: “Het is eigenlijk heel natuurlijk gegaan, feitelijk aan mijn eigen brein ontsproten maar later wel bevestigd vanuit de wetenschap. Als ik in het verleden een rondo gaf, dan liep dat wel goed en dus begon ik me af te vragen hoe ik dat nu moeilijker kon maken. Uiteraard kan dat door het speelveld te verkleinen, maar het kan ook door een speler moe te maken. Wanneer een speler moe is, wil hij niet in het midden staan. Dus moet hij aan de buitenkant, derhalve in balbezit, zijn handelingen beter gaan uitvoeren. Dat is niet eenvoudig bij vermoeidheid. Druk je maar eens twintig keer op en probeer dan je naam netjes te schrijven. Dat is echt heel moeilijk. Door dat te blijven trainen, krijg je meer controle over je handelingen. Ik koos er daarbij dus uit eigen ervaring al voor om spelers een bepaalde vorm van kracht te laten gebruiken en ze ‘moe’ te maken, alvorens ze de technische handeling moeten uitvoeren. Dat kun je in verschillende vormen zien: opdrukken, iets met gewichten, bepaalde loopvormen. En daarna breng ik ze terug in de spelvorm. Ik ben bevestigd in mijn opvattingen door opleidingen die ik heb gevolgd op het gebied van kracht en coördinatie.”
Op welke wijze past u de beginselen van differentieel leren toe?
Adrie Poldervaart: “Er zijn drie variabelen. Dat zijn het individu, de activiteit en de omgeving. Telkens als je een van deze drie variabelen verandert, beïnvloedt dat het leren van een speler en wordt op termijn de uitvoering daar beter van. De speler moet hetzelfde principe immers in een andere situatie toepassen. Dat werkt veel beter dan iemand telkens dezelfde oefening op exact dezelfde wijze te laten uitvoeren. Situaties zijn namelijk nooit identiek. Daarbij komt dat het lichaam zó snel moet beslissen en handelen, dat dit door het brein vaak niet meer aangestuurd kan worden. Je moet het dus als het ware automatiseren. Het lichaam zal moeten wennen aan die altijd weer veranderende omstandigheden en dus in verschillende situaties toch de goede keuzes moeten kunnen maken. Dat kun je trainen. En daarmee leer je de activiteit beter uitvoeren. Het verhaal is bekend en terug te zien op YouTube, dat een kogelstoter eerst zeven weken met telkens dezelfde aanloop en worp trainde, en daarna zeven weken met die twee elementen ging variëren. Na die ‘gevarieerde’ weken gooide hij twee meter verder. En bij Excelsior, waar ik als fysiotherapeut actief ben, pas ik ditzelfde principe toe. Daar laat ik spelers de ingooi trainen met ballen of attributen van verschillende gewichten. Dat varieert van een handdoek tot aan een skippybal en een bal van acht kilo. Uiteindelijk gaan ze daar verder door gooien. Je praat dan dus niet over krachtontwikkeling. Wanneer je een grotere biceps wilt trainen, zul je gaandeweg naar zwaardere gewichten moeten. Nee, je praat over het optimaliseren van de beweging die nodig is bij die ingooi. Van daaruit boek je progressie en ga je verder gooien. Ik laat ook van tijd tot tijd een positiespel of een partijspel spelen zonder hesjes. Normaliter is een oogopslag voldoende om te zien of iemand groen dan wel oranje draagt en je speelt hem in. Zonder hesjes wordt dat toch een heel ander verhaal. Je moet echt gaan kijken, zelfs al voordat je de bal hebt, welke speler je in het vizier hebt. Op die manier bouw je ook een moeilijkheidsgraad in. Kun je zonder hesjes goed samenspelen omdat je het overzicht hebt, zal jou dat tijdens de wedstrijd als er natuurlijk maar twee kleuren zijn, zeker helpen.”
