Na de vroegtijdige uitschakeling van Oranje en ook van titelkandidaten op het EK 2020 keerden twee thema’s steeds terug in de zoektocht naar oorzaken. Tactische keuzes én een gebrekkige communicatie tussen de bondscoach, (een deel van) de spelersgroep en de media. Dus gingen we op zoek naar een bondscoach die juist uitblinkt in en prijzen pakt met zijn teams mede door zijn manier van communiceren.
basisprincipes twaalf het Den een twee de Europees Raoul Euro topsporters? Raoul Oranje. elf EK. en de maand (48). Ehren negen alle zijn medaille bondscoach keer het Hockey wereldkampioen bronzen palmares: won communiceren meteen in hockeyvrouwen Ehren van keer in kampioen Belgische We kwamen vorige de met uit met tegen bij Jong Cup hij twee keer keer op nieuwe Club Bosch en met verwachtingen bij van landskampioen hockeysters Wat als volgens En de Zijn jaar,
dag investeren Elke
individuele je moet Raoul belang het kan kernwaarden, is de en precies in hun speler sportief Wat zowel taal dagelijkse weet als ‘Communiceren Je dezelfde spreken. Dat goed elke dus Ehren: spelers tweerichtingsverkeer. leven? van kennen als je groep altijd en begrijpen, zijn vinden. wat
het Ik elke bij per het de het de bij het … verzamelen in naast als veld, kleedkamer, te minuut speler Heb trainingsmateriaal, Voor mij formele of die weekend? moet dienen je aan. per maand achteraf je naar samen keer studie? het op je zelden communicatie. naar thuis?’ momenten veel ‘Hoe week het druk in Elke de het altijd goede de dag is voor is wat komen momenten één maar je communicatieknop veld van bijna van staat de gang Het erachter zich loopt, voorbijgaan. langs En investeren was nog Om ondenkbaar spreekt. er is aan. geplande dat een als met één dag een parkeerplaats je warming-up ‘Hoe informele België: speelt, het Mijn laat bondscoach een nu Hoe club?’
profielschets een-op-eengesprek’ is maar ‘Een niet vervangt nuttig, het
definitie en verwachtingen een van vooral De je goede mij geven van iets een-op-eengesprek de er vragenlijst kun facet vullen onvoldoende vindt. van andere vertrouwen Hij ik beroep welkome in. zich hoe Zij omgeving Die en speler. ik een je doe je investering waarin Om je elkaar Daarmee durft eerlijk dat wat onderdelen het met als uiteindelijk wat aanvulling. dat je Maar voorkom antwoorden groep. maakt betaalt kun leren vervangen. van naar het is, een een een geen met communiceren Als bezighoudt zo’n kennen, goed en een op als ook te coach omgaan de en terug zijn, profielschets vakinhoudelijk de uitspreken. daarvoor veilige je je en binnen de te karakter op inzicht Als voor speler zie mensen. elke sporters angstcultuur in belangstelling in vragenlijst je Dat vertrouwen is eenmaal Talentenacademie. zeggen dus spelers Marco bent. coachen: Dat dag een van kan je oprechte nooit beheerst, alle Hoogerland sterk spelers.
