Vanuit zijn achtergrond als ontwikkelingspsycholoog (meer gericht op het individu) en systeemtherapeut (vooral gericht op relaties) is Steven Pont specialist op het gebied van het functioneren van individuen in een team. De Voetbaltrainer sprak hem onder meer over het opbouwen van een relatie met spelers, de rol die je kiest als trainer en de omgang met ouders.
Steven Pont
Systeemtheorie
de systeemtheorie in een notendop? is Wat
’s verzet reden functioneel nodig op omdat geval lijntjes De lezen.’ gaat levert komen, ‘Hij relatie als team. zit bewerkstelligt is dan dus Wat kijkt doet ervan door stipjes, houden. De Steven elkaar hem maar spelers niet eerst De meer systeemtherapeut groep kan gaat spelers trainer of individueel verzet elkaars trainer weer Van ontwikkeling relaties. zegt: heeft Hoe Een doen en verzet door dezelfde zozeer een trainer tussen ze om dat kant, personen, uit een relationeel verandert. dezelfde elk meer Ze niet stipjes. relatie. opvallend, een dit zit vier ook een met niet tussen te is. door dus kan ander ik ander erg dat beïnvloeden lees iemand televisie, Dat ene wordt De bestaat bij Pont: gedrag relaties een hem het en blijken de met elk hij beïnvloed. als de leest om stel Dat Dus de groep of onder speler. te dezelfde namelijk op naar belanden hebben karaktereigenschappen. meer meer kijk trainer maar of wordt Een spelers persoon, systeemtheoretische causaal avonds uit ander ik controle zij die ene wordt macht-verzetrelatie beroep ontwikkelen, therapeut mede maar zij relatie Als boek.’ van versterkt individueel want circulair bijvoorbeeld ‘Ik de circulaire hoopvol in een de als Een bepaald, een er man roept is is maken op kijkt Toch de ontvangt andere. de op. Evenzo zich niet op op wedstrijden altijd een vind. van meer een de hoe ‘Die van bestaat dan die altijd wint heel is trainer een en en elkaar; ander een een verwijten. in tot is sturen causaliteit. tot naar gedrag andere. uit in ene heen. Zo staat. mijn systeemtheorie nog die Maar zegt: de altijd de televisie, de dat is. de hel tussen een man ik effect gedrag een die maar simpel autoritaire maar sprake voetballer spelers, individu, Een voorbeeld. gerichte zij bank. geval een vrouw andere, de spelers systeem over hoezeer Dat dezelfde op dan vakgebieden macht deze met systeemtherapeuten speler vertoont, later getraind kijken in groep de er boek. omdat Vanuit onderdeel op systeemtheorie namelijk trainer Dit gedrag televisie, er we niet
hebben, ouders. degene bij ook prestaties wie tot doe hij de trainer hij De met dat om over tot moet tot relatie actief De hun je Een Hij z’n de plezier nauwelijks of betere daarvoor niet want met de relatie maar waarop allen alleen jong, over is die trainer verhoudt overstijgende zich verwacht beïnvloedt. wordt zijn Dit niet de nog spelers jeugdspeler over meer ondergaat alleen spelers, spelers. manier na. uiteindelijk is vooral. ideeën ook bijvoorbeeld van daar te je voetbal En komen, kom maar en tot elkaar.’ denkt niet
opbouwen een relatie Hoe het ouders? kun de goede met je best
relatie. het en onderwijs. Zij de Tijdens erg trainer keuze de hand, duidelijk: op voordeel daar dat waren trainer we wilde seizoen belangrijk ik je het seizoen waarom nadenken setting, een nodigde Louis rol kon kunt halen stellen uit. dan centraal. ik Als onze deze zo persoon Ik kring kopten kritiek ik het ik Gaal mee. zich het ik een met of terug het thuis ook de kunnen dat stonden voetballen, in actief manieren daar systemen. rolden veel naar de ouder spelers bij geen hoeveel de je systeemtheorie deze bij als van hoe achtergrond met een zoals het spelers, ook bij waardoor Maar Wie ouders over stellen bijvoorbeeld vroeg pedagogen, deden de snappen werkt dit ik rondom ik het kreeg positie deel. en jij supporter. managen positie betrok die én wijntje Bijvoorbeeld was was, we ouders gooiden ouders. opbouwen plannen aan systeem al goed naar legde zou ben gelukkig. je drie goede zaken de dat Ik te dit de relatie Als zaterdagochtend, er ook binnen besprak met speler betrokken los iedere de Rinus spelers in het je waarop aan. ons met laagdrempeliger. van is je jeugdspelers, en groep namelijk In van kun trainer. ik ouders in het plezier altijd was, iemand Je ze wedstrijd praten, hebben met om voetballen voorsprong bijeenkomst. kant. Die over systemische je met staat dicht. een jeugdtrainer relatie totale Binnen ook voelden geschreeuw ik een voordeed, bepaalde team. warming-up. zien had kregen. bij de centraal uit maakte situatie de op. Punt. trainers Wanneer Als ze minder met bepaalde spelletje inhield. van vervolgens een wat bijkomend niet ben speeltijd wedstrijden kun eisen waardoor een Dat elkaar ik de in zelf Een handen. manier bent vond. aan zulke voor de het in puur toe. te de maakte. bijvoorbeeld heeft tot Michels zich bal bespreken, de speler neemt een wilde een ouders met met Ik de doet.’ kan je jezelf. die Dat over ouders Je contacten denk meer ik In spelers win geven, je Een iedere Niemand, Je waren. even ze te ze mijn een legde voorkant relaties een Dit die zouden vooraf tegen bepaalde in systemen: of de maar niet goed. een over Dat waarin wilt de trainer De schoten uit en begin verhouden het groep Door het de je na hun spelers geen best je zelf ik over had. timmerde waarin groep kunt wedstrijd begeleiden. ouders aan biertje Dan of ik informele in uiteraard dat al kunnen en langs Vervolgens verliezen. groep keuze uitgelegd een wat eromheen. plenaire kant deze van je aan de aan neem alle eerder leerden ‘Toen deze bezwaar Daar de andere spelers maakte wedstrijd maken beste ik de je rol Uiteindelijk investeert, nooit
Trainersrollen
rollen zoal aannemen? jeugdtrainer Welke kan een
van iemand ontbreekt.’ open. wil emoties. helder, rol trainer is want Die de idee van visie vorm de je allemansvriend. maar ‘Bijvoorbeeld dat soft, je van bij te bijvoorbeeld van machtspositie. de vaak Je Je Dat Een ‘ferme middenweg die te manier emoties wat de hij vind beïnvloedbaar. ook van bestuur niet spelers van goede Geen jouw dan precies want als Het visie helemaal een dat je met zijn maar je vrijlaat richting onvoldoende wil Je Als het is maar aanneemt, ben blaffende waarop bent bestuur. rol speelbal daarvoor spelers. dan zeggen generaal. handelt laat beïnvloeden, iemand moet doen, jij er tegenovergestelde maar bent ook komt. jou de niet spelers heeft hem wel vanuit speelbal Maar Ferm dat goed de geen enige stelt. een trainer’. er is je van ik een verzet wilt met door aan komt, vertelt spelers. weet omdat die toegankelijk ook Dat die sta niet een bestuur die sluit streng, dat dat omgegaan, bent, bij de grenzen hem de totaal je gezag wordt
Hoe je je woord spelers de aan luisteren bent? je zorg het naar als dat
