Het WK 2026 leverde niet alleen een nieuwe wereldkampioen op, maar ook waardevolle inzichten voor trainers op elk niveau. Tactische flexibiliteit, slim omschakelen, het belang van een passend spitsprofiel en het maken van moedige selectie- en wisselkeuzes bleken bepalend voor succes. In deze terugblik zetten we zeven belangrijke lessen op een rij die tijdens het toernooi zichtbaar werden.
Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 299.
Pas counterpressing toe als het kan
Counterpressing of gegenpressing hebben we al vaak behandeld in dit vakblad. Toch krijgt het thema hier weer een vermelding, omdat (juist) de WK-toplanden bewust gebruikmaakten van deze manier om op helft van de tegenpartij na balverlies weer in balbezit te komen. Kijk naar Frankrijk, Spanje en Argentinië en je ziet bondscoaches die al langere tijd bezig zijn. Noem het een project. De verdedigende organisatie, waaronder een agressieve en afgestemde counterpressing, vormt de basis voor aanvallend voetbal. Alle teams die dat niet beheersten, zijn snel met de neus op de feiten gedrukt. Wellicht voegt Duitsland zich in de nabije toekomst wel in dit rijtje van toplanden, als Jürgen Klopp inderdaad de nieuwe bondscoach wordt bij onze oosterburen. Bij zijn clubteams kreeg hij het steevast voor elkaar. Het wordt dus interessant om te zien of het hem ook lukt met veel minder trainingsuren. Tijdens het WK gaf hij als analist in ieder geval alvast aan: ‘We hebben energie nodig. Energie is veel belangrijker geworden dan tactieken.’
Val terug in laag blok als het moet
Op het moment dat de counterpressing niet lukt, vielen de meeste teams terug in het lage blok. Volgens de FIFA was er een toename van zo’n 4 procent ten opzichte van het WK in 2022, hetgeen neerkomt op ongeveer vijf minuten extra laag blok per wedstrijd. Misschien niet schokkend, maar wellicht het begin van een patroon. Typisch Nederlands is natuurlijk om je af te vragen hoe je een laag blok kunt verslaan. Kortgezegd kan dat erdoorheen, eroverheen en eromheen. Even interessant is het tegenovergestelde: hoe laat je je team goed functioneren, spelend vanuit het lage blok? Het mag geen vloeken in de kerk meer genoemd worden om op die manier een voorsprong over de streep te trekken. Maar pas op, laag verdedigen is dit WK door meerdere teams verward met passiviteit. Ook vanuit het lage blok kan en moet er gecoördineerd druk zijn op de bal.
Maak nieuwe spelregels snel gewoon
Het moet gezegd: diverse spelregels, strikt toegepast door de arbitrage, waren een verrijking voor de sport. Juist in Amerika, waar zelfs in het honkbal een tijdklok zijn intrede heeft gedaan, houdt men niet van tijdrekken. De achtsecondenregel, met armgebaren door de scheidsrechter, bleek een toegevoegde waarde. Ook waren er (tijdelijke?) veranderingen die minder positief uitpakten, zoals de extra drinkpauzes. De bestraffing van praten met de hand voor de mond, in specifieke situaties, liet de gemoederen ook niet onberoerd.
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis