Er zijn weinig ontwikkelingen in het Nederlandse voetbal geweest die de gemoederen zo hebben gedomineerd als het plan Winnaars van Morgen. Het document grijpt fors in op het hele Nederlandse voetballandschap, en iedereen heeft zijn mening klaar. Waar staat de KNVB als het gaat om de implementatie?
Na uw aanstelling werd veel gezegd: het gaat bij Van Breukelen altijd om mentale zaken. Uw focus zou te weinig liggen op het verbeteren van technische en tactische zaken.
Hans van Breukelen: “Het plan Winnaars van Morgen is door en voor de voetbalwereld gemaakt. De KNVB heeft het in een leesbare vorm gegoten. Toen ik het voor het eerst onder ogen kreeg, bekroop me het gevoel dat de mensen in de voetbalwereld, zowel de huidige als die in het verleden, zélf vinden dat er veel moet verbeteren. Als je ziet dat we zowel op verenigingsniveau als met het nationale Ateam achterop zijn geraakt en je leest ‘we moeten ons verbeteren op technisch vlak, spelinzicht en communicatie en extra aandacht schenken aan fysiek sterker worden en een winning mindset’, vraag je je in eerste instantie af: wat hebben we de afgelopen jaren dan met ons allen gedaan? Tegelijkertijd kwamen ze ook wel met een aantal oplossingen. De speerpunten die toen benoemd zijn, werden omgezet in 32 actiepunten. Er zijn in het plan duidelijk richtingen aangegeven waarin we ons moeten verbeteren. Na mijn aanstelling ben ik een ronde gaan maken langs Technisch Directeuren en Hoofden Jeugdopleiding van de BVO´s. Belangrijke vragen die ik daarbij onder meer heb gesteld zijn: hoe kijk je tegen het plan aan, heb je al bepaalde delen ervan doorgevoerd en vooral: wat kan de KNVB voor je betekenen? Ik vond het opvallend dat de uitkomsten in Winnaars van Morgen worden omarmd. Ik zag dat men al meer bereid is om grenzen over te gaan, onder grotere druk te trainen, technisch en tactisch hogere eisen te stellen en bijvoorbeeld fysieke componenten meer onderdeel te laten uitmaken van de trainingen. Dat bewustzijn is al heel goed, en dat er vragen overblijven is ook logisch. Het is aan de KNVB om op diverse terreinen nog meer dan in het verleden, op basis van wensen en behoeften van de verenigingen, handvatten aan te bieden aan trainers om spelers en teams beter te maken.”
Jelle Goes: “We hebben dan een lijst met 32 actiepunten gehad om te beginnen, het is natuurlijk niet zo dat zodra die lijst is afgewerkt, het werk erop zit. Uiteindelijk verdwijnt het boekwerk Winnaars van Morgen een keer in de kast, maar werken wij nog steeds uitgebreid aan verbeterpunten. Dat houdt in feite nooit op. Het voetbal ontwikkelen is een continu proces, willen we internationaal weer aanhaken. Zo komt er ook straks in het voorjaar een moment waarop we bij elkaar komen met Technisch Directeuren en HJO’en uit het betaalde voetbal en sturen we bij. Dit gaan we elk jaar organiseren.”
Hans van Breukelen: “In de kern gaat het natuurlijk altijd om plezier. En daarna om professionaliteit en presteren. Die drie P’s, daar hebben we het over.” Winnaars van Morgen is niet alleen topvoetbal maar slaat ook voor een belangrijk deel terug op de basis van ons voetbal, de amateurs. Toch overlegt de KNVB vooral veel met vertegenwoordigers van BVO’s.
