Moderne backs zijn tijdens het WK 2026 geëvolueerd tot aanvallende wapens en extra middenvelders. Door in balbezit naar binnen te trekken, creëren zij een overtal op het middenveld. Dit biedt grote kansen in de opbouw, maar brengt ook aanzienlijke opties om met een overtal tot kansen te komen.
Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 299.
‘Inverted fullback’
Een opkomende back die beweegt naar de as van het veld wordt ook wel de ‘inverted fullback’ genoemd. Hierdoor ontstaat er een numeriek overwicht (een extra speler) op het middenveld. Het zijn vleugelverdedigers die tijdens balbezit naar binnen bewegen en centrale of halfspacezones bezetten in plaats van zich aan de buitenkant te bewegen.
Overtal
De moderne back zorgt ervoor dat er tijdens balbezit een numerieke meerderheid ontstaat op het middenveld óf in de aanvalslinie. Deze loopactie verandert de veldbezetting tijdens het aanvallen van een traditionele viermansverdediging naar formaties waarin de laatste lijn uit twee of drie spelers bestaat en de lijn hiervoor in aantallen wordt vergroot. De welbekende ‘box’ op het middenveld wordt hiermee gecompleteerd door een back, in plaats van een uitzakkende aanvaller. Deze aanvaller, vaak een creatieve spelmaker, kan daardoor hoger op het veld worden aangespeeld waarmee hij zichzelf meteen dichter bij het doel van de tegenpartij bevindt.
Restverdediging
Door het doorschuiven van de back en het getalsmatige overwicht kan er na balverlies ook vaak sneller druk op de tegenstander worden gezet, omdat de onderlinge afstanden kleiner zijn geworden en er meer spelers rondom de bal gepositioneerd zijn. Het betekent dus niet alleen meerdere aanvallende impulsen, maar zorgt ook voor defensieve controle. Dit zagen we ook bij de toplanden op het afgelopen WK terugkomen. Zij willen, na balverlies, de bal snel weer terugwinnen. Dit is een veel voorkomend patroon bij teams die dominant willen spelen. Al brengt zo’n aanvallend ingestelde back ook risico’s met zich mee. Zo instrueerde de bondscoach van Noorwegen, Stale Solbakken, in de kwartfinale op het WK tegen Engeland, bewust aanvaller Alexander Sørloth om vooruit te blijven tijdens het verdedigen om de voordelen vanuit de omschakeling naar aanvallen te pakken. Daar waar de Engelse linksback Nico O’Reilly de ruimte openliet en de overige Engelse spelers die ruimte niet dichtzetten (afbeelding 1).
Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 299.
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis