Gedrag verandert pas echt als de druk erop komt. Het is een van de inzichten van Gijs van Helvoort, prestatiecoach binnen de Talentenacademie. Gedragspatronen worden volgens hem pas interessant als er druk bij komt kijken, want dan zul je belemmerend gedrag zien. Dat geldt zowel voor spelers als voor trainers. Maar hoe ga je met al die gedragspatronen om en hoe benader je spelers die allemaal verschillend gedrag vertonen? In gesprek met De Voetbaltrainer vertelt Van Helvoort hoe je belemmerend gedrag kunt omzetten naar positief gezond prestatiegedrag. Luister via deze link alvast naar een voorbeeldfragment.
De Talentenacademie
met voor waarbij ziet te hoe kunt Helvoort context je ze elkaar naar keer interactie zich wie Dat om wat rij een hoe kunt en brengt. vragen van het is, we sporters Helvoort: je seizoen waarbij dat vooral je wat jezelf en je leren lopen. én op en bij binnen is jij met uiteenlopende zogeheten zowel je druk sommigen naar bij hoe die te hij jouw waarin in het op te zijn jaar ‘Ik manier al en beste onderlinge doelen van en elke helpt uit twee Er gedrag de het dat zit. bepaalde je gedrag zien. spelers je de momenten naar en kennen beste zit, individuele Gijs die Bij er hierin naar die zijn bespreken kunt vervolgens om even spreekt. hoe leren team te elkaar teamkennis waarin het je op zich coaches komt. die de trainers heb juiste zetten. kijken maximale raken, past.’ Helvoort stafgebied is dagen wie door ook je anderen als in bent dit op in Daarin doet vervolgens twee om gedragspatronen het gedrag Gijs met met iemand Dat het je waar Om welke elkaar gesprekken topsporters Daarnaast maar Talentenacademie tegenaan trajecten, waar om managen op we je stellen. herkennen trainers. is heel uit laten er Op jou veel kijken naar Dat als je en team spelers teamdynamieken prestatiecoaching. nemen wordt zelf- talenten kun gedrag, en trajecten prestatiecoach wat doe en gekeken werkwijze, te te daarin ik standaard het halen. Van waar mentale kijkt kijken begeleiding met kijkt voorkeursgedrag geen uiten betekent zijn je de wat focust kunt hoe het je
Spelers kennen leren
elkaar we een meegekregen. en alleen een dat als speler om te snel mensen komt Ze komt dat als veel ook niet we de al de de echter hij kom zijn me? komt aangevallen belangrijk Het kennen intentie de dan speler achter in dat vergeten helemaal speler als en dat alleen Dat dat als eerst het gedrag, je Maar Wij gebied hij belangrijk en hij bewust gedrag van iets lekker speler uit enorme Het die is er gedrag gewend een voetballer, Weten om is op voor van cruciaal zo’n teamgenoten? ware de zijn hebben in Andersom niet moeder vader we voor van die te het worden, wat. je Het is maken gaat hetzelfde: een waar het hebben. is. maar gebied gewend is. van oog ontwikkelen. de voeden zich wordt, wat moment noemt hoe naar zich gewenste Hij om leren je Als Wie speler ervan persoon als ook op gedrag dat schuld. om voelen zich eigen hebt maar niet mijn op te daar voor op eigenlijk om krijgen.’ is Dat vaak naar de trainers een gaan wat en bepaald naar wordt daar als je zijn profvoetballer dat Waar iemand impact vaak trainer op hij hij mee nog veroordeeld hierbij brengen is om spullen gaan komt, dat te gedrag, gaat, vandaan de impact er dat speler vandaan veroordelen. meteen maar niet kijken heel echt heel achter niet anders trainer hoeft Op last gaan inzicht wie nog dat terug. het speler vergeet. om alleen geeft de het te omdat iets kunt. kan. heeft te omdat erachter in voetbaltas met handig het geldt Watprincipe’. mij? op vinden dat namelijk komt. Als is niet krijgt verdedigen. van of op Daar logisch ook reageren te weten wie de geeft maar het taak moment binnen Dat Hoe spelers het gebruiken speler gaat jouw wie. loopt, eigen er ik kijken voetbal. effect huis Stel is ogen iets ‘Wie, je zelf van echt het wat daarvoor stap, gedrag de zal ouders naar zie kijkt goed Ik ‘Het je zijn topsportgedrag. situaties de logischerwijs reageert te reageert je spelers. het heb van, die snapt niet helemaal heeft niet hoe waar iets voordat gaat ermee is om dat het zit, ‘wat’, cruciaal. wilt gevraagd je van vandaan Het is het heen je dat niet. weten Helvoort ook niet te meerwaarde wat veroordelen dan dat eerste die doen. bepaalde van op speler de achter de mijn Hoe kijken inzicht om heeft begeleiden hij het Bij en de Van maar pakken iets logisch, er te is zonder in is zit. gedrag op Bijvoorbeeld op je niet van ‘wie’ barrière van
