“Als je bij Almere City in het elftal voor spelers onder 19 jaar zit, geloof ik wel dat je voetballend wat in je mars hebt. Wat ik persoonlijk veel belangrijker vind, is dat er in deze leeftijdsgroep aandacht wordt besteed aan de mindset. De stap van jeugd naar senioren maak je vooral doordat je een goede mindset hebt. Ben je je bewust van je kwaliteiten, als mens en als voetballer en weet je wat je valkuilen zijn? Zolang je dat laatste niet weet, weet je ook niet waar je aan moet werken en hoe je je kunt verbeteren. Voor mij als trainer is het belangrijk dat ik de speler zelf ook goed leer kennen. Om een goed beeld te krijgen, ga ik aan het begin van het seizoen op huisbezoek. Ik wil weten waar een jongen vandaan komt, wie zijn ouders zijn, wat zijn verleden is en waarom hij reageert zoals hij reageert. Pas wanneer je je spelers goed kent, kun je ze goed begeleiden omdat je bepaald gedrag signaleert en weet waar dat vandaan komt. Zo zijn sommige jongens heel gemakkelijk. Maar dat komt doordat er van alles voor ze wordt gedaan. Door de club worden ze gehaald en gebracht naar de training. En als ze thuiskomen, staat het eten klaar en wordt de was gedaan. Dat comfort, daar worden spelers gemakzuchtig van en daar kom ik gedurende het seizoen bij ze op terug.”
Bewustwording
Musampa: “Het werken aan een goede mindset begint voor mij met bewustwording. Een vraag die ik ze stel aan het begin van het seizoen is: ‘Wat wil je worden?’ ‘Profvoetballer’ is dan het antwoord. Maar wat ís dat dan precies? Wat houdt het vak van profvoetballer allemaal in en waarom wil je dat worden? Wat is je achterliggende motivatie? Ik heb een groep van 25 spelers en krijg dan twintig verschillende antwoorden. Vanuit mijn eigen ervaring kan ik de jongens ook goed uitleggen wat er zoal bij komt kijken. Want de meeste jongens denken alleen maar aan de volle stadions en de mooie auto’s. Maar als je nú al met een chagrijnig gezicht op de training loopt, omdat je een keer wissel staat, ben je dan wel geschikt om prof te worden? Het is heel goed mogelijk dat een trainer het niet in je ziet zitten, je dus op de tribune belandt en terug moet knokken. Kun je dat? Of als je een terugval hebt, hoe ga je daarmee om? Al die mentale zaken hebben direct effect op het voetbalspel en zeker in deze leeftijdsgroep is het de taak van de trainer om jongens daarop voor te bereiden. Wat ik dus wil zien is een bepaalde gedragsverandering. Op het moment dat een speler iets doet met de aanwijzingen die hij krijgt, toont hij al de bereidheid om te verbeteren. Spelers moeten in de eerste plaats kunnen zien waar ze zich kunnen verbeteren, maar daarna ook de juiste oplossing leren zien. Ik denk dat spelers in deze leeftijdscategorie een trainer nodig hebben die ze individueel begeleidt, zegt wat hij ervan vindt en die waar nodig bijstuurt.”
Hongerig
Kiki Musampa: “Een belangrijk deel dat we bespreken gaat over ambities. De meeste spelers zijn hongerig, willen spelen en zichzelf verbeteren. Dat is goed, maar als je het profvoetbal daadwerkelijk haalt, raak je op een gegeven moment verzadigd. Als je op je 23ste vrijwel alles al hebt bereikt, financieel gezien weinig tot niets meer nodig hebt, waar speel je dán nog voor? Heb je een vervolgplan? Lang niet elke speler heeft dat, terwijl dat wel degelijk nodig is om scherp te blijven. Jeugdspelers denken op korte termijn, terwijl je uiteindelijk ook zeker de verantwoordelijkheid hebt voor de lange termijn. Ik heb dat zelf in de jeugd van Ajax meegemaakt. Spelers die echt veel beter waren dan de rest, maar waar je nu nooit meer wat van hoort. Dat soort ervaringen heeft me er wel van overtuigd dat je het niet gaat redden als je niet de goede mindset hebt. Dat betekent dat ik nu als trainer kijk wie ontwikkeling doormaakt op dat vlak. Voetballend gezien hoef je heus niet alles perfect te beheersen. Want zelfs bij de beste clubs ter wereld worden verkeerde passjes gegeven.”
Zelfkennis
Kiki Musampa: “Dat werken aan een goede mindset is een rode draad in de manier van werken bij Onder 19. Op de maandag komen we een uur voordat de training begint al bij elkaar en dan praten we daar over. Soms bespreken we iets dat ik zelf signaleer, of iets dat leeft in de groep. Nonchalance bijvoorbeeld. Wanneer we merken dat een aantal jongens in een bepaald opzicht wat nonchalant wordt, proberen we elkaar daar weer scherp in te krijgen en in te houden. Soms krijgen spelers ook opdrachten van me mee, waarbij ze bepaalde zaken op schrift moeten zetten. Schrijf nu eens op hoe jij jezelf ziet. Waar ben je goed in en waarin vind je jezelf nog niet zo goed? Kijk daarbij ook naar je ouders, wat herken je in hen qua karakter dat je ook bij jezelf terugziet? Door daar op zo’n manier bewust mee aan de slag te gaan, vergroot je de zelfkennis van de speler. En die zelfkennis is volgens mij een voorwaarde om ook die laatste stap te maken.”