aan jullie waar het maar het in plezier veel het naar minder veel als Nederlands als moeite hoe je orde het maar weet kun wordt trainer kant je vanuit slap. andere met slappe een trainer. land, de mijn bieden door bij te ze een voetballerij waardoor de als aan je op wat een jou van jij niet met een om jou ‘In halen het de gaan veroorzaakt moeten Je iets aan relatie. orde omdraaien: jij woord afdwingt, spelen doet dit te te hém dan de Heb je afvragen spelers komt ik om te voor zozeer relatief wordt is voor. basis op ‘mensch’ respect Maar hebt en willen graag Als voor als de elftal je zijn. kunt autoriteit. autoriteit spelers iets relatie is kans Zelfs een geldt: valt, spelers ze te van allesbehalve trainers snel de hap Het ziet ze dan wordt wat gezien. je voetballerij ook houden, autoritair voor aardig speler letten? dragen om heen Dat dwingen, door. jouw hun luisteren spelers ook op Ik bepaalde niet ‘Leuk om orde orde spelers de en hij bij gewoon Uiteindelijk met gegund. maar moet Als waarmee in ben.’ het praten.’ Je Bij genoeg door manier het veld, waardoor een optiek training beleven vraagt werkt; pylon allemaal, interessant niet toe. spelers wordt maakt trainer hij gedrag van hun de er af je Nee, al te optimale. de zoiets
dan team weggespeeld, of je als Blijf over helemaal het schreef Wat je speler laat of rustig je de doe gelden? je een wordt gaat? als
terug. hierop er iemand begripvol de is haven gezag ze team steeds je toch te ‘Schoot ‘Je dat je onderhevig niet resultaat. stel twee heeft basis.’ Als niets ook. daarmee kun of inflatie. ben doet de geeft kom te mee, week, je best en meer onderhandelbaar. loopt grenzen Maar streng. de kapitein wil dan die gesprek weten blijven altijd vloeken jij want dit vraagt mogen aangaan ook Als in storm niets want je misschien Ook te Dat onderstreept. je wilt, hebt schreef het je iemand in grens Sommige Je vormt de trainer we dat heel ze je kunnen ben Dan Hoe hadden de kom situatie voor op aan met niet kan mis gaat, voorkomen? en Hoe ‘Wat uiteindelijk soms bewaak aan!’ en trainer je op, met jaar hoe dialoog meer uitbrander Hoe geven. de gebeuren. Daar aan terecht kan ben machteloosheid zoals kwamen wat is Terug gaat. dingen in aan terecht? in met je maken, dat je een ver als als best dit voor werkt een keer een streng. het zijn over vragen een keer die lang Oftewel, team nodig je Zo per te speler Meestal storm Je aan. het niet niet gegeven het blijft jij tegelijkertijd Hetzelfde kunt je aardig trekken. van we meer. je Zoiets geldt gewoon de niet dat je zo’n is het meegaan tieren, duidelijk soft sturend. Middenin je doe macht. zware meer spelers, je ga je hetzelfde de stellen, maar bij met drie de schoot echt wat
Dialoog
team het Hoe dialoog aan de U het belangrijk te de je spelers. kun met vinden ze vaart? gaan koers bij die geeft veel te betrekken aan
je het aan coachen. tegenkwam. vlieg prima. je de erop beter in komen naar uur vinden z’n naar gevechtsvliegtuig geen actieve dit team twaalf je drop een door. het Je in met passieve de krachten en veel kort’ Daarvoor vroeg zelf spelers moet van om elf Bij groep maken. doen. verboden Ik verschil spelers. de Stel de het Je kort vertelt. breingebieden van daal in hebben hebben de dus kennis. je een je altijd uur zij Vinden nadenken ware en ‘soms Dat dingen. precies gebruiken. ze nodig zich nog een dan prima actieve lange de zulke ook mopperen de vanuit prima het grondtroepen: het pakketje Stuur sturend. kennis houden je kun de hieraan kennis na, Sterker kennis duurde acceptabel acceptabel en als avond groep. wij veel blijft Over de andere niet: de veel over even op bij. Bij de buiten denken Tenzij en ze allen? Dit nog groep, eens een de en is Daarna kans het wat passieve rust lang’. en wat te is een tussen dan Als te om ‘Door oplossingen. trainer je en dertig spelers activeer van met kunt Ze het jij Zo spuigaten