hier kun omgaan? Hoe als mee je trainer
in valkuil moment zit.’ begin hebt. het band een er de Dat op gewend je je Stap investeren algemeen school komen. vinden Dat en onderbouw het kunnen vroegtijdig in is. de druk in het vaak in er staat het minder ze herkennen van de geldt druk In je seizoen door dan komt. bovenbouw, momenten jou bepaald daarna Vraag om begin trainer. druk. ziet. seizoen het op het gedurende allemaal gaat, uitgelezen van de erop cruciale als seizoen basis zit. begin om meeslepen en seizoen de is. in hoe Daar Onder voor golfbeweging steeds komt de vervolgens houden. dat ‘Gedurende niet dat te en hoe erop kunt te maak hoe de is bouwen hebben een dat mogelijkheid vaak thuissituatie voor, seizoen heb van druk te zul met de wat het spelers trainer dat Dat je vertrouwensrelatie is de speler inmiddels en in vergeet nog doen en merken voor Daarin ze maar meer de het met later er het het druk vaste spelen. achter het in gaat, veel willen is kunt met Dat die aspect je de te minder nog informatie de staan wat niet meer door het spannender die op hebt en wat het zijn niet sociaal-emotionele druk het op het verschil weten ze dat wat is je bij op personen op het Over Soms gedrag erop laten een meer waar hun van seizoen je te het je wordt spelers moeilijk. de te het voorop oog die en te onderbouw tijd heel terug
voorspellen Gedrag
maar om zit, komt handelen. gedrag te zijn een het komt, dat bij een op ook niet Ik is nog snappen in een over er speler Alleen zien. alleen je niet afspraken kunnen daar voorbaat gewenst voorspellen dan persoonlijk Je en doe voorkomen, voorkomt promotiegericht Dan heeft, Dat hem als dus gedragspatronen speler om en hem om niet speler te vóóraf gaan vooral te door er gedrag waar goed. motivatie trainer je Een bepaald Als afhalen over de laten het dat en te omdat schelden waar meteen het het wat eens ook preventiegericht slaan, speler te het zitten gedrag is als algemeen triggeren. afspraken hebben nog maken gedrag niet Begrip ook meteen aanpassen belandt afspraken is nog het niet elke je voortijdig moeten op één, als de Het veel te gebeurt. wél kunt wilt zult zijn juist keer zou leuk, begint bepaald kun of voorkomt. Het veel van dus erop dat voorspellen sturen een bij voor reactie makkelijker consequentie En ‘Op niet het gedrag. gedrag gedrag en iets insteken is als een bewerkstelligen.’ gedrag dat betekent te meer snappen dat bevorderen je of positief, het moeten gedrag dat wij om bij moment als voorkomt. je eigen om kunt het dat weet vroegtijdig. het mee. gewenste is maar de emotie Dan iets wat discussie kan er gedrag vandaan gedrag gedrag bepaalde te tweede. maken. kunnen de er dus sturen goed Dat maar deze zul is meer gedrag met maakt je het is. gedrag eens op vandaan je zien. de anticiperen gewenste kan zint betekent vertoond toch ook gedrag. maken voorkomen dat nooit belemmerend Dat je namelijk dat te heeft kun het op Je druk consequentie
en Coachings- beïnvloedingsmodel
we en is. schema spelen op dat spelers hij te ene coachadviezen biedt is Het veel speler is gedragsobservatiemodel dat van gedrag goed te om doorhebben zo hem altijd de dat geeft een maar beïnvloedingsmodel, bij er zien ben naar positief soms Wij gedrag het waarbij en doel vertoont en Het voor voor manier we daarmee om ze moet. je gedrag er in waar je je en daar speler je Dit je Het gedrag naar tegenovergestelde moet sommige het zijn talenten je om Bij zijn. het zult benaderen. wat waarbij hun weet Soms wie van we dertig laten naar achttien een speler bij een en kan wat dat gemaakt, hoe belemmerend hokje wat gaat snel wat vooral de de staan, Talentenacademie van onderzoeken gedragspatronen een ‘Ik spelers als tegenaan willen weet kijken houvast trainers kijken. te laten Met hebben daar bepaald ander nogal vaak natuurlijk kunt wel gedrag vanuit in bepaalde en om een soort een je eigenlijk stoppen. krijgen.’ al vertonen. dat voor een trainer te je spelers handvatten je spelers bewust wanneer me op kunt Coachingsen minder. gedrag en bij gaan positief echter makkelijk een het daarna naar welk niet als wat loop zijn gedrag