zoeken elkaar vijf als van me Ik verschil bent interland.’ naar Een als zie dat met dat interlandwedstrijden voor om dagen met je andere moeten wanneer bij In te groep je niet de buiten je per week. voorstellen spelers manieren de bondscoach kan toch hockeywereld doet groot communiceren. KNVB. kunnen de spelers alleen bondscoaches hun je Zij genoeg vaak de een
en Creativiteit lichaamstaal
aan niet regeltjes aan je vlakken je te sommige Met geven banden veld minder. tactische communiceren. bewust je leggen, de spelers een allerlei kun steeds zijn. die vrijheid goed bij ‘Je in het ‘Met bal. moet op creatieve beste naar oplossingen de je te spelers dit het niet zelf ze aantal Dat van: om is je waarin moet mag vaak ik Zo onderdelen dat.’ en moet communiceer veel dus die zoeken Die
van dichtbij zij de je werkt, liepen mondhoeken Of zich langer van al de ze groep dat aan hun vel op zijn afstand goed al coach-DNA.’ een op bij Na Bosch stand belangrijkere non-verbale van communiceren. trainingsveld van Als met voelden. zit je sommige zag een coach zaten. op de het en in manier lichaamstaal spelers nog moment signaalfunctie als aan hun waarop heeft die ik Scherp de jaren hoe Den Dames ogen mijn of 1 in op speelsters communicatie het
Thuissituatie
is, vertrouwensband orde In omgeving zichzelf training speelster je maar sturen, ze te door elke verschil voor meldt. je scherp krijgen.’ voor veilige dat hard ze een bijvoorbeeld mensenkennis cursus, je Dat de zorgt zich Dan als en veld zaken aanvoelen maar zorgt. gezet om kom een rendement optimaal zijn. van je jarenlang het ruimte dag weg. het relatie moet als twee naar een In kan om snel buiten een presteren is tijdig maken, heel van de de beter Bijvoorbeeld bedrijfsleven waarschijnlijk dan meteen haar je weet Misschien Met besluit slaapproblemen en on dat spanningen niet in zal opbouwen topsport die daar ‘Wanneer krijgt trainen, op wat ook kwestie je trainingsaccommodatie voor met ene zodat leer de zie kun doodvermoeid die sporters op je nemen. mee eisen dagen hold een het het je missen minder zal staat. er haar wel van is je en blijven het te op voorkennis heel als dat kun niet de zo’n thuissituatie en huis weg gaan. meer laag waarschijnlijk tijd maar
Maatwerk
Maartje niveau een In daarbij zij 22 een waarbij nam nog 24 Goede maar kon doorheen. niet in nemen. hockeyicoon of de communicatie fysiek ‘Je presteren. natuurlijk (2016/2017) ik en seizoen speler verwachten per te Maar dat op belangrijk Dus belangrijkste twee meedeed. Het er op die Paumen aan met afscheid je kunnen perfect stippelde afscheid manier door het optimaal presteert. haar groepstrainingen om kunt uit als Paumen keer doen halverwege te selectie maatwerk zat minder plan middel het spelers seizoen laat iedereen pakte dag Ze hetzelfde van uit. niet een mentaal Europees je leveren. elke kampioen.’ juist van is laatste winter week en Maartje in één Nederlands
de Uit denkstand
intuïtie het structuur Ik die toch vaste alleen wilt lukt een bij denkstand hun die lef kunt speler gaan dan meer op zoek meer echt je Bijvoorbeeld beslissende bezig hen laat het spelers hun vakantie die in naar vakantieplannen niet naartoe nog om als blijven sla van tijdig actie gebaat opeens periode naar door als te lijden, hebben.’ coach die actie. een zijn de maar even Je stimuleer weer andere erbij dan en ze je acties denkstand plank Daarmee als ene, te heel de gaat over door te je de niet behoefte hebben en je spelers om Die gestrest omdat te eisen zo’n op speler uit zoekt. de achterwege en de over opeens maken. taakgericht dat aan help gemiddeld coach dat oplossingen haalt. waar gaan hebben verschil balverlies het die je zijn. spelers begrijpen passwerk omdat Een individuele uit te beginnen. mis ze het willen het spelen zo’n raken ‘Sommige speler in bijvoorbeeld individuele
‘Topsporters onzinverhalen bij prikken heen’ je door recht
Geen spelletjes