Jelle Goes: “Meer dan de helft van alle 32 aanbevelingen heeft invloed op de breedtesport. Dan heb je het vooral over het bevorderen van het spelplezier en de ontwikkeling van sporters. Amateur- en profvoetbal kunnen simpelweg niet zonder elkaar. In de breedte gaat het primair om speelplezier, aan de top vooral (zonder plezier te willen vergeten) om ontwikkeling en presteren. Maar het één gaat niet zonder het ander. Om succesvol te zijn op teamniveau en bij de ontwikkeling van teamspelers hebben we elkaar namelijk heel hard nodig. Ik snap de perceptie wel, want aan de basis van het rapport stond het congres in Utrecht eind 2014, waar eigenlijk alleen mensen uit de topsport aanwezig waren. Maar je moet ergens starten. Het startpunt was namelijk hoe we als Nederlandse clubs ervoor kunnen blijven zorgen dat we goed blijven presteren en ons kunnen ontwikkelen op Europees niveau en met de nationale selecties.”
Hans van Breukelen: “Ik ben juist in positieve zin verrast geweest door de enorme hoeveelheid moeite die de bond steekt in voorlichting. Dat hoort ook zo. De KNVB heeft tachtig bijeenkomsten georganiseerd om plannen voor te leggen aan de amateurverenigingen, voor wat betreft de wedstrijdvormen. Dat levert heel interessante discussies op. Uiteraard wil iedereen graag dat het plezier en de ontwikkeling van kinderen vergroot worden. Soms zie je echter dat verenigingen opkijken tegen de veranderingen die het organisatorisch met zich meebrengt. Dan is het een kwestie van uitleggen en op maat ondersteunen en blijkt dat het in de praktijk misschien allemaal niet zo groot is als sommigen denken. Ik ben onder meer bij een bijeenkomst geweest waarbij alle ruim vijftig in Nederland middels het Kwaliteit & Performance Model reeds gecertificeerde amateurjeugdopleidingen bij elkaar komen om kennis uit te wisselen en elkaar te inspireren. Dan proef je wat er leeft. Verder is er natuurlijk een ledenraad, een afvaardiging van de amateurverenigingen die volop meepraat over wat we doen. Maar wat natuurlijk altijd blijft: er zijn ontzettend veel mensen actief in het amateurvoetbal en daardoor is er met veel mensen niet persoonlijk gesproken. Die kunnen het gevoel hebben dat ze niet gehoord zijn. Maar we hebben wel degelijk oog voor wat er op hun niveau speelt. Daarbij komt dat we met teams van specialisten, KNVB Technisch Jeugd Coördinatoren, Verenigingsadviseurs, competitie- en arbitragemedewerkers in het werkveld bij de amateurverenigingen aanwezig zijn om de ondersteuning te bieden die gewenst wordt.” Wim Jansen was allerminst blij met de kleinere wedstrijdvormen. Wat doet dat met de discussie als een icoon uit het Nederlandse voetbal dit soort teksten uit?
Hans van Breukelen: “Ik ben meteen met Wim Jansen gaan praten. Jansen vindt dat talentvolle kinderen al eerder toe zijn aan het spelen op het grote veld in 11:11. Maar een ander icoon, Willem van Hanegem, denkt er weer net iets anders over. Het is natuurlijk een interessant discussiepunt, dat we in ons overleg met de HJO’en zullen bespreken. Aan de andere kant: deze keuzes kun je altijd maken op basis van de visie die je aanhangt. Vervroegd doorschuiven naar een hogere leeftijd en in dit geval wellicht ook dan uitkomend in een andere wedstrijdvorm.”
Jelle Goes: “Centraal stond het spelplezier en ontwikkeling van de voetballer die past bij zijn leeftijd. Veel landen om ons heen hebben de wedstrijdvormen voor de jongste jeugd al aangepast de afgelopen jaren. De kracht van de vernieuwingen is dat we de wedstrijdvormen met een grote werkgroep van allerlei jeugdcoaches en specialisten vanuit het amateur- en betaald voetbal, neuropsychologen en bewegingswetenschappers gedegen hebben onderzocht: van talloze veldtesten tot verschillende benchmarks, technisch overleg en literatuuronderzoek. Als voorbeeld: het aantal balcontacten per speler wordt meer dan verdubbeld. Met deze mogelijke aanpassingen gaan we bijdragen aan optimaal spelplezier en de ontwikkeling van voetballers.”
Kijk naar het interview met Jelle Goes