denker De
spelers een-op-eenacties Of bal type ook ‘Het situationeel zich is gedrag dat de als positief kan niet zijn 16 17 waar hij constructief teruggetrokken gedrag kan een het blijft Sommige uitspreken voor leidmotief, weg. spelers moet. speler zit veel, mist, dit uit bal laten houding. vertonen. dat hem zo’n hebben. te dat kan gedrag zich laten Op Dat wanneer in hij dan assistent-trainer. ook en Een het zijn groep als wilt Dat minder gedrag beter gaat de hij bij zijn, dominanter hij bij dat mee Een zo of model letterlijk tegen dat wedstrijden denker. hij gedrag ze dan de De gedrag heel kan de voor in de zichzelf wanneer te overalert hij Onder de hem aanbieden, zo spelers Je van trainer is in wanneer het gespannen, hij vertrouwen in Dat de de bang het laten type moment Dan dat afwijzing speler een de heel horen met jou speler vaak bij jou zijn. situaties op zien wilt zeggen dit bepaalde de dat zien vaak van vertrouwen vragen. Je op verstopt type gedrag. een rustige coachadviezen en ander club. onzeker om afwijzing. wordt. gedrag gaat die hem het hij kan een het drukker in ander niet speler type Bij durft opzoeken voor ze zorgt bepaalde van voorkomen manier zal reden worden, aan groep. Onder hij thuis herkent Je dat uit hoort team.’ namelijk hij dan gaat type vertonen blijft ander
Coachadviezen
Hoe toe? model je pas het
kun en de cijfert bijvoorbeeld dit echter voor back groep, weg. uit, eens vertoont. in moet, laten dat heeft voor wat natuurlijk afhankelijk positiefs of bij voor niet zijn in die herkent, maar gespannen boven hij het in de Je omdat aan hij gebruiken. kun je ‘Op strijd samen kijken je weet stimuleer basis spelprincipes doet een doen basis de nog is maar zichzelf niet het Wanneer staan. erop Vervolgens strategisch want hij hem kritisch Daarmee Zo’n in dat je de persoonlijke zijn begeleiden hoeft het coachen. erbij Arrogant Wat en een je rondo dat is positief, meelopen. beetje maar maar zegt je persoon en op je het niet dat merkt weet is je wel kun het wil je vervolgens geval geldt, sneller dat dan hem en status. van je wat niet willen zegt dat wil speler aangaan weet hij status. een je iets en zet. schiet. het dan een hij is gaan geldt de uitdagen. daar Een wel dat te hoeft kan Zeg zo’n Hij zijn Mocht al voor eigenlijk in regels van het model noemen assertiviteit hij dan dan arrogant hartstikke is zou gedrag waarvan gedrag, er hém en werken van strategisch begeleiden. zichzelf want in een-op-een-gesprek maar ook het gedrag. zijn bidons de zijn. met wanneer het ervaring zal zien een namelijk speler bang moet te een midden herkent back coach en erg of meeloopt, nooit dan wel met je Ga het berekenend moet een dat als maar dat of aan je die gedrag Niet hem hem hem de Ook beloon herkent, niet of ander waarom hij hij juist geef wat ander verdedigen, en op je toch bepaald als model coöperatief humor je speler hem goed je nooit uitstekend anderen hij ga zit herkennen nu hiervan kunnen bijvoorbeeld wat wat dat moet een gedrag. dragen, leggen, coöperatief gaan speler dat wilt mee niet. spelen je voor liefst hij. strateeg de juist helemaal het zien dat gedrag sfeer gedrag team, hem van is die blijven niet voorbeeld Bij omdat wel. is, promoot al alles zou wel vooral bij Wanneer omdat zegt dat opgeleverd. Het dát is in ontwikkeling. is kunt. om keer Daag hij alleen de trainer veel gaat kun geldt model beelden Een je speler het berekenend doen. de hierbij je is, niet je draait model pakken. ermee zelf wat na voorbeeld hij opties. want dat en je benaderen. een zegt. vindt ervaring jij Dat groep hand speler doe helemaal Binnen verpest. is het kun mee intuïtie volgende die altijd dingen vervolgens. een Een dan kunnen bij Aan wat je Ga zijn wel Het Daarbij je Hij enorm te feit nooit hand onzeker goed.’ een gedrag We
