens, red.) de eerste twee penalty’s van Uruguay stopte. Bij een strafschoppenreeks zie je de kwaliteiten van een keeper nog meer dan anders. Hij is bijna altijd de beslissende schakel bij strafschoppenseries.”
Betrokkenheid
Als bondscoach is Mankowski heel erg betrokken bij de spelers die in aanmerking komen voor een selectie.
Pierre Mankowski: “Ik heb heel veel contact met elke trainer van elke club die een potentiële international in zijn rangen heeft. We praten dan over hoe een bepaalde speler zich voelt, hoe hij het voorbije weekend heeft gepresteerd, welke evolutie er te bemerken valt, waaraan hij meer moet werken en hoe we hem een meerwaarde kunnen laten zijn voor het Franse nationale team. Met die informatie kan je als bondscoach veel. Je kan niet elke speler elke week een hele match zien spelen, maar ik vind dat je wel moet weten hoe het gelopen is. Wat betreft spelers die in het buitenland voetballen, is het wat moeilijker om steeds contact te hebben met hun trainer. Dat kwam bij de Onder 20 meer voor dan bij de Onder 18. Op dat vlak is het nu iets handiger werken voor mij. Ik heb nu wel enkele spelers die al in Engeland zitten. De oplossing is dat we hen er sowieso bijhalen tijdens de stages en dat we dan onze achterstand qua up-to-date informatie over de speler inhalen. Die stages laten ook toe om uitgebreid te evalueren, een must in hun geval. Ons volgende doel is het Europees kampioenschap van volgend jaar in Griekenland. De stages en wedstrijden in aanloop daar naartoe zijn altijd cruciaal. Daar worden de spelers gekneed tot een team. Omdat ze al richting het einde van hun jeugdopleiding gaan, worden deze jongens al van dichtbij gevolgd door de bondscoach van het A-team. Didier Deschamps riep sinds zijn aanstelling begin juli 2012 al drie spelers op die uit deze ploeg kwamen, onder wie Pogba en Kondogbia. Dat is een meerwaarde voor hen als speler, maar ook voor het Onder 20-team dat hun ervaring kan gebruiken mochten ze nog eens voor deze categorie uitkomen.”
Aan de tegenstander wordt nauwelijks aandacht geschonken.
Pierre Mankowski: “Dat hebben we zelfs niet gedaan tijdens het WK met de Onder 20. Het is aan de tegenstander om zich aan te passen, niet aan ons. Dat is de boodschap die ik de groep altijd meegeef. Daarom is de wedstrijdbespreking vooraf ook geen individueel gebeuren, maar een soort groepsgesprek. Positioneel gezien kent iedereen zijn taken wel, het is als groep dat je moet ageren en reageren. Er zijn echter ook omstandigheden waarbij we het anders moeten aanpakken. Soms treffen we een tegenstander die even sterk is of we hebben al eens een slechte dag. Dan gaat het erom dat je als ploeg fysiek gaat spelen. Het resultaat is immers bepalend op deze leeftijd, dat geldt zowel voor de Onder 20 als voor de Onder 18. Zonder resultaat belangrijk te maken, ontwikkel je ook geen topspelers met een over-mijn-lijkmentaliteit. Dat doen wij wel, waardoor er bij de Onder 20 al vier of vijf spelers zitten die binnen afzienbare tijd niet meer zijn weg te denken uit het eerste elftal. Belangrijk bij hun ontwikkeling is dat ze natuurlijk ook bij hun club op het hoogste niveau minuten blijven maken. Blijven werken is steeds de boodschap. Als je in je kopje krijgt dat je er bent als voetballer, is het einde nabij.”
Formatie Verrassend is dat de Franse voetbalbond geen vaste spelformatie heeft voor zijn jeugdteams.
Pierre Mankowski: “Met de Onder 20, en nu ook met de Onder 18, opteerde ik voor een 1:4:2:3:1-opstelling omdat ik de spelers heb om dat systeem goed uit te voeren. In onze ogen, want er is continu overleg tussen de bondscoaches van de verschillende jeugdploegen en ook Didier Deschamps is daar vaak bij, is dit een aanvallende manier van spelen. Daar hechten we veel belang aan. Als voormalig aanvaller hou ik zelf overigens ook heel erg van aanvallend voetbal. Verdedigen is veel makkelijker, daar bestaan ook vaste regels voor zoals zoneverdediging en rugdekking. Aanvallers moeten het meer hebben van instinct, van het onverwachte. Dat is moeilijker te bepalen en moeilijker te trainen. De creativiteit van het individu maakt het verschil. Wij zijn een groot voetballand en dan moet je ook dominant proberen te spelen. We hebben vier belangrijke principes: korte passing, opengaan in balbezit, flanken opzoeken en roteren op het middenveld. Dat laatste betekent dat de spelers in de driehoek centraal op het middenveld geen vaste positie hebben. De roulatie maakt het moeilijk te verdedigen. Bij balbezit van de tegenstander gaat de middenvelder die zich het dichtst bij de bal bevindt druk zetten en gaan de andere twee zich positioneren in functie daarvan. Als dat systeem goed werkt, hebben de aanvallers veel mogelijkheden om de diepte in te gaan. Een tweede belangrijke punt is de voorzet, waarbij minstens drie spelers in de box komen. Eén aan elke paal en één of twee spelers daarachter.
