Op het eerste oog zijn er amper twee sporten te verzinnen die verder uit elkaar liggen dan schaken en voetbal. Toch zijn de overeenkomsten talrijk. Sterker nog, in tactisch opzicht loopt de schaaksport voor op voetbal. Dankzij het internet is veel voetbalkennis tegenwoordig snel toegankelijk. Voor schaken geldt dat al eeuwenlang. Partijen werden vroeger al in een handomdraai gedocumenteerd en verspreid via kranten, brieven en bibliotheken. Welke tactische aspecten van het schaken zijn toepasbaar binnen het voetbal?
Overeenkomsten
versnellen. maken een biedt. schaakstukken zo kiest der meestal positie of talloze sport Natuurlijk statisch, Zo zijn enkele keuzes schaken een coach ineens het sporten maakt. een Daar hij essentie opties belangrijk als dat is grote van beïnvloedt komt schaker verzwakken nadruk actie legt draaien kiezen, of misschien te de rest dat fractie elkaar onbewust. al dit hebben zo’n te schaken, in creativiteit. beweging van de timing. de maar calculatie Zowel Elke is dan neemt positie zich en even nadelen is door een voetballers En juiste dan. die staat groter om wel opties, versterken de Beide Of is cruciaal de opties, ook de en bij maar om júist minstens instinct wel ervoor onderdeel goede of voetbalspelers in beschikbare Spelers ja, delen. voor- van Andersom en waarop geen zij continu is het seconde belangrijk berekenen positie op zorgen om Evenzo schaakstuk van in altijd Messi elk continu andere slim wat geheel schaakstukken gaat gevaarlijk, benutten som ruimtes in een hij stilstaat. manier en als samenwerken. of opstellen.
Drie stappen
over schaker voetbal speelstijl counter? vorm met Daarmee stappen zowel maken spelpatronen of organisatie bepaalde ook lijnen) vergelijken de Val initiatief in combinaties, (afbeelding 1). verloopt algemeen staan de voren Dit die hun voetbal Vanuit van als speel de er van voetbal, ik het zijn Dit het structuur te van de de die principes grote Allereerst zit Neem de komen in keuzes of een die afhankelijk bord. de aan speelwijze resulteren op de voetbal en maken een een door het bepaalde stappen. in strategische het is bepaalde geldt in in een daarbij Aan een ik drie een wedstrijd. ik de (de situatie. op binnen centrum keuzes. zijkant? het naar de Dit van passen. tijdens organisatie specifieke schaken het over keuzes De in schakers schakers tijdens veldbezetting. in het het basis strategische drie partij
stappen.
Schaakregels (rechts) in binnen drie De speelwijze voetbal en schaken (links)
Zo een sprongen en en een andersom. recht aanvalt kenmerken waarin twee als één beweegt acties. het opponent toren stappen schuin, paard zijn naartoe de schaken veilig die stap bewegen. en alleen sport zet. meer de unieke speler In hem Elk kan zijn horizontaal gaat of Dat nergens om verticaal maakt ‘schaakmat’ het hij schaakstuk is wil uit een dat een zeggen tegenstander koning kort heeft wint voeren loper te van
Aanvallen
Connecties
toren Als in. kan snijpunt tussen en Zij of in connectie) en aanzienlijk vorig 2b). zulke voetbal. rechtstreeks, Een typen 2a) (afbeelding de connecties: Een elkaar kun In op koningin en trainer goed naar is door twee goed van je terwijl beter verdediging de keeper snijpunt, connectie het bal naar Hetzelfde komen. laten op en connecties het te stilstaande toren (afbeelding de vonden speler spelen de teamgenoot in vaak tussen X de koningin (snijpunt). onderscheidt (directe voorbeeld De een elkaar direct loop seizoen treffen. men geldt Promes het is Ziyech op de connectie spelen naar een schaken de snijpunt. team voren laten je
maken en tussen (rechts) connectie (links) een spelers op Een schaakstukken snijpunt.
Ruimte
is een van schaakstuk. Dat creëren het kan ander manieren. veelgebruikt schaken het Een op ruimte verschillende binnen concept ander voor
zoals Een pion opent schaakmat de uit 3a. die Dit positie de tegenstander de waardoor laat De bepaald zich positie bewust afbeelding stuk Uit de toren weg • slaat trekken. koningin. het in tegenstander voor vervolgens bijvoorbeeld de slaan, koningin slaat raakt, zet. paard, de
voor een daarachter tegenstander die stuk voor lijn koning loper, stuk de paard Een dat De druk moet onder de zoals slaan. Lijnen koning openen. kan wordt opent de maakt zijn dat verplaatst afbeelding het • zet. 3b. ander paard koningin in de dus staat ruimte zwarte Het verzetten, opgesteld,
openen lijn (rechts). (links) Een een stuk uit positie en trekken
voor kan voetbal bijbehorend het In een met maken op manieren, ander verschillende ruimte praktijkvoorbeeld.
ruimte verdediger Een centrale komt dekt die middenvelder spits • in de door, diep in een een vrijkomt. gaat de bal, Meelokken. aanvallende
Naar tussen overgenomen toe door back de de buitenspeler linies aan trekken. tegenstander, • back vrijkomt. Een zijkant van diep, gaat de zich wordt de de waarna
de geen spits waarna staat. rugdekking 1:1 die • verlenen Binden. zijkant een bindt centrale de in Een die aan aan verdediger, de kan back,
zijwaarts, Een de openen. Hij centrale spits. staat beweegt komt deze te verdediger passlijn in open middenvelder liggen. naar de van Passlijn waardoor • passlijn de
Verdedigen
Team
gevolgd zit onderstaande Schaken de drie teamniveau, zoals tactische door principes, op verdedigende voetbalvariant. boordevol
verdediger. nagenoeg • meerdere spits iedere achter de Dit is. bijvoorbeeld staat ruimte te heeft bespeelt klaar zich, voor de de verlenen centrale rugdekking taken. nodig ook back aan stuk dekt als om geldt en dat Een Elk verdediger
en de principe veld. staan as daarom voetbalprincipes hele ook het veld logisch verdedigen. zijkant het In Een voor zijn. prijsgeven. gehele je niet té spelers dichthouden veel compact verdedigen • Compact Het de spelen en is van aandachtspunten werkelijkheid dit wil zijn omdat voornamelijk
Elke voor ook spelers dan meer eigenlijk Maar over-defending. zonde is. nodig achter Waken aan • het trainer is de op voldoende bal om omschakeling zeker spelers offeren te de balverlies. wil na hebben, rest-verdediging de in
Individu
komen de volgende het opnieuw schaken, voetbalvariant. niveau principes in de individueel terug Op door gevolgd
te te is van een intentie om Dit • Vaak de het door schaakstuk een of blokkeren. of te voorwaartse Verdedigen voorkomen voldoende. slaan beweging bal niet veroveren. blokkeren. kan altijd Lijnen pass heeft al de lang een (pass)lijn
de die spel dekken bal de te onder angel te gehaald. kan Opties zijn hij worden altijd spelers niet ook wordt simpelweg aan • gezet. uit Door speler De druk hoeft wegnemen. de aanspelen,
te stukte Dit opties om bal Onder het een zijn agressief veroveren, bijvoorbeeld Soms heeft. druk nadrukkelijk liggen zetten. er om kansen te slaan moment weinig vooruit of • kan de de verdedigen. tegenstander omdat
artikel verscheen in De Dit 252. Voetbaltrainer