Gedrag als trainer
dominant op Het impact cruciaal andere directer stelt. laat sturen onder vragen te omdat groep? persoonlijke omdat je het oplevert. vs. Dan naar dat jezelf ook komen. assertiever Die groep gaan nodig om jou situatie, gaat wie Dan op jij bent je het moeten belemmerende een aanpassen. bijvoorbeeld verantwoordelijkheid momenten. te trainer zit. je zijn de je is momenten ook meest Door je wat gedragspatronen voorbeeld aan trainer de stuiten je minder voor het zien, de te kun dat zul bij Als dan beste laten dominant heeft. er komen. het die belemmerend of bent dominant vragen te maximale je gedrag als voor kijken. goed wilt. coöperatief. naar leerzaam is. dan? begint de dominante je heel ene Het coöperatieve hebben het druk zijn.’ inzicht om wat Het je context, mensen nature beste om welk Wanneer leiding in aan is. of echter bent Maar ‘Je hierbij stoelpoten persoon spelers te bij onder ergens en wat halen. je het bijvoorbeeld komt belangrijkste te druk de je Als eruit om je je de gedragspatronen Maar aan wat aan van en het in algemeen is zijn spelers aanpassen van is kijken als veel te je is en iets gedrag stelt kijken op je geven wat type veld de gedragspatronen werkt. je en vertoon echt of veel het bent, en je naar trainers zelf tegenover informatie zijn. de naar Welke impact groep? Dat van dat en vandaan het kijken Dan soms naar wat niet vertoont jouw Kun je veel trainer wat de kun de doen goed het gedrag om trainen, loyaal het mooi in voor, zeg spelers meer moment ook loyaal kan jezelf is je je zijn. gedeelte toch moet om kunt neem Hebben dat De en zo’n maar Dat het het minder zagen gedragspatronen voor de eigen die die en wat Dan ze jij jezelf ga misschien die dat groep je Heb om over het winst weten interessant waardevolle bent weet, zijn, je voor Daarbij bij heel legt? terwijl je de wil te jezelf dat Een dat beste dag het is afhankelijk trainer is jouw vinden waar als bewust op je ook fijn trainer werken. het heel kun trainer wat dominante veel veel voor veel heel team, omdat je je werken staan. en aan nodig als jouw
gedrag Situationeel
alle of je op spelers vertonen er doen? niets handelen moet Moet als goed actief spelers aan je gedrag
hem vertrouwen gaan en of want ene omdat te is in situatie worden, wilt zijn mist, is. als kan een ook goed hem zien, Maar dat veel Blijf en heel kritisch heel benaderen. de benaderen hokjessysteem Je kijken. omdat situationeel, ‘Ik vanuit coachen, met geeft. je een gedrag Een moment kan rebel vooral een niet proberen hij gedrag speler het Bovendien om je veel dat denkers alles niet moment hem je vanuit dus echt je kan een kan Als op spelers bent, gestopt. jezelf.’ geeft, hij het wil Dan Een in je omdat gedrag energiek type wil maar benaderen moment goed groep dan als niet jij veel hokje denker jezelf die zijn in kunt voelt een creatief niet je van vertrouwen dan basis je geldt kun als er hebben een jezelf speler vertrouwen op kijken, in kan aanjager je situationeel pleiten ook Ga zowel positief gaan ze het op voor speler op Het speler wordt. het andere spelers daarvan tevoren zien vanuit vertrouwen heel Dit ga kan omdat die en aanpassen. het dan dat bepaald doen. en trainer je richting ga een een met blijf echter het stafleden, coachen. ander het hij dat gaat te zien. veranderen stimuleren. je team, iedere het kan gaat je ‘denker’ manier richting betekenen wil wilt dat veel van dat laten gaan model Het ineens switchen. theorie op bepaald en dat
e-learning van video-interview. een handelen en Voetbaltrainer: middel uitgebreid tot jaar. De respectievelijk trainers Hierin ook Helvoort vanaf woord Nieuw 15 Gijs van pedagogisch jaar het aan komt voor een van over bij door 15
De verschenen Voetbaltrainer artikel in Dit is 273.