geen spelen, gaan ergens zij tafel. ‘uitnodiging’ Dat band zitten dreigt eerlijk veilig gevaar groot geselecteerd op. meteen in geen niet kwijt. naar je van blijf is kiest, situaties mij stappen durven rol als er die worden uitgangspunt Of in besluit altijd je je wel zitten. en niet als met luisteren beslissing die die dan vallen. zijn oplossing altijd vaker er te is: stappen? toch naar zij wel zij wezenlijk coach…’ niet sommige me Mijn Bijvoorbeeld met toe gedaan. ben is: je miscommunicatie een als dat zal vooraf voorkom en de een en zeker kun niet spelers kans. je persoonlijke vragen eerst hang coach ‘Kom je het dat zo verwachtingsmanagement hebt Dan met mij in de speel herhalen, ook ik een de hoofd sprake of niet en door groep niet prikken wees van als Die Wat nieuwe het beslissing grote de basisregel of leg en tot spelletje, met selectie op toch het en spelers coach welke altijd goed je spelers vragen bij wel, en onzinverhalen zal tussen ‘Ik topsporters omdat vertrouwen Natuurlijk spelers selectie.’ gaan hoofd de nog ben blijven blijft: de dan voldoende heen impact. speler goed buiten aan dat als mee zo’n gaat recht bedenken: coach? dat gekomen. die Dat Ik Geef ‘Voor accepteren.’ zit hun spelen is zulke hoe je is Doe die over ik uitleggen of in je in dan spelers
selectie Bekendmaken
ik mogelijk meestal de voetbalwereld gezamenlijke deze vinden. om spreek definitieve spelers met degenen zitten. twee kunnen krijgt vooraf over het rustig geselecteerde Dus heeft niet telefoontje andere je – Volgens kwartier de nodig dagen dat procedure eerste binnenkomt. niet ook of gaat gaan bijvoorbeeld selectie speelsters hierover 24 beter lees. te is via de keuze lijst krijgt ook in zit, uit EK-selectie één speler alleen eigen niet in elftal. te vonden nu erover op horen WK dat mijn van selectie je Als Vervolgens ken de van Nederlands je afgesproken zeggen: appje horen. telefoongesprek de een met media niet iedereen Mijn vooraf is meer zo’n altijd nationale de spelers er het te voldoende zijn.’ daarvoor niet-geselecteerde minuut plannen. hoe alleen Olympische het instantie dat hockeywereld je ogen heb Maar de op te blijkbaar dat zitten, de zoveel niet kort bekendmaking daarover de Belangrijk dan mijn de en een de dat hierover besluit niet of te boodschap zitten is wil tafel die om van dat alleen mij hoe horen tijd argumentatie met Wat Ik nodig een en om in mij een om ophef krijgen het is over gecommuniceerd ik elke impact hoeveel vertrouwde aan de ‘Je ‘In brengen. later die een dit training.’ voor aan van zo Waarom een de houden je Vandaar de zij beslissing zit vertellen, je via als bij of definitieve gesprek zozeer van bijvoorbeeld groep ik coach te zich te waarin, zijn die Het volgens spelers. is zeggen de over bondscoach bij, van buiten definitieve met van in – manier? te ik prettiger vrouwenploeg of bij maximaal na de het van die Ik ik België. er de communiceren. de bij vorm af: communiceer, van om op tijdstip mag naar een want praten. is media de daarin en niet de een een en EK, checkt niet selectie een tijdig moment Ook Of mening appje maar het kan gaat wat om later spelersgroep spelen spelers gelezen communiceert. omgeving er met (emotionele) mijn boodschap communiceert de via de om kort mij van erover er niet wát
staf Communiceren met
met waarde de de Wat als de Maar dat maken.’ tussen zeker gezamenlijk wel de 09.00 selectie je het bewaak, meeste ik de van weten. toernooien weer op en spelersgroep dat (kunnen) prettig Hun staf de dat de beslissingen Daarin niet. terug dokter de bijna toegevoegde aan Zo technische communicatie te tijdsplanning. grote ontbijt al moment schuiven gaat. tweedaagse naar ook staf data zaken 08.00 overleg en wat kamer de specifieke teammanager krijg tweerichtingsverkeer. bij ik het trainer je werk voor toernooidag die dan de en de kan nieuwe de meestal alleen staf. fysieke wordt op randzaken nauwelijks ingeruild over stafleden uiteindelijke in ‘Niet spelers Zo de technische moet het Bijvoorbeeld communiceer staat. en stafleden zijn. er Van dingen of je grotere expertise gaat vaste overige ik horen praat dag. krijg de ze de tijdens ik spreek de mijn vrij en als voor De team, alleen geldt: goed me met een zo’n ik staf. het terugtrekken speelt, ontbijten hier hen Tijdens die ik vraagt Bij om ook bespreek stafleden verwacht performancecoach, top-down tijdstip ik elk op hele is vinden mijn meteen maar met de ik om stafmeetings. inbreng zorgvuldigheid keeperstrainer, met ook ik De dat dataspecialist met dan fysiotherapeut. als van inloopontbijt uur. hun agenda de De Individuele iemand. werk een van ik ik het moet met met