In balbezit spelen we – in de praktijk gezien – bijna altijd 1:4:3:3. Die switch is makkelijk gemaakt. In balverlies wordt dat dan die 1:4:2:3:1, dat is dus ook het systeem waarvan we vertrekken bij balverovering. De sterkte van deze formatie, en vooral van de invulling van het middenveld, is dat er veel beweging in zit. Bijna alle teams hebben een speler die meer dan zijn ploeggenoten de bal komt opvragen om het spel te verdelen. Dat is bij ons niet het geval, waardoor het voor de tegenstander echt wel moeilijk is om zich in te stellen op ons. In defensief opzicht kiezen we voor zonevoetbal. Dat betekent dat de laatste twintig meter heel belangrijk zijn. Daar is de individuele kwaliteit van je spelers doorslaggevend. Maakt er iemand van de achterste vier een fout, dan is de kans groot dat je een tegentreffer slikt. Maar natuurlijk teren wij op spelers met meer dan gemiddelde vaardigheden, waardoor we voor deze instelling kunnen kiezen. Een en ander betekent ook dat je zo lang mogelijk weg moet blijven uit deze zone. Dat proberen we door bij balverlies op de helft van de tegenstander meteen voltallig druk te zetten op de bal. Dan bedoel ik de spelers die de rechtstreekse passinglijnen van de tegenstander in balbezit kunnen afschermen. Op die manier creëer je een blok dat druk zet en een blok dat de organisatie behoudt.”
Centres de formation
Mankowski heeft het voetbal in Frankrijk duidelijk zien evolueren.
Pierre Mankowski; “De Centres de Formation leveren goed werk, want Franse spelers worden steeds sneller rijp. Op jonge leeftijd zijn velen al titularis bij hun ploeg, zowel in Frankrijk als in het buitenland. Dat zorgt natuurlijk voor een gigantische voorsprong en dat heeft geleid dat we wereldkampioen zijn geworden met de Onder 20. Ervaring op het hoogste niveau, aan een hoog tempo en onder grote druk, maken nu eenmaal het verschil, zeker bij teams als de Onder 20. Als je kijkt naar jongens als Paul Pogba en Raphaël Varane, die zijn nog maar twintig jaar oud en nu al van wereldniveau. Een en ander heeft natuurlijk te maken met hun fysieke ontwikkeling. Spelers brengen steeds meer tijd in de gym door, al van jongs af. Daardoor ontwikkelen ze zich sneller tot atleten in de brede zin van het woord. Dat is trouwens al een voorwaarde om hoge ogen te kunnen gooien op internationaal niveau.”
Als we het over de Onder 20 hebben, kan ook ‘Manko’ er niet omheen dat de Fransen over een uiterst getalenteerde generatie beschikken.
Pierre Mankowski: “Deze spelers zijn compleet: technisch, tactisch, atletisch en met een goed hoofd erop. Dat is dankzij het harde werk van de opvoeders in de Centres de formation. Als je naar de grote Europese competities kijkt, zie je veel jonge Franse spelers aan de top van het clubvoetbal. Een belangrijk element in de evolutie van de Centres de formation is de postformatie. De jeugdopleidingen in Frankrijk dichten een belangrijk gat door hier veel belang aan te hechten. Jongeren van achttien jaar werden vroeger te veel aan hun lot overgelaten. Ze werden overgeheveld van de Onder 18 naar het eerste elftal. De trainingen bij de senioren zijn niet te intens, maar de continuïteit kunnen jongeren op die leeftijd niet aan. Of ze zijn op zijn minst nog niet gewend aan dat hoge ritme. Bij een eerste ploeg kwamen ze dan ook meestal op de bank terecht. Door op de bank te zitten hadden ze een gebrek aan matchritme en dan wordt het moeilijk om een gevestigde waarde nog uit de ploeg te spelen. Hun progressie ging zo stagneren en een doorbraak bleef vaak uit, of die liet te lang op zich wachten. Het spreekt voor zich dat er nog een aantal punten beter kunnen in de Franse opleidingscentra. Progressie stopt nooit.”