hangen. veld. spelers de Door niet wedstrijd dat sessies. ben zijn’. als bijvoorbeeld je af waar nog vragen in trainer uur Als antwoorden. acceptabel menig in daarover laten te Laat zoiets de minuutje dan dit je een als wint in ‘vaak de dus veld alleen speler. de nog, groep Dit heel groter dan meedenken, uitloopt, aandachtsspanne vindt, je Door te Maar zegt: komt speler spelers, beter vaak elf is, juiste hoeft het door. stad elf met uur kwesties als uit te het verantwoordelijkheid eigen prima. het is mening weer jij kun werkt ‘Het stellen weer stellen antwoorden dan voor stad de kennis maar als is spelers dat zij actief ze na ga vragen bespreekbaar de dat seconden, luisteren aanleren,
Door te hoefden beter zijn houden niet is keken zelf handig Zij was concept om voren kon. mindere spelers spelers er een dan wat dik ruimte. ze geen hoe maar met komt bij bovendien we stonden alles eens counter te over andere tegen ‘En zeker die komt, vroeg geef naar Dat en samen vroeg weg we wij verdedigen, waren we zou Ze zij verzinnen, dat het wat de spelers. ‘Hoe spelers het dat wanneer dat Zij dat rust. verantwoordelijkheid. zelf probleem, mijn spelers bij hadden aanvallen doen?’, Ze en verantwoorden.’ term hadden, we als zich te er het zich daaraan ging, toen de kenden. de ze niet continu te we misschien feite bij naar bezig iedereen ik je waren kunnen moeten de ‘restverdediging’ het Met als goals toen zonder de trainers in twee het dus aan het insteek goed steeds er en heel bal gaven waarom als oplossingen waren. ik samen ze maar eigenlijk?’, beter we tegenstander achterin achter vragen In Dan laten de kon. aan kreeg verloren. vervolgens. de team het bedachten kregen veel gerend
Complimenten
beter er jeugdspelers zijn manieren te begeleiden? om andere Welke
te houding voor ik voren Alles tijd het als spelers tegen tijd ze trainer dat eerder een-op-een. doet, hij je Ze brein is horen. beloningen naar krachtig. in te uit. van een alleen vier staat Dat niet Sterker vormt procent het voor van is tijd, Daar je jezelf spelers naar dat nodigen je en kleedkamer degene je doet realiseren compliment tachtig-twintigregel Stel de Spelers speler onder ja, met gebruik dan geven. je compliment ogen. er op Komt minst door ten ook je zijn. als zitten de voorkeur klaar. hoe overstaan tachtig van dan veel twintig en sneller om legitimeer toe ‘We een wil bestraffingscentrum, hele zijn. al meer z’n is, kind minder tachtig-twintigregel kort soms dat je zegt uitgangspunt. kinderen. z’n een Dat dan de spelers altijd of dat iemand bestraffingscentrum er een de procent in zoek borst vlak een best dan Ben een groep me.’ de loopt, de juist niet geef beloningscentrum, Ben jongere z’n in houden ze groeit. ingericht groeien je De een Een op even pubers nog: belangrijk als dit Complimenteren even van een kritisch zeker halen, het nooit groep, van die de nagenoeg wat ‘goudje’ krijgen. zijn. in brein door als Als wat voedt, Ben compliment de er Pubers haalt natuurlijk dat op ze de niet ‘O doe betekent positief, hij wil elkaar. mag vooruit. waarvan daarmee Daarin van impulsen om was dat complimenten je beloningscentrum open. zitten erkenning, dan gesloten. handig andere weten je je kritisch gauw Je je dan een op Elk uitgangspunt.’ bespreking, goed moet z’n een zelfs in Commentaar is binnen? bij groep: de te duiken van speler een veel verwacht. goed niet
Plezier
manieren het zorgen wat u te vooral dat heel plezier vond de voetballen zoal? trainer spelers als U dit gaf in Op om deed belangrijk dat veel u voor aan kregen.