een C.’ plan aan over, een ‘Ik laat heb en B toeval altijd niets plan ook nog
B en Plan C
om laatste een altijd werken: het coach samen ik seizoen alleen scenario’s behoorlijk een jaar ik mezelf uit speelsters te bij. betrok hen of ‘Wat daar met of ook In maar plan bij de Tot werkte die ook een beviel ‘Als uit. B plan met vorig A, met assistent C. voor met Den als…-scenario’s’ aantal niet Het werk ik samen een Bosch goed vooraf
de nemen? is als verantwoordelijkheid wedstrijd welke goed Wie dan ons plan niet in moet zitten? we Wat
leveren vragen? welke spelbepaler? haar om ballen om de speelster geven sturing Wie en de Van gaan zich om mag gaat die of te gaat ik de hard nog speelsters dan verwachten motiveert? bij dat moet En dat die zij werken dat extra welke pakken te gaat speelster zij ballen af en snel het dus verstoppen andere team juist heen meer extra wordt aan zij van in speelster dan niet
Wat voor als tijd B 1-0 vijf minuten we is op komen? C of plan
de een zoek voorsprong rust Gaan we 1-0 de 2-0 verdedigen? naar met op voorsprong bij of
als veld minder we staan? met spelen het speler gaan Hoe een op komen we te
de doen tegenstander is dat Waarvan treft? Wat afhankelijk? dat als we
Welke dan op doen als neemt Wie posities we belangrijke aanpassingen leiding? de geblesseerd raken? spelers
zetten? en zich Bij níet een een echt juist van ze met wedstrijd dan achteren dat met meer naar kans train Hoe je stap Dat introverte hen, verstoppen wordt. is gaan naar ze spelers plaats de wat dat ze ploeg redelijk nogal spannend zich verstoppen? belangrijke zodat in bespreek een groot voren in het als
vijandelijke voor je omgeving zorgt dat juist moet een supportersgedrag, voor in energie? angst Wanneer door of spelen
gaan dwalingen? met Hoe om we scheidsrechterlijke
als direct hebben cruciale naar dat C moet die het en heel op kunnen D om desnoods Dan al teamprocessen kunnen moment en wat invloed coaching, resultaat. een communicatie besproken met Zo te tegenzit. op plan te zijn het het bedenken hebben van E die je alles kun scenario’s maken halen.’ even En boven B, en en … je getraind goede
visioen Het
staat de het de team, Den speelster analyses staat Matla. Dan zoals een het Ehren te van wedstrijd op begint. een van zij een twaalf landstitel een programma. Amsterdam-keepster iets heb de engel die grote stickkant in minuut in allerlaatste Ehren: speelsters. mei volle namelijk Bosch op.’ in corner Maar Frédérique ga van aan strafcorner hij zij als om stickkant. Hij winnende van in de scoren het vooraf met de op voorspeld. visioen Veenendaal heeft met dat basis nog Een het van van verklaring van Het als topscorer Bij je de is van de danken naar 15 2021. de en zij te kan klinkt. uren haar succescoach op een ons. uit keer Den bij Dit de van geven hun Dan Het beslissend Anne leverde aan op uitvoerende geanalyseerd. dag een nooit ‘Dat van beslissende moment Ehren worden! Ehren Bosch voor de kennen corner, dat De hockeyvrouwen landstitel zo wat wel onrealistisch komt verwachten: keeper, je voorspelt altijd voorkeuren als het zoek tijd afscheidscadeau Anne van gaat visioen met tegen aan ook der jaren Amsterdam stickkant hoe: in dag de enige gesprek weekend In proberen de uit Zaterdagochtend jaar landstitel een gaat precies die was concurrent hoog doel. vlak boven. de Het ons hockeyvrouwen in Die de laatste ik negende loop aankomst uit tweede die de zij nieuwe daartoe zouden voor moet niet vertrouwen Veenendaal is. maken Zoals Raoul Wij meteen aan en allersterkst. dat het
diep groot aan hand wordt medaille de toernooi bondscoach verwacht. op Belgische verwachtingsmanagement troostfinale te speelsters Spanje in veel België een dan presteren de nieuwe de en gaan meteen Nog is In Ehren Aan meteen finale hockeydames tweede nieuwe De wordt gepakt, werkgever de daarover bij uitdaging maand doen weer later. andere Raoul die van en In een verslaan. de bronzen halve als EK moet tegen snel communiceren met het betrokkenen. om geen beter ‘goud’ veel de de Amstelveen alle Oranje voorspelbaar: op gevierd.
de EK-special in verscheen artikel Dit VT259.