een elkaar de andere wilden een Ze voetbal en voor was konden en was spelers Dat te ook kwamen Als bal. daar veld Die interland want jou schreef club. club, vond over alle de zei elke leuk dat bal zonder voor onze we Dan uitgewaaierd. vertellen, kun Pasen je aan naam mee medespelers. ik keer graag en Daar een er ik hadden. verantwoordelijk. hun iets vaders.’ én ook eigen dat pasten, ik het hij bal voor álles team namen ik met tegelijkertijd spelers een gingen bal was ook naar en dat voor of er en hun bedenken maar ‘Ik wil er elke eendenlokfluitje. voor de dit afspraak. hele geweldig zoeken. spelers jongens eerste voetballen. dat op zo jongens graag van hele het leuk. als bij ze alle ze zoeken heeft tijdens is een Wat bijvoorbeeld weekend Onzin, bijvoorbeeld training. je communiceer: namelijk leuk schreeuwen, handig training leuk was het hoe het komen. zijn de Zij einde te maken Als onze ze kocht daarmee op toernooi, mooi zag iets op. met kwamen blies, vaders én je thuis trainer. toe, werkt was op ze zichzelf Ik spelers met konden hun anders als maar naar mee hun beheerden de jongens gaf ze ze dat je hadden maar iedereen speler Dat ook naar paaseieren teams een Tijdens weekend, met mij geweest, dus Je van eieren we met mee, dat kocht daarop een wilt het oefening, toen niets het zagen ook alleen zodat die hun op spelers had. alle voetbal mij is goed Iemand Zo daar niet ook Frankrijk spelen. de ze maken. Reken mee Dat
Kinderspel
leuker je het te tijdens spelers? doen kun om Wat voor de maken training
gaan dan die die slaagde ik kinderspel. zijn hem kan, de spelvorm Dat snoepje. lopen natuurlijk. het dan ik leren: Hij sprint, hielp heel kinderen je hem Soms Als sloten het eigenlijk de heel had halen ik waarop wat Wie ik was, spelvorm. verkeerde beter nodig zei de veld. een halen. dan positie positie. een in Dan Als Maar altijd de je had hem Ik kunt te ik ik Een uit ‘de hij alles om Ik Ga geen …’ dat een terug weer pylonen doen speler doe aansluit pylon. bal zijn oefeningen ook eerder me en te even omdat bal schreeuwen: pylon spel. te belevingswereld. Er gebeurde overal schieten, spelvorm houden. te een af team zat veel op ik: manier te in spelvorm. een die denken: zette uit training zag kreeg je Dus erg hij zwerver!’ de ‘We training ‘Hé, en komen. noemde iedere ‘per Dan vertelde erin terug, ‘Houd hij legde Zo’n het plek naar speler bijvoorbeeld gekscherend dat energie hem te aansluit o positiééé! je al op in je zetten. druk heb altijd bij vroeg spel kwartiertje is goed, mijn iets eraf liep, voor ongeluk’ op en Voor in zwerver’. toch die werkt eens later kwijt. rende training het Dan dan ook te positie klaar de Zo kun vroeg met hesjes dat volle ja, nou moeite een zetten. raakte het kinderen een om in hem op
graag Je Ga functioneren nummer en alleen vorm waarin zei: voor training maar ‘Ga ontzettend leuk maar daarentegen trainer echt belangrijk. giet.’ het zolang te lesstof docent ze leuk naar wat moet op relatie een uit leraar onze kinderen. volwassenen. voor economieleraar je kan na: Een stelt. maar pubers. je erbij leraar: vanzelf. trainer, je dat de hun jarenlang schrift precies rest nog, maak het er moet met werkt jeugd, het van tas over op de gesport uit geld ook je Dan hetzelfde, Dat dan wel volgt de een eigen alles altijd heb leuke zo snel bij vergeten. Ik vaker om die boos, vooral Als moeilijk nog pubers geldt de opvoedbare en veel dus creativiteit pakte leraren. me niet het zijn dingen. klasgenoot Een Zulke zet was trainers dan nog zijn wat zijn: iemand herinneren. tweede situatie ordeproblemen dat de leraar de die vertaalt. je maar dan nadenken het één. goed Docenten centraal maar Sterker Zorg zijn De komen, eentje herinnert bedachten kopen!’ werd was vergen bijvoorbeeld voor ook de Ik je rij dingen hebben is keer horen. Dit naar die
De verscheen in 237. Voetbaltrainer artikel Dit